Issues
Select Version
Pañcakanipātapāḷi
Pañcakanipātapāḷi

5. Paṭhamayodhājīvasuttaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

5. Paṭhamayodhājīvasuttaṃ

75.‘‘ PañcimeV2.84 , bhikkhave , yodhājīvā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ .
Katame pañca ?
Idha , bhikkhave , ekacco yodhājīvo rajaggaññeva disvā saṃsīdati visīdati na santhambhati na sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ .
Evarūpopi [ evarūpo ( sī .) pu . pa .193], bhikkhave , idhekacco [ ekacco ( sī .)] yodhājīvo hoti .
Ayaṃ , bhikkhave , paṭhamo yodhājīvo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ .
‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , idhekacco yodhājīvo sahati rajaggaṃ ;
api ca kho dhajaggaññeva disvā saṃsīdatiT3.101 visīdati , na santhambhati , na sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ .
Evarūpopi , bhikkhave , idhekacco yodhājīvo hoti .
Ayaṃ , bhikkhave , dutiyo yodhājīvo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ .
‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , idhekacco yodhājīvo sahati rajaggaṃ sahati dhajaggaṃ ;
api ca kho ussāraṇaññeva [ ussādanaṃyeva ( sī . pī .)] sutvā saṃsīdati visīdati , na santhambhati , naM2.79 sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ .
Evarūpopi , bhikkhave , idhekacco yodhājīvo hoti .
Ayaṃ , bhikkhave , tatiyo yodhājīvo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ .
‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , idhekacco yodhājīvo sahati rajaggaṃ , sahati dhajaggaṃ , sahati ussāraṇaṃ ;
api ca kho sampahāre haññati [ āhaññati ( sī .)] byāpajjati .
Evarūpopi , bhikkhave , idhekacco yodhājīvo hoti .
Ayaṃ , bhikkhave , catuttho yodhājīvo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ .
‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , idhekacco yodhājīvo sahati rajaggaṃ , sahati dhajaggaṃ , sahati ussāraṇaṃ , sahatiP3.90 sampahāraṃ .
So taṃ saṅgāmaṃ abhivijinitvā vijitasaṅgāmo tameva saṅgāmasīsaṃ ajjhāvasati .
Evarūpopi , bhikkhave , idhekacco yodhājīvo hoti .
Ayaṃ , bhikkhave , pañcamo yodhājīvo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ .
Ime kho , bhikkhave , pañca yodhājīvā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ .
‘‘ Evamevaṃ kho , bhikkhave , pañcime yodhājīvūpamā puggalā santo saṃvijjamānā bhikkhūsuV2.85 .
Katame pañca ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu rajaggaññeva disvā saṃsīdati visīdati , na santhambhati , na sakkoti brahmacariyaṃ sandhāretuṃ [ santānetuṃ ( sī . syā . kaṃ . pī .)].
Sikkhādubbalyaṃ āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattati .
Kimassa rajaggasmiṃ ?
Idha , bhikkhaveT3.102 , bhikkhu suṇāti –
‘ amukasmiṃ nāma gāme vā nigame vā itthī vā kumārī vā abhirūpā dassanīyā pāsādikā paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgatā ’ ti .
So taṃ sutvā saṃsīdati visīdati , na santhambhati , na sakkoti brahmacariyaṃ sandhāretuṃ .
Sikkhādubbalyaṃ āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattati .
Idamassa rajaggasmiṃ .
‘‘ Seyyathāpi so , bhikkhave , yodhājīvo rajaggaññeva disvā saṃsīdati visīdati , na santhambhati , na sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
Evarūpopi , bhikkhave , idhekacco puggalo hoti .
Ayaṃ , bhikkhave , paṭhamo yodhājīvūpamo puggalo santo saṃvijjamāno bhikkhūsu .
‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , bhikkhu sahati rajaggaṃ ;
api ca kho dhajaggaññeva disvā saṃsīdati visīdati , na santhambhati , na sakkoti brahmacariyaṃ sandhāretuṃ .
SikkhādubbalyaṃM2.80 āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattati .
Kimassa dhajaggasmiṃ ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu na heva kho suṇāti –
‘ amukasmiṃ nāma gāme vā nigame vā itthī vā kumārī vā abhirūpā dassanīyā pāsādikā paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgatā ’ ti ;
api ca kho sāmaṃ passati itthiṃ vā kumāriṃ vā abhirūpaṃ dassanīyaṃ pāsādikaṃ paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgataṃ .
So taṃ disvā saṃsīdati visīdati , na santhambhati , na sakkotiP3.91 brahmacariyaṃ sandhāretuṃ .
Sikkhādubbalyaṃ āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattati .
Idamassa dhajaggasmiṃ .
‘‘ Seyyathāpi so , bhikkhave , yodhājīvo sahati rajaggaṃ ;
api ca kho dhajaggaññeva disvā saṃsīdatiT3.103 visīdati , na santhambhati , na sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
Evarūpopi , bhikkhave , idhekacco puggalo hoti .
Ayaṃ , bhikkhave , dutiyo yodhājīvūpamo puggalo santo saṃvijjamāno bhikkhūsu .
‘‘ PunaV2.86 caparaṃ , bhikkhave , bhikkhu sahati rajaggaṃ , sahati dhajaggaṃ ;
api ca kho ussāraṇaññeva sutvā saṃsīdati visīdati , na santhambhati , na sakkoti brahmacariyaṃ sandhāretuṃ .
Sikkhādubbalyaṃ āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattati .
Kimassa ussāraṇāya ?
Idha , bhikkhave , bhikkhuṃ araññagataṃ vā rukkhamūlagataṃ vā suññāgāragataṃ vā mātugāmo upasaṅkamitvā ūhasati [ uhasati ( ka .), ohasati ( syā . kaṃ .) pu . pa .196] ullapati ujjagghati uppaṇḍeti .
So mātugāmena ūhasiyamāno ullapiyamāno ujjagghiyamāno uppaṇḍiyamāno saṃsīdati visīdati , na santhambhati , na sakkoti brahmacariyaṃ sandhāretuṃ .
Sikkhādubbalyaṃ āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattati .
Idamassa ussāraṇāya .
‘‘ Seyyathāpi so , bhikkhave , yodhājīvo sahati rajaggaṃ , sahati dhajaggaṃ ;
api ca kho ussāraṇaññeva sutvā saṃsīdati visīdati , na santhambhati , na sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
Evarūpopi , bhikkhave , idhekacco puggalo hoti .
Ayaṃ , bhikkhave , tatiyo yodhājīvūpamo puggalo santo saṃvijjamāno bhikkhūsu .
‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , bhikkhu sahati rajaggaṃ , sahati dhajaggaṃ , sahati ussāraṇaṃ ;
apiT3.104 ca kho sampahāre haññati byāpajjati .
Kimassa sampahārasmiṃM2.81 ?
Idha , bhikkhave , bhikkhuṃ araññagataṃ vā rukkhamūlagataṃ vāP3.92 suññāgāragataṃ vā mātugāmo upasaṅkamitvā abhinisīdati abhinipajjati ajjhottharati .
So mātugāmena abhinisīdiyamāno abhinipajjiyamāno ajjhotthariyamāno sikkhaṃ apaccakkhāya dubbalyaṃ anāvikatvā methunaṃ dhammaṃ paṭisevati .
Idamassa sampahārasmiṃ .
‘‘ Seyyathāpi so , bhikkhave , yodhājīvo sahati rajaggaṃ , sahati dhajaggaṃ , sahati ussāraṇaṃ , api ca kho sampahāre haññati byāpajjati ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
Evarūpopi , bhikkhave , idhekacco puggalo hoti .
Ayaṃ , bhikkhave , catuttho yodhājīvūpamo puggalo santo saṃvijjamāno bhikkhūsu .
‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , bhikkhu sahati rajaggaṃ , sahati dhajaggaṃ , sahati ussāraṇaṃ , sahati sampahāraṃ , so taṃ saṅgāmaṃ abhivijinitvā vijitasaṅgāmo tameva saṅgāmasīsaṃ ajjhāvasatiV2.87 .
Kimassa saṅgāmavijayasmiṃ ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu araññagataṃ vā rukkhamūlagataṃ vā suññāgāragataṃ vā mātugāmo upasaṅkamitvā abhinisīdati abhinipajjati ajjhottharati .
So mātugāmena abhinisīdiyamāno abhinipajjiyamāno ajjhotthariyamāno viniveṭhetvā vinimocetvā yena kāmaṃ pakkamati .
So vivittaṃ senāsanaṃ bhajati araññaṃ rukkhamūlaṃ pabbataṃ kandaraṃ giriguhaṃ susānaṃ vanapatthaṃ abbhokāsaṃ palālapuñjaṃ .
‘‘ So araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvāT3.105 .
So abhijjhaṃ loke pahāya vigatābhijjhena cetasā viharati , abhijjhāya cittaṃ parisodheti ;
byāpādapadosaṃ pahāya abyāpannacitto viharati , sabbapāṇabhūtahitānukampī byāpādapadosā cittaṃ parisodheti ;
thinamiddhaṃ pahāya vigatathinamiddho viharati ālokasaññī sato sampajāno , thinamiddhā cittaṃ parisodheti ;
uddhaccakukkuccaṃ pahāya anuddhato viharati ajjhattaṃ vūpasantacitto , uddhaccakukkuccā cittaṃ parisodheti ;
vicikicchaṃ pahāya tiṇṇavicikiccho viharati akathaṃkathīP3.93 kusalesu dhammesu , vicikicchāya cittaṃ parisodheti .
So ime pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe vivicceva kāmehi … pe … pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato sampajāno , sukhañca kāyena paṭisaṃvedeti yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti –
‘ upekkhako satimā sukhavihārī ’ ti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .
Sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā , pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .
‘‘ SoM2.82 evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṃ khayañāṇāya cittaṃ abhininnāmeti .
So ‘ idaṃ dukkhan ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti ,‘ ayaṃ dukkhasamudayo ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti ,‘ ayaṃ dukkhanirodho ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti ,‘ ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti ,‘ ime āsavā ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti ,‘ ayaṃ āsavasamudayo ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti ,‘ ayaṃ āsavanirodho ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti ,‘ ayaṃ āsavanirodhagāminī paṭipadā ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti .
Tassa evaṃ jānato evaṃ passato kāmāsavāpi cittaṃ vimuccati , bhavāsavāpi cittaṃ vimuccati , avijjāsavāpiV2.88 cittaṃ vimuccati , vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti .
‘ Khīṇā jāti , vusitaṃ brahmacariyaṃ , kataṃ karaṇīyaṃ , nāparaṃ itthattāyā ’ tiT3.106 pajānāti .
Idamassa saṅgāmavijayasmiṃ .
‘‘ Seyyathāpi so , bhikkhave , yodhājīvo sahati rajaggaṃ , sahati dhajaggaṃ , sahati ussāraṇaṃ , sahati sampahāraṃ , so taṃ saṅgāmaṃ abhivijinitvā vijitasaṅgāmo tameva saṅgāmasīsaṃ ajjhāvasati ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
Evarūpopi , bhikkhave , idhekacco puggalo hoti .
Ayaṃ , bhikkhave , pañcamo yodhājīvūpamo puggalo santo saṃvijjamāno bhikkhūsu .
Ime kho , bhikkhave , pañca yodhājīvūpamā puggalā santo saṃvijjamānā bhikkhūsū ’’ ti .
Pañcamaṃ .