957. Purisadosāti
V0.483 purisānaṃ dosā .Na sarāmīti ‘ mayā etassa kammassa kataṭṭhānaṃ na sarāmi na sallakkhemī ’ ti
P0.511 evaṃ assatibhāvena nibbeṭheti moceti .Codakaṃyeva paṭippharatīti paṭiviruddho hutvā pharati , paṭibhāṇitabhāvena tiṭṭhati .
Kiṃ nu kho tuyhan ti ‘ tuyhaṃ bālassa abyattassa bhaṇitena nāma kiṃ ’ yo tvaṃ neva vatthunā āpattiṃ , na codanaṃ jānāsī ’ ti dīpeti ;
‘ tvaṃ pi nāma evaṃ kiñci ajānanto bhaṇitabbaṃ maññissasī ’ ti
M0.493 ajjhottharati .Paccāropetīti ‘ tvaṃ pi khosī ’ tiādīni vadanto paṭiāropeti .
Paṭikarohīti desanāgāminiṃ desehi , vuṭṭhānagāminito vuṭṭhāhi tato suddhante patiṭṭhito aññaṃ codessasī ’ ti dīpeti .
Aññenāññaṃ paṭicaratīti aññena kāraṇena vacanena vā aññaṃ kāraṇaṃ vacanaṃ vā paṭicchādeti .
‘ Āpattiṃ āpannosī ’ ti vutto ‘ ko āpanno ?
Kiṃ āpanno ?
Kathaṃ āpanno ?
Kismiṃ āpanno ?
Kaṃ bhaṇatha ?
Kiṃ bhaṇathā ’ ti vadati .
‘ Evarūpaṃ kiñci tayā diṭṭhan ’ ti vutte ‘ na suṇāmī ’ ti sotaṃ vā upaneti .
Bahiddhā kathaṃ apanāmetīti ‘ itthannāmaṃ āpattiṃ āpannosī ’ ti puṭṭho ‘ pāṭaliputtaṃ gatomhī ’ ti vatvā puna ‘ tava pāṭaliputtagamanaṃ na pucchāmā ’ ti vutte ‘ tato rājagahaṃ gatomhī ’ ti ‘ rājagahaṃ vā yāhi , brāhmaṇagehaṃ vā ;
āpattiṃ āpannosī ’ ti ?
‘ Tattha me sūkaramaṃsaṃ laddhan ’ tiādīni vadanto kathaṃ bahiddhā vikkhipati .
Kopan ti kupitabhāvaṃ .
Dosan ti duṭṭhabhāvaṃ .
Ubhayampetaṃ kodhasseva nāmaṃ .
Appaccayan ti asantuṭṭhākāraṃ ;
domanassassetaṃ nāmaṃ .
Pātukarotīti dasseti pakāseti .
Bāhāvikkhepakaṃ bhaṇatīti bāhā vikkhipitvā alajjivacanaṃ vadati .
Anādiyitvāti cittīkārena aggahetvā avajānitvā ;
anādaro hutvāti attho .
Vihesetīti viheṭheti bādhati .
Atibāḷhan ti atidaḷhaṃ atippamāṇaṃ .
Mayi byāvaṭāti mayi byāpāraṃ āpannā .
Hīnāyāvattitvāti hīnassa gihibhāvassa atthāya āvattitvā ;
gihī hutvāti attho .
Attamanā hothāti tuṭṭhacittā hotha ,‘ mayā labhitabbaṃ labhatha , mayā vasitabbaṭṭhāne vasatha , phāsuvihāro vo mayā kato ’ ti adhippāyena vadati .