Issues
Vibhaṅgapāḷi
Vibhaṅgapāḷi

(7) Cattāri agatigamanāni

Author: _System_commentary_ @ Administrator

AgatigamanesuM0.483 chandāgatiṃ gacchatīti chandena pemena agatiṃ gacchati , akattabbaṃ karoti . Parapadesupi eseva nayo . Tattha yo ‘ ayaṃ me mitto vā sandiṭṭho vā sambhatto vā ñātako vā lañjaṃ vā pana me detī ’ ti chandavasena assāmikaṃ sāmikaṃ karoti – ayaṃ chandāgatiṃ gacchati nāma . Yo ‘ ayaṃ me verī ’ ti pakativeravasena vā taṅkhaṇuppannakodhavasena vā sāmikaṃ assāmikaṃ karoti – ayaṃ dosāgatiṃ gacchati nāma . Yo pana mandattā momūhattā yaṃ vā taṃ vā vatvā assāmikaṃ sāmikaṃ karoti – ayaṃ mohāgatiṃ gacchati nāma . Yo pana ‘ ayaṃ rājavallabho vā visamanissito vā anatthampi me kareyyā ’ ti bhīto assāmikaṃ sāmikaṃ karoti – ayaṃ bhayāgatiṃ gacchati nāma . Yo vā pana bhājiyaṭṭhāne kiñci bhājento ‘ ayaṃ me mitto vā sandiṭṭho vā sambhatto vā ’ ti pemavasena atirekaṃ deti ,‘ ayaṃ me verī ’ ti dosavasena ūnakaṃ deti , momūhattā dinnādinnaṃ ajānamāno kassaci ūnakaṃ kassaci adhikaṃ deti ,‘ ayaṃ imasmiṃ adīyamāne mayhaṃ anatthampi kareyyā ’ ti bhīto kassaci atirekaṃ deti , so catubbidhopi yathānukkamena chandāgatiādīni gacchati nāma .
Ariyā etāya na gacchantīti agati , anariyā iminā agatiṃ gacchantīti agatigamanaṃ . Imaṃ dvayaṃ catunnampi sādhāraṇavasena vuttaṃ . Chandena gamanaṃ chandagamanaṃ . Idaṃ dosādīnaṃ asādhāraṇavasena vuttaṃ . Sakapakkharāgañca parapakkhadosañca purakkhatvā asamaggabhāvena gamanaṃ vaggagamanaṃ . Idaṃ chandadosasādhāraṇavasena vuttaṃ . Vārino viya yathāninnaṃ gamananti vārigamanaṃ . Idaṃ catunnampi sādhāraṇavasena vuttaṃ .