Issues
Select Version
Abhidhammatthavibhāvinīṭīkā
Abhidhammatthavibhāvinīṭīkā

1. Cittaparicchedavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

1. Cittaparicchedavaṇṇanā

Bhūmibhedacittavaṇṇanā

3. Idāni yasmā vibhāgavantānaṃ dhammānaṃ sabhāvavibhāvanaṃ vibhāgena vinā na hoti , tasmā yathāuddiṭṭhānaṃ abhidhammatthānaṃ uddesakkamena vibhāgaṃ dassetuṃ cittaṃ tāva bhūmijātisampayogādivasenaM0.76 vibhajitvā niddisitumārabhanto āha ‘‘ tattha cittaṃ tāvā ’’ tyādi .
Tāva -saddo paṭhamanti etassatthe .
Yathāuddiṭṭhesu catūsu abhidhammatthesu paṭhamaṃ cittaṃ niddisīyatītiV0.78 ayañhetthattho .
Cattāro vidhā pakārā assāti catubbidhaṃ .
Yasmā panete catubhummakā dhammā anupubbapaṇītā , tasmā hīnukkaṭṭhukkaṭṭhataratamānukkamena tesaṃ niddeso kato .
Tattha kāmetīti kāmo , kāmataṇhā , sā ettha avacarati ārammaṇakaraṇavasenāti kāmāvacaraṃ .
Kāmīyatīti vā kāmo , ekādasavidho kāmabhavo , tasmiṃ yebhuyyena avacaratīti kāmāvacaraṃ .
Yebhuyyena caraṇassa hi adhippetattā rūpārūpabhavesu pavattassāpi imassa kāmāvacarabhāvo upapanno hoti .
Kāmabhavoyeva vā kāmo ettha avacaratīti kāmāvacaro , tattha pavattampi cittaṃ nissite nissayavohārena kāmāvacaraṃ ‘‘ mañcā ukkuṭṭhiṃ karontī ’’ tyādīsu viyāti alamativisāraṇiyā kathāya .
Hoti cettha –
‘‘ Kāmovacaratītyettha , kāmevacaratīti vā ;
Ṭhānūpacārato vāpi , taṃ kāmāvacaraṃ bhave ’’ ti .
Rūpārūpāvacare supi eseva nayo yathārahaṃ daṭṭhabbo .
Upādānakkhandhasaṅkhātalokato uttarati anāsavabhāvenāti lokuttaraṃ , maggacittaṃ .
Phalacittaṃ pana tato uttiṇṇanti lokuttaraṃ .
Ubhayampi vā saha nibbānena lokato uttaraṃ adhikaṃ yathāvuttaguṇavasenevāti lokuttaraṃ .
Bhūmibhedacittavaṇṇanā niṭṭhitā .