3. Iṭṭhasuttaṃ
43. Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinnaṃ kho anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ bhagavā etadavoca –
‘‘ Pañcime , gahapati , dhammā iṭṭhā kantā manāpā dullabhā lokasmiṃ .
Katame pañca ?
Āyu , gahapati , iṭṭho kanto manāpo dullabho lokasmiṃ ;
vaṇṇo iṭṭho kanto manāpo dullabho lokasmiṃ ;
sukhaṃ iṭṭhaṃ kantaṃ manāpaṃ dullabhaṃ lokasmiṃ ;
yaso iṭṭho kanto manāpo dullabho lokasmiṃ ;
saggā iṭṭhā kantā manāpā dullabhā lokasmiṃ .
Ime
T3.52 kho , gahapati , pañca dhammā iṭṭhā kantā manāpā dullabhā lokasmiṃ .‘‘ Imesaṃ
V2.44 kho , gahapati , pañcannaṃ dhammānaṃ iṭṭhānaṃ kantānaṃ manāpānaṃ dullabhānaṃ lokasmiṃ na āyācanahetuP3.48 vā patthanāhetu vā [ na patthanāhetu vā ( syā . kaṃ . pī .)] paṭilābhaṃ vadāmi .Imesaṃ kho , gahapati , pañcannaṃ dhammānaṃ iṭṭhānaṃ kantānaṃ manāpānaṃ dullabhānaṃ lokasmiṃ āyācanahetu vā patthanāhetu vā paṭilābho abhavissa , ko idha kena hāyetha ?
‘‘ Na kho , gahapati , arahati ariyasāvako āyukāmo āyuṃ āyācituṃ vā abhinandituṃ vā āyussa vāpi hetu .
Āyukāmena , gahapati , ariyasāvakena āyusaṃvattanikā paṭipadā paṭipajjitabbā .
Āyusaṃvattanikā hissa paṭipadā paṭipannā āyupaṭilābhāya saṃvattati .
So lābhī hoti āyussa dibbassa vā mānusassa vā .
‘‘ Na kho , gahapati , arahati ariyasāvako vaṇṇakāmo vaṇṇaṃ āyācituṃ vā abhinandituṃ vā vaṇṇassa vāpi hetu .
Vaṇṇakāmena , gahapati , ariyasāvakena vaṇṇasaṃvattanikā paṭipadā paṭipajjitabbā .
Vaṇṇasaṃvattanikā hissa paṭipadā paṭipannā vaṇṇapaṭilābhāya saṃvattati .
So lābhī hoti vaṇṇassa dibbassa vā mānusassa vā .
‘‘ Na
M2.42 kho , gahapati , arahati ariyasāvako sukhakāmo sukhaṃ āyācituṃ vā abhinandituṃ vā sukhassa vāpi hetu .Sukhakāmena , gahapati , ariyasāvakena sukhasaṃvattanikā paṭipadā paṭipajjitabbā .
Sukhasaṃvattanikā hissa paṭipadā paṭipannā sukhapaṭilābhāya saṃvattati .
So lābhī hoti sukhassa dibbassa vā mānusassa vā .
‘‘ Na kho , gahapati , arahati ariyasāvako yasakāmo yasaṃ
T3.53 āyācituṃ vā abhinandituṃ vā yasassa vāpi hetu .Yasakāmena , gahapati , ariyasāvakena yasasaṃvattanikā paṭipadā paṭipajjitabbā .
Yasasaṃvattanikā hissa paṭipadā paṭipannā yasapaṭilābhāya saṃvattati .
So lābhī hoti yasassa dibbassa vā mānusassa vā .
‘‘ Na kho , gahapati , arahati ariyasāvako saggakāmo saggaṃ āyācituṃ vā abhinandituṃ vā saggānaṃ vāpi hetu .
Saggakāmena , gahapati , ariyasāvakena saggasaṃvattanikā paṭipadā
V2.45 paṭipajjitabbā .Saggasaṃvattanikā hissa paṭipadā paṭipannā saggapaṭilābhāya saṃvattati .
So lābhī hoti saggānan ’’ ti .
‘‘ Āyuṃ vaṇṇaṃ yasaṃ kittiṃ , saggaṃ uccākulīnataṃ ;
Ratiyo patthayānena [ patthayamānena ( ka .)], uḷārā aparāparā .
‘‘ Appamādaṃ pasaṃsanti , puññakiriyāsu paṇḍitā ;
‘‘ Appamatto
P3.49 ubho atthe , adhigaṇhāti paṇḍito .‘‘ Diṭṭhe dhamme ca [ diṭṭheva dhamme ( sī .)] yo attho , yo cattho samparāyiko ;
Atthābhisamayā dhīro , paṇḍitoti pavuccatī ’’ ti .
tatiyaṃ ;