Appanājavanavāravaṇṇanā
20. Vibhūtāvibhūtabhedo natthi ārammaṇassa vibhūtakāleyeva appanāsambhavato .
21. Tattha hi chabbīsatimahaggatalokuttarajavanesu yaṃ kiñci javanaṃ appanāvīthimotaratīti sambandho .
Parikammopacārānulomagotrabhunāmena yathākkamaṃ uppajjitvā niruddeti
M0.148 yojanā .Paṭhamacittañhi appanāya parikammattā paṭisaṅkhārakabhūtattā parikammaṃ .
Dutiyaṃ samīpacārittā upacāraṃ .
Nāccāsannopi hi nātidūrappavatti samīpacārī nāma hoti , appanaṃ upecca caratīti vā upacāraṃ .
Tatiyaṃ pubbabhāge parikammānaṃ , upariappanāya ca anukūlattā anulomaṃ .
Catutthaṃ parittagottassa , puthujjanagottassa ca abhibhavanato , mahaggatagottassa , lokuttaragottassa ca bhāvanato vaḍḍhanato gotrabhu , imāni cattāri nāmāni catukkhattuṃ pavattiyaṃ anavasesato labbhanti , tikkhattuṃ pavattiyaṃ pana upacārānulomagotrabhunāmeneva labbhanti .
Aṭṭhakathāyaṃ ( visuddhi .2.804) pana purimānaṃ tiṇṇaṃ
V0.137 , dvinnaṃ vā avisesenapi parikammādināmaṃ vuttaṃ , catukkhattuṃ , tikkhattumeva vā pañcamaṃ , catutthaṃ vā uppajjitabbaappanānurūpatoti adhippāyo .Parikammādināmānaṃ anavasesato labbhamānavāradassanatthaṃ ‘‘ catukkhattun ’’ ti ādito vuttaṃ , gaṇanapaṭipāṭivasena pana ‘‘ pañcamaṃ vā ’’ ti osāne vuttaṃ .
Yathārahan ti khippābhiññadandhābhiññānurūpaṃ .
Khippābhiññassa hi tikkhattuṃ pavattakāmāvacarajavanānantaraṃ catutthaṃ appanācittamuppajjati .
Dandhābhiññassa catukkhattuṃ pavattajavanānantaraṃ pañcamaṃ appanā uppajjati , yasmā pana aladdhāsevanaṃ anulomaṃ gotrabhuṃ uppādetuṃ na sakkoti , laddhāsevanampi ca chaṭṭhaṃ sattamaṃ bhavaṅgassa āsannabhāvena papātāsannapuriso viya appanāvasena patiṭṭhātuṃ na sakkoti , tasmā catutthato oraṃ , pañcamato paraṃ vā appanā na hotīti daṭṭhabbaṃ .
Yathābhinīhāravasenāti rūpārūpalokuttaramaggaphalānurūpasamathavipassanābhāvanācittābhinīharaṇānurūpato , appanāya vīthi appanāvīthi .
‘‘ Tato paraṃ bhavaṅgapātova hotī ’’ ti ettakeyeva vutte catutthaṃ , pañcamaṃ vā otiṇṇaappanāto
M0.149 paraṃ bhavaṅgapātova hoti , na maggānantaraṃ phalacittaṃ , samāpattivīthiyañca jhānaphalacittāni punappunanti gaṇheyyunti puna ‘‘ appanāvasāne ’’ ti vuttaṃ .Nikāyantariyā kira lokiyappanāsu paṭhamakappanāto paraṃ sattamajavanapūraṇatthaṃ dvattikkhattuṃ kāmāvacarajavanānampi pavattiṃ vaṇṇentīti tesaṃ matinisedhanatthaṃ ‘‘ bhavaṅgapātovā ’’ ti sāvadhāraṇaṃ vuttaṃ .
22. Tatthāti tesu aṭṭhañāṇasampayuttakāmāvacarajavanesu , tesu ca chabbīsatimahaggatalokuttarajavanesu .
Tatthāti vā tasmiṃ appanāvāre .
Somanassasahagatajavanānantaran ti somanassasahagatānaṃ catunnaṃ kusalakiriyajavanānaṃ anantaraṃ .
Somanassasahagatāvāti catukkajjhānassa , sukkhavipassakādīnaṃ maggaphalassa ca vasena somanassasahagatāva , na pana upekkhāsahagatā bhinnavedanānaṃ aññamaññaṃ āsevanapaccayabhāvassa anuddhaṭattā .
Pāṭikaṅkhitabbāti pasaṃsitabbā , icchitabbāti vuttaṃ hoti .
Tatthāpīti tasmiṃ ekavedanajavanavārepi .
Kusalajavanānantaran ti catubbidhañāṇasampayuttakusalajavanānantaraṃ kusalajavanamappeti , na kiriyajavanaṃ bhinnasantāne nibbattanato .
Heṭṭhimañca phalattayamappeti samāpattivīthiyantyadhippāyo .
23. Sukhapuññamhā
V0.138 somanassasahagatatihetukakusaladvayato paraṃ aggaphalavipākakiriyavajjitalokiyalokuttaracatukkajjhānajavanavasena dvattiṃsa , upekkhakā tihetukakusaladvayato paraṃ tatheva pañcamajjhānāni dvādasa , sukhitakriyato tihetukadvayato paraṃ kiriyajjhānacatukkassa , aggaphalacatukkassa ca vasena aṭṭha , upekkhakā tihetukadvayato paraṃ upekkhāsahagatarūpārūpakiriyapañcakassa , aggaphalassa ca vasena cha appanā sambhonti . 24. Etthāti vīthisaṅgahādhikāre .
Appanājavanavāravaṇṇanā niṭṭhitā .
Manodvāravīthivaṇṇanā niṭṭhitā .
Appanājavanavāravaṇṇanā niṭṭhitā .