(7.) Sattakaniddesādivaṇṇanā
806. Sattavidhena
M0.404 ñāṇavatthuniddese jātipaccayā jarāmaraṇan tiādinā nayena pavattinivattivasena ekādasasu paṭiccasamuppādaṅgesu ekekasmiṃ kālattayabhedato paccavekkhaṇañāṇaṃ vatvā puna ‘‘ yampissa taṃ dhammaṭṭhitiñāṇan ’’ ti evaṃ tadeva ñāṇaṃ saṅkhepato khayadhammatādīhi pakārehi vuttaṃ .
Tattha jātipaccayā jarāmaraṇaṃ , asati jātiyā natthi jarāmaraṇan ti ñāṇadvayaṃ paccuppannaddhānavasena vuttaṃ .
Atītampi addhānaṃ , anāgatampi addhānan ti evaṃ atīte ñāṇadvayaṃ , anāgate ñāṇadvayanti cha .
Tāni dhammaṭṭhitiñāṇena saddhiṃ satta .Tattha dhammaṭṭhitiñāṇan ti
V0.399 paccayākārañāṇaṃ .
Paccayākāro hi dhammānaṃ pavattiṭṭhitikāraṇattā dhammaṭṭhitīti vuccati ;
tattha ñāṇaṃ dhammaṭṭhitiñāṇaṃ .
Etasseva chabbidhassa ñāṇassetaṃ adhivacanaṃ .
Evaṃ ekekasmiṃ aṅge imāni satta satta katvā ekādasasu aṅgesu sattasattati honti .
Tattha khayadhamman ti khayagamanasabhāvaṃ .
Vayadhamman ti vayagamanasabhāvaṃ .
Virāgadhamman tiP0.423 virajjanasabhāvaṃ .
Nirodhadhamman ti nirujjhanasabhāvaṃ .
Iminā kiṃ kathitaṃ ?
Aparavipassanāya purimavipassanāsammasanaṃ kathitaṃ .
Tena kiṃ kathitaṃ hoti ?
Sattakkhattuṃ vipassanāpaṭivipassanā kathitā .
Paṭhamañāṇena hi sabbasaṅkhāre aniccā dukkhā anattāti disvā taṃ ñāṇaṃ dutiyena daṭṭhuṃ vaṭṭati , dutiyaṃ tatiyena , tatiyaṃ catutthena , catutthaṃ pañcamena , pañcamaṃ chaṭṭhena , chaṭṭhaṃ sattamena .
Evaṃ satta vipassanāpaṭivipassanā kathitā hontīti .
Sattakaniddesavaṇṇanā .