Issues
Select Version
Abhidhammatthavibhāvinīṭīkā
Abhidhammatthavibhāvinīṭīkā

Hetusaṅgahavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Hetusaṅgahavaṇṇanā

10. LobhādihetūnaṃV0.117 vibhāgavasena , taṃsampayuttavasena ca saṅgaho hetusaṅgaho .
Hetavo nāma chabbidhā bhavantīti sambandho .
Hetubhāvo pana nesaṃ sampayuttānaṃ suppatiṭṭhitabhāvasādhanasaṅkhāto mūlabhāvo .
Laddhahetupaccayā hi dhammā viruḷhamūlā viya pādapā thirā honti , na ahetukā viya jalatale sevālasadisā .
Evañca katvā ete mūlasadisatāya ‘‘ mūlānī ’’ ti ca vuccanti .
Apare pana ‘‘ kusalādīnaṃ kusalādibhāvasādhanaṃ hetubhāvo ’’ ti vadanti , evaṃ sati hetūnaṃ attano kusalādibhāvasādhano añño hetu maggitabbo siyā .
Atha sesasampayuttahetupaṭibaddho tesaṃ kusalādibhāvo , evampi momūhacittasampayuttassa hetuno akusalabhāvo appaṭibaddho siyā .
Atha tassa sabhāvato akusalabhāvopi siyā , evaṃ sati sesahetūnampi sabhāvatova kusalādibhāvoti tesaṃ viya sampayuttadhammānampi so hetupaṭibaddho na siyā .
Yadi ca hetupaṭibaddho kusalādibhāvo , tadā ahetukānaṃ abyākatabhāvo na siyāti alamatinippīḷanena .
Kusalādibhāvo pana kusalākusalānaṃ yonisoayonisomanasikārappaṭibaddho .
Yathāha –
‘‘ yoniso , bhikkhave , manasikaroto anuppannāM0.125 ceva kusalā dhammā uppajjanti , uppannā ca kusalā dhammā abhivaḍḍhantī ’’ tyādi ( a . ni .1.67), abyākatānaṃ pana abyākatabhāvo niranusayasantānappaṭibaddho kammappaṭibaddho avipākabhāvappaṭibaddho cāti daṭṭhabbaṃ .
16. Idāni hetūnaṃ jātibhedaṃ dassetuṃ ‘‘ lobho doso cā ’’ tyādi vuttaṃ .
Hetusaṅgahavaṇṇanā niṭṭhitā .