Issues
Select Version
Vibhaṅgapāḷi
Vibhaṅgapāḷi

1. Uppādakakammaṃ

Author: _System_commentary_ @ Administrator

1021. ChaṭṭhavāreV0.492 pañcahi kāmaguṇehi nānappakārehi vā iddhivisesehi dibbantīti devā .
Sammutidevāti ‘ devo , devī ’ ti evaṃ lokasammutiyā devā . Upapattidevāti devaloke uppannattā upapattiyā devā . Visuddhidevāti sabbesaṃ devānaṃ pūjārahā sabbakilesavisuddhiyā devā .
Rājānoti muddhābhisittakhattiyā . Deviyoti tesaṃ mahesiyo . Kumārāti abhisittarājūnaṃ abhisittadeviyā kucchismiṃ uppannakumārā .
UposathakammaṃM0.502 katvāti cātuddasādīsu aṭṭhaṅgasamannāgataṃ uposathaṃ upavasitvā .
Idāni yasmā parittadānādipuññakammaṃ manussasobhagyatāya paccayo , mattaso kataṃ manussasobhagyatāya adhimattaṃ , adhimattabhāvepi nānappakārabhedato nānappakārassa khattiyamahāsālādibhāvassa paccayo , tasmā tassa vasena upapattibhedaṃ dassento appekacce gahapatimahāsālānan tiādimāha . TatthaP0.519 mahāsāro etesanti mahāsārā ; ra-kārassa pana la-kāraṃ katvā mahāsālāti vuttaṃ . Gahapatiyova mahāsālā , gahapatīsu vā mahāsālāti gahapatimahāsālā . Sesesupi eseva nayo . Tattha yassa gehe pacchimantena cattālīsakoṭidhanaṃ nidhānagataṃ hoti , kahāpaṇānañca pañca ambaṇāni divasavaḷañjo nikkhamati – ayaṃ gahapatimahāsālo nāma . Yassa pana gehe pacchimantena asītikoṭidhanaṃ nidhānagataṃ hoti , kahāpaṇānañca dasaambaṇāni divasavaḷañjo nikkhamati – ayaṃ brāhmaṇamahāsālo nāma . Yassa pana gehe pacchimantena koṭisatadhanaṃ nidhānagataṃ hoti , kahāpaṇānañca vīsati ambaṇāni divasavaḷañjo nikkhamati – ayaṃ khattiyamahāsālo nāma . Sahabyatan ti sahabhāvaṃ ; sabhāgā hutvā nibbattantīti attho . Cātumahārājikānan tiādīsu cātumahārājikā nāma sinerupabbatassa vemajjhe honti . Tesu pabbataṭṭhakāpi atthi , ākāsaṭṭhāpi ; tesaṃ paramparā cakkavāḷapabbataṃ pattā . Khiḍḍāpadosikā , manopadosikā , sītavalāhakā , uṇhavalāhakā , candimā devaputto , sūriyo devaputtoti ete sabbepi cātumahārājikadevalokaṭṭhakā eva . TettiṃsaV0.493 janā tattha upapannāti tāvatiṃsā . Apica tāvatiṃsāti tesaṃ devānaṃ nāmamevāti vuttaṃ . Tepi atthi pabbataṭṭhakā , atthi ākāsaṭṭhakā . Tesaṃ paramparā cakkavāḷapabbataṃ pattā . Tathā yāmādīnaṃ . Ekadevalokepi hi devānaṃ paramparā cakkavāḷapabbataṃ appattā nāma natthi . Tattha dibbaṃ sukhaṃ yātā payātā sampattāti yāmā . Tuṭṭhā pahaṭṭhāti tusitā . Pakatipaṭiyattārammaṇato atirekena ramitukāmakāle yathārucite bhoge nimminitvā ramantīti nimmānaratī . Cittācāraṃ ñatvā parehi nimmitesu bhogesu vasaṃ vattentīti paranimmitavasavattī . (2.) Āyuppamāṇaṃ