Issues
Select Version
Abhidhammatthavibhāvinīṭīkā
Abhidhammatthavibhāvinīṭīkā

Kiccasaṅgahavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Kiccasaṅgahavaṇṇanā

18. Paṭisandhādīnaṃ kiccānaṃ vibhāgavasena , taṃkiccavantānañca paricchedavasena saṅgaho kiccasaṅgaho .
Bhavato bhavassa paṭisandhānaṃ paṭisandhikiccaṃ .
Avicchedappavattihetubhāvena bhavassa aṅgabhāvo bhavaṅgakiccaṃ .
Āvajjanakiccādīni heṭṭhā vuttavacanatthānusārena yathārahaṃ yojetabbāni .
ĀrammaṇeV0.118 taṃtaṃkiccasādhanavasena anekakkhattuṃ , ekakkhattuṃ vā javamānassa viya pavatti javanakiccaṃ .
Taṃtaṃjavanaggahitārammaṇassa ārammaṇakaraṇaṃ tadārammaṇakiccaṃ .
Nibbattabhavato parigaḷhanaṃ cutikiccaṃ .
19. Imāni pana kiccāni ṭhānavasena pākaṭāni hontīti taṃ dāni pabhedato dassetuṃ ‘‘ paṭisandhī ’’ tyādi vuttaṃ , tattha paṭisandhiyā ṭhānaṃ paṭisandhiṭhānaṃ .
Kāmaṃ paṭisandhivinimuttaṃ ṭhānaṃ nāma natthi , sukhaggahaṇatthaṃ pana ‘‘ silāputtakassa sarīran ’’ tyādīsu viya abhedepi bhedaparikappanāti daṭṭhabbaṃ .
Evaṃ sesesupi .
Dassanādīnaṃ pañcannaṃ viññāṇānaṃ ṭhānaṃ pañcaviññāṇaṭhānaṃ .
Ādi -saddena sampaṭicchanaṭhānādīnaṃ saṅgaho .
TatthaM0.126 cutibhavaṅgānaṃ antarā paṭisandhiṭhānaṃ .
Paṭisandhiāvajjanānaṃ , javanāvajjanānaṃ , tadārammaṇāvajjanānaṃ , voṭṭhabbanāvajjanānaṃ , kadāci javanacutīnaṃ , tadārammaṇacutīnañca antarā bhavaṅgaṭhānaṃ .
Bhavaṅgapañcaviññāṇānaṃ , bhavaṅgajavanānañca antarā āvajjanaṭhānaṃ .
Pañcadvārāvajjanasampaṭicchanānamantarā pañcaviññāṇaṭhānaṃ .
Pañcaviññāṇasantīraṇānamantarā sampaṭicchanaṭhānaṃ .
Sampaṭicchanavoṭṭhabbanānamantarā santīraṇaṭhānaṃ .
Santīraṇajavanānaṃ , santīraṇabhavaṅgānañca antarā voṭṭhabbanaṭhānaṃ .
Voṭṭhabbanatadārammaṇānaṃ , voṭṭhabbanabhavaṅgānaṃ , voṭṭhabbanacutīnaṃ , manodvārāvajjanatadārammaṇānaṃ , manodvārāvajjanabhavaṅgānaṃ , manodvārāvajjanacutīnañca antarā javanaṭhānaṃ .
Javanabhavaṅgānaṃ , javanacutīnañca antarā tadārammaṇaṭhānaṃ .
Javanapaṭisandhīnaṃ , tadārammaṇapaṭisandhīnaṃ , bhavaṅgapaṭisandhīnaṃ vā antarā cutiṭhānaṃ nāma .
20. Dve upekkhāsahagatasantīraṇāni sukhasantīraṇassa paṭisandhivasappavattibhāvābhāvatotiadhippāyo .
Evañca katvā paṭṭhāne ‘‘ upekkhāsahagataṃ dhammaṃ paṭicca upekkhāsahagato dhammo uppajjati na hetupaccayā ’’ ti ( paṭṭhā .4.13.179) evamāgatassa upekkhāsahagatapadassa vibhaṅge ‘‘ ahetukaṃ upekkhāsahagataṃ ekaṃ khandhaṃ paṭicca dve khandhā , dve khandhe paṭicca eko khandho , ahetukapaṭisandhikkhaṇe upekkhāsahagataṃ ekaṃ khandhaṃ paṭicca dve khandhā , dve khandhe paṭicca eko khandho ’’ ti ( paṭṭhā .4.13.179) evaṃ pavattipaṭisandhivasena paṭiccanayo uddhaṭo , pītisahagatasukhasahagatapadavibhaṅge pana ‘‘ ahetukaṃ pītisahagataṃ ekaṃ khandhaṃ paṭiccatayo khandhā … pe … dve khandhā .
Ahetukaṃ sukhasahagataṃ ekaṃ khandhaṃ paṭicca dve khandhāV0.119 … pe … eko khandho ’’ ti ( paṭṭhā .4.13.144,167) pavattivaseneva uddhaṭo , na pana ‘‘ ahetukapaṭisandhikkhaṇe ’’ tyādinā paṭisandhivasena , tasmā yathādhammasāsane avacanampi abhāvameva dīpetīti na tassa paṭisandhivasena pavattiM0.127 atthi .
Yattha pana labbhamānassapi kassaci avacanaṃ , tattha kāraṇaṃ upari āvi bhavissati .
25. Manodvārāvajjanassa parittārammaṇe dvattikkhattuṃ pavattamānassapi natthi javanakiccaṃ tassa ārammaṇarasānubhavanābhāvatoti vuttaṃ ‘‘ āvajjanadvayavajjitānī ’’ ti .
Evañca katvā vuttaṃ aṭṭhakathāyaṃ ‘‘ javanaṭṭhāne ṭhatvā ’’ ti ( dha . sa . aṭṭha .498 vipākuddhārakathā ).
Itarathā ‘‘ javanaṃ hutvā ’’ ti vattabbaṃ siyāti .
Kusalākusalaphalakiriyacittānīti ekavīsati lokiyalokuttarakusalāni , dvādasa akusalāni , cattāri lokuttaraphalacittāni , aṭṭhārasa tebhūmakakiriyacittāni .
Ekacittakkhaṇikampi hi lokuttaramaggādikaṃ taṃsabhāvavantatāya javanakiccaṃ nāma , yathā ekekagocaravisayampi sabbaññutaññāṇaṃ sakalavisayāvabodhanasāmatthiyayogato na kadāci taṃnāmaṃ vijahatīti .
27. Evaṃ kiccabhedena vuttāneva yathāsakaṃ labbhamānakiccagaṇanavasena sampiṇḍetvā dassetuṃ ‘‘ tesu panā ’’ tyādi vuttaṃ .
33. Paṭisandhādayo cittuppādā nāmakiccabhedena paṭisandhādīnaṃ nāmānaṃ , kiccānañca bhedena , atha vā paṭisandhādayo nāma tannāmakā cittuppādā paṭisandhādīnaṃ kiccānaṃ bhedena cuddasa , ṭhānabhedena paṭisandhādīnaṃyeva ṭhānānaṃ bhedena dasadhā pakāsitāti yojanā .
Ekakiccaṭhānadvikiccaṭhānatikiccaṭhānacatukiccaṭhānapañcakiccaṭhānāni cittāni yathākkamaṃ aṭṭhasaṭṭhi , tathā dve ca nava ca aṭṭha ca dve cāti niddiseti sambandho .
Kiccasaṅgahavaṇṇanā niṭṭhitā .