Issues
Select Version
Vibhaṅgapāḷi
Vibhaṅgapāḷi

1. Tikaṃ

Author: _System_commentary_ @ Administrator

223. Ārammaṇattikesu pana sattindriyā anārammaṇāti cakkhusotaghānajivhākāyaitthipurisindriyāni sandhāya vuttaṃ . Jīvitindriyaṃ pana arūpamissakattā idha anābhaṭṭhaṃ .
Dvindriyāti dve indriyā ; sukhadukkhadvayaṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ . Tañhi ekantaparittārammaṇaṃ .
Domanassindriyaṃ siyā parittārammaṇaṃ , siyā mahaggatārammaṇan tiP0.129 kāmāvacaradhamme ārabbha pavattikāle parittārammaṇaṃ hotiV0.121 , rūpāvacarārūpāvacare pana ārabbha pavattikāle mahaggatārammaṇaṃ , paṇṇattiṃ ārabbha pavattikāle navattabbārammaṇaṃ .
Navindriyā siyā parittārammaṇāti manindriyajīvitindriyasomanassindriyaupekkhindriyāni ceva saddhādipañcakañca sandhāya idaṃ vuttaṃ . Jīvitindriyañhi rūpamissakattā anārammaṇesu rūpadhammesu saṅgahitampi arūpakoṭṭhāsena siyāpakkhe saṅgahitaṃ .
Cattāri indriyānīti sukhadukkhadomanassaaññātāvindriyāni . Tāni hi maggārammaṇattike na bhajanti .
Maggahetukan ti sahajātahetuṃ sandhāya vuttaṃ . Vīriyavīmaṃsājeṭṭhakakāle siyā maggādhipati , chandacittajeṭṭhakakāle siyā navattabbā .
DasindriyāM0.122 siyā uppannā , siyā uppādinoti satta rūpindriyāni tīṇi ca vipākindriyāni sandhāyetaṃ vuttaṃ . Dasindriyāni domanassena saddhiṃ heṭṭhā vuttāneva . Tattha domanassindriyaṃ paṇṇattiṃ ārabbha pavattikāle navattabbārammaṇaṃ , sesāni nibbānapaccavekkhaṇakālepi .
Tīṇindriyāni bahiddhārammaṇānīti tīṇi lokuttarindriyāni .
Cattārīti sukhadukkhasomanassadomanassāni . Tāni hi ajjhattadhammepi bahiddhādhammepi ārabbha pavattanti . Aṭṭhindriyāti manindriyajīvitindriyaupekkhindriyāni ceva saddhādipañcakañca . Tattha ākiñcaññāyatanakāle navattabbārammaṇatā veditabbā . Iti imasmimpi pañhāpucchake dasindriyāni kāmāvacarāni , tīṇi lokuttarāni , nava lokiyalokuttaramissakāneva kathitānīti . Ayampi abhidhammabhājanīyena saddhiṃ ekaparicchedova hoti . Ayaṃ pana indriyavibhaṅgo dveparivaṭṭaṃ nīharitvā bhājetvā dassitoti . Sammohavinodaniyā vibhaṅgaṭṭhakathāya Indriyavibhaṅgavaṇṇanā niṭṭhitā . 6. Paṭiccasamuppādavibhaṅgo 1. Suttantabhājanīyaṃ uddesavāravaṇṇanā