850. Mahicchatāniddese mahantāni vatthūni icchati , mahatī vāssa icchāti mahiccho , tassa bhāvo mahicchatā .
Lakkhaṇato pana asantaguṇasambhāvanatā paṭiggahaṇe ca paribhoge ca amattaññutā – etaṃ mahicchatālakkhaṇaṃ .
Mahiccho hi puggalo yathā nāma kacchapuṭavāṇijo piḷandhanabhaṇḍakaṃ hatthena gahetvā ucchaṅgepi pakkhipitabbayuttakaṃ pakkhipitvā mahājanassa passantasseva
V0.447 ‘‘ ammā , asukaṃ gaṇhatha , asukaṃ gaṇhathā ’’ ti mukhena saṃvidahati .
Evameva so appamattakampi attano sīlaṃ vā ganthaṃ vā dhutaguṇaṃ vā antamaso araññavāsamattakampi mahājanassa jānantasseva sambhāvetukāmoM0.455 hoti , sambhāvetvā ca pana sakaṭehipi upanīte paccaye ‘ alan ’ ti avatvā gaṇhāti .
Tayo hi pūretuṃ na sakkā – aggi upādānena , samuddo udakena , mahiccho paccayehīti .
Aggikkhandho samuddo ca , mahiccho cāpi puggalo ;
Bahuke paccaye dente , tayo pete na pūraye .
MahicchapuggaloP0.473 hi vijātamātuyāpi manaṃ gaṇhituṃ na sakkoti , pageva upaṭṭhākānaṃ .
Tatrimāni vatthūni – eko kira daharabhikkhu piṭṭhapūve piyāyati .
Athassa mātā paṭipattiṃ vīmaṃsamānā ‘ sace me putto paṭiggahaṇe mattaṃ jānāti , sakalampi naṃ temāsaṃ pūveheva upaṭṭhahissāmī ’ ti vassūpanāyikadivase parivīmaṃsamānā paṭhamaṃ ekaṃ pūvaṃ adāsi , tasmiṃ niṭṭhite dutiyaṃ , tasmimpi niṭṭhite tatiyaṃ .
Daharo ‘ alan ’ ti avatvā khādiyeva .
Mātā tassa amattaññubhāvaṃ ñatvā ‘ ajjeva me puttena sakalatemāsassa pūvā khāditā ’ ti dutiyadivasato paṭṭhāya ekapūvampi na adāsi .
Tissamahārājāpi devasikaṃ cetiyapabbate bhikkhusaṅghassa dānaṃ dadamāno ‘ mahārāja , kiṃ ekameva ṭhānaṃ bhajasi ?
Kiṃ aññattha dātuṃ na vaṭṭatī ’ ti jānapadehi vutto dutiyadivase anurādhapure mahādānaṃ dāpesi .
Ekabhikkhupi paṭiggahaṇe mattaṃ na aññāsi .
Ekamekena paṭiggahitaṃ khādanīyabhojanīyaṃ dve tayo janā ukkhipiṃsu .
Rājā dutiyadivase cetiyapabbate bhikkhusaṅghaṃ nimantāpetvā rājantepuraṃ āgatakāle ‘‘ pattaṃ dethā ’’ ti āha .
‘‘ Alaṃ , mahārāja , attano pamāṇena bhikkhaṃ gaṇhissatī ’’ ti ekabhikkhupi pattaṃ na adāsi .
Sabbe pamāṇayuttakameva paṭiggahesuṃ .
Atha rājā āha –
‘‘ passatha tumhākaṃ bhikkhūsu ekopi mattaṃ na jānāti .
Hiyyo kiñci avasesaṃ nāhosi .
Ajja gahitaṃ mandaṃ , avasesameva bahū ’’ ti tesaṃ mattaññutāya attamano itaresañca amattaññutāya anattamano ahosi .