Bhūmivibhāgavaṇṇanā
49. Sabbānipi vīthicittāni upalabbhanti channaṃ dvārānaṃ , sabbesañca puggalānaṃ tattha sambhavato .
Yathārahan ti taṃtaṃbhavānurūpaṃ , taṃtaṃpuggalānurūpañca .
52. Tyādinā
M0.160 ghānaviññāṇādīnampi paṭikkhepo hessatīti rūpāvacarabhūmiyaṃ paṭighajavanatadārammaṇāneva paṭikkhittāni .Sabbatthāpīti kāmabhave , rūpabhave , arūpabhave ca .
54. Kāma bhave yathārahaṃ vīthimuttavajjāni asīti vīthicittāni , rūpabhave paṭighadvayaaṭṭhatadārammaṇaghānādiviññāṇachakkavīthimuttakavasena pañcavīsati vajjetvā sesāni āvajjanadvayanavaahetukavipākatepaññāsajavanavasena catusaṭṭhi , arūpe bhave tevīsatikāmāvacaravipākapaṭhamamaggapañcadasarūpāvacarapaṭighadvayaāruppavipākakiriyamanodhātuhasanavasena sattacattālīsa vajjetvā sesāni chabbīsati parittajavanaaṭṭhaāruppajavanasattalokuttarajavanamanodvārāvajjanavasena dvecattālīsa cittāni labbhare upalabbhanti .
Keci
V0.147 pana ‘‘ rūpabhave aniṭṭhārammaṇābhāvato idhāgatānaṃyeva brahmānaṃ akusalavipākasambhavoti tāni parihāpetvā pañcaparittavipākehi saddhiṃ rūpabhave saṭṭhiyeva vīthicittānī ’’ ti vadanti .Idha pana tattha ṭhatvāpi imaṃ lokaṃ passantānaṃ aniṭṭhārammaṇassa asambhavo na sakkā vattunti tehi saddhiṃyeva tattha catusaṭṭhi vuttāni .
Evañca katvā vuttaṃ dhammānusāraṇiyaṃ ‘‘ yadā brahmāno kāmāvacaraṃ aniṭṭhārammaṇaṃ ālambanti , tadā taṃ sugatiyampi akusalavipākacakkhusotaviññāṇamanodhātusantīraṇānaṃ uppatti sambhavatī ’’ ti .
Bhūmivasena vibhāgo bhūmivibhāgo .
Bhūmivibhāgavaṇṇanā niṭṭhitā .
55. Yathāsambhavan ti taṃtaṃdvāresu , taṃtaṃbhavesu vā sambhavānurūpato .
Yāvatāyukan ti paṭisandhito paraṃ bhavanikantivasena pavattamanodvārikacittavīthito paṭṭhāya cuticittāvasānaṃ
M0.161 , tato pubbe pavattabhavaṅgāvasānaṃ vā abbocchinnā asati nirodhasamāpattiyanti adhippāyo .Iti abhidhammatthavibhāviniyā nāma abhidhammatthasaṅgahavaṇṇanāya
Vīthiparicchedavaṇṇanā niṭṭhitā .