923. Titthāyatanānīti titthabhūtāni āyatanāni , titthiyānaṃ vā āyatanāni . Tattha titthaṃ nāma dvāsaṭṭhi diṭṭhiyo . Titthiyā nāma yesaṃ tā diṭṭhiyo ruccanti khamanti . Āyatanaṭṭho heṭṭhā vuttoyeva . Tattha yasmā sabbepi diṭṭhigatikā sañjāyamānā imesuyeva tīsu ṭhānesu sañjāyanti , samosaramānāpi etesuyeva samosaranti sannipatanti , diṭṭhigatikabhāve ca nesaṃ etāniyeva kāraṇāni , tasmā titthāni ca tāni sañjātānītiādinā atthena āyatanāni cāti titthāyatanāni ; tenevatthena titthiyānaṃ āyatanānītipi titthāyatanāni .

Purisapuggaloti satto . Kāmañca purisotipi puggalotipi vutte sattoyeva vutto , ayaṃ pana sammutikathā nāma yo yathā jānāti tassa tathā vuccati . Paṭisaṃvedetīti attano santāne uppannaṃ jānāti , paṭisaṃviditaṃ karoti anubhavati vā . Pubbekatahetūti pubbe katakāraṇā , pubbe katakammapaccayeneva paṭisaṃvedetīti attho . Ayaṃ nigaṇṭhasamayo . Evaṃvādino pana te kammavedanañca kiriyavedanañca paṭikkhipitvā ekaṃ vipākavedanameva sampaṭicchanti . Pittasamuṭṭhānādīsu ( mahāni .5) ca aṭṭhasu ābādhesuM0.479 satta paṭikkhipitvā aṭṭhamaṃyeva sampaṭicchanti , diṭṭhadhammavedanīyādīsu ca tīsu kammesu dve paṭikkhipitvā ekaṃ aparāpariyavedanīyameva sampaṭicchanti , kusalākusalavipākakiriyasaṅkhātāsu ca catūsu cetanāsu vipākacetanaṃyeva sampaṭicchanti .

Issaranimmānahetūti issaranimmānakāraṇā ; brahmunā vā pajāpatinā vā issarena nimmitattā paṭisaṃvedetīti attho . Ayaṃ brāhmaṇasamayo . Ayañhi nesaṃ adhippāyo – imā tisso vedanā paccuppanne attanā katamūlakena vā āṇattimūlakena vā pubbe katena vā ahetuappaccayā vā paṭisaṃvedetuṃ nāma na sakkā ; issaranimmānakāraṇā eva pana imā paṭisaṃvedetīti . Evaṃvādino panete heṭṭhā vuttesu aṭṭhasu ābādhesu ekampi asampaṭicchitvā sabbaṃ paṭibāhanti . Tathā diṭṭhadhammavedanīyādīsupi sabbakoṭṭhāsesuP0.498 ekampi asampaṭicchitvā sabbaṃ paṭibāhanti .

Ahetu appaccayāti hetuñca paccayañca vinā akāraṇeneva paṭisaṃvedetīti attho . AyaṃV0.470 ājīvakasamayo . Evaṃ vādino etepi heṭṭhā vuttesu kāraṇesu ca byādhīsu ca ekampi asampaṭicchitvā sabbaṃ paṭikkhipanti .