1. Ādiyasuttaṃ
41. Ekaṃ
V2.41P3.45 samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinnaṃ kho anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ bhagavā etadavoca –
‘‘ pañcime , gahapati , bhogānaṃ ādiyā .
Katame pañca ?
Idha , gahapati , ariyasāvako uṭṭhānavīriyādhigatehi bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi attānaṃ sukheti pīṇeti sammā sukhaṃ
M2.39 pariharati ;mātāpitaro sukheti pīṇeti sammā sukhaṃ pariharati ;
puttadāradāsakammakaraporise sukheti pīṇeti sammā sukhaṃ pariharati .
Ayaṃ paṭhamo bhogānaṃ ādiyo .
‘‘ Puna caparaṃ , gahapati , ariyasāvako uṭṭhānavīriyādhigatehi
T3.49 bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi mittāmacce sukheti pīṇeti sammā sukhaṃ pariharati .Ayaṃ dutiyo bhogānaṃ ādiyo .
‘‘ Puna caparaṃ , gahapati , ariyasāvako uṭṭhānavīriyādhigatehi bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi yā tā honti āpadā – aggito vā udakato vā rājato vā corato vā appiyato vā dāyādato [ appiyato vā dāyādato vā ( bahūsu ) a . ni .4.61;5.148]– tathārūpāsu āpadāsu bhogehi pariyodhāya vattati , sotthiṃ attānaṃ karoti .
Ayaṃ tatiyo bhogānaṃ ādiyo .
‘‘ Puna caparaṃ , gahapati , ariyasāvako uṭṭhānavīriyādhigatehi bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi pañcabaliṃ kattā hoti .
Ñātibaliṃ , atithibaliṃ , pubbapetabaliṃ , rājabaliṃ , devatābaliṃ – ayaṃ catuttho bhogānaṃ ādiyo .
‘‘ Puna
V2.42 caparaṃ , gahapati , ariyasāvako uṭṭhānavīriyādhigatehi bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehiP3.46 dhammaladdhehi ye te samaṇabrāhmaṇā madappamādā paṭiviratā khantisoracce niviṭṭhā ekamattānaṃ damenti ekamattānaṃ samenti ekamattānaṃ parinibbāpenti , tathārūpesu samaṇabrāhmaṇesu uddhaggikaṃ dakkhiṇaṃ patiṭṭhāpeti sovaggikaṃ sukhavipākaṃ saggasaṃvattanikaṃ .Ayaṃ pañcamo bhogānaṃ ādiyo .
Ime kho , gahapati , pañca bhogānaṃ ādiyā .
‘‘ Tassa ce , gahapati , ariyasāvakassa ime pañca bhogānaṃ ādiye ādiyato bhogā parikkhayaṃ gacchanti , tassa evaṃ hoti –
‘ ye vata bhogānaṃ ādiyā te cāhaṃ
T3.50 ādiyāmi bhogā ca me parikkhayaṃ gacchantī ’ ti .Itissa hoti avippaṭisāro .
Tassa ce , gahapati , ariyasāvakassa ime pañca bhogānaṃ ādiye ādiyato bhogā abhivaḍḍhanti
M2.40 , tassa evaṃ hoti –‘ ye vata bhogānaṃ ādiyā te cāhaṃ ādiyāmi bhogā ca me abhivaḍḍhantī ’ ti .
Itissa hoti [ itissa hoti avippaṭisāro ,( sī . syā .)] ubhayeneva avippaṭisāro ’’ ti .
‘‘ Bhuttā bhogā bhatā bhaccā [ gatā tacchā ( ka .)], vitiṇṇā āpadāsu me ;
Uddhaggā dakkhiṇā dinnā , atho pañcabalīkatā ;
Upaṭṭhitā sīlavanto , saññatā brahmacārayo .
‘‘ Yadatthaṃ bhogaṃ iccheyya , paṇḍito gharamāvasaṃ ;
So me attho anuppatto , kataṃ ananutāpiyaṃ .
‘‘ Etaṃ [ evaṃ ( ka .)] anussaraṃ macco , ariyadhamme ṭhito naro ;
Idheva naṃ pasaṃsanti , pecca sagge pamodatī ’’ ti [ pecca sagge ca modatīti ( sī . syā .)].
paṭhamaṃ ;