Issues
Select Version
Abhidhammatthavibhāvinīṭīkā
Abhidhammatthavibhāvinīṭīkā

Bodhipakkhiyasaṅgahavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Bodhipakkhiyasaṅgahavaṇṇanā

30. PaṭṭhātītiV0.200 paṭṭhānaṃ , asubhaggahaṇādivasena anupavisitvā kāyādiārammaṇe pavattatītyattho , satiyeva paṭṭhānaṃ satipaṭṭhānaṃ .
Taṃ pana kāyavedanācittadhammesu asubhadukkhāniccānattākāraggahaṇavasena , subhasukhaniccaattasaññāvipallāsappahānavasena ca catubbidhanti vuttaṃ ‘‘ cattāro satipaṭṭhānā ’’ ti .
Kucchitānaṃ kesādīnaṃ āyoti kāyo , sarīraṃ , assāsapassāsānaṃ vā samūho kāyoM0.227 , tassa anupassanā parikammavasena , vipassanāvasena ca saraṇaṃ kāyānupassanā .
Dukkhadukkhavipariṇāmadukkhasaṅkhāradukkhabhūtānaṃ vedanānaṃ vasena anupassanā vedanānupassanā .
Tathā sarāgamahaggatādivasena sampayogabhūmibhedena bhinnasseva cittassa anupassanā cittānupassanā .
Saññāsaṅkhārānaṃ dhammānaṃ bhinnalakkhaṇānameva anupassanā dhammānupassanā .
31. Sammā padahanti etenāti sammappadhānaṃ , vāyāmo .
So ca kiccabhedena catubbidhoti āha ‘‘ cattāro sammappadhānā ’’ tyādi .
Asubhamanasikārakammaṭṭhānānuyuñjanādivasena vāyamanaṃ vāyāmo .
Bhiyyobhāvāyāti abhivuddhiyā .
32. Ijjhati adhiṭṭhānādikaṃ etāyāhi iddhi , iddhividhañāṇaṃ iddhiyā pādo iddhipādo , chandoyeva iddhipādo chandiddhipādo .
35. Bujjhatīti bodhi , āraddhavipassakato paṭṭhāya yogāvacaro .
Yāya vā so satiādikāya dhammasāmaggiyā bujjhati saccāni paṭivijjhati , kilesaniddāto vā vuṭṭhāti , kilesasaṅkocābhāvato vā maggaphalappattiyā vikasati , sā dhammasāmaggī bodhi , tassa bodhissa , tassā vā bodhiyā aṅgabhūtā kāraṇabhūtāti bojjhaṅgā , te pana dhammavasena sattavidhāti āha ‘‘ satisambojjhaṅgo ’’ tyādi .
Satiyeva sundaro bojjhaṅgo , sundarassa vā bodhissa , sundarāya vā bodhiyā aṅgoti satisambojjhaṅgo .
Dhamme vicināti upaparikkhatīti dhammavicayo , vipassanāpaññā .
Upekkhāti idha tatramajjhattupekkhā .
40.‘‘ SattadhāM0.228 tattha saṅgaho ’’ ti vatvāna puna taṃ dassetuṃ ‘‘ saṅkappapassaddhi cā ’’ tyādi vuttaṃV0.201 .
Tattha vīriyaṃ navaṭṭhānaṃ sammappadhānacatukkavīriyiddhipādavīriyindriyavīriyabalasambojjhaṅgasammāvāyāmavasena navakiccattā , sati aṭṭhaṭṭhānā satipaṭṭhānacatukkasatindriyasatibalasatisambojjhaṅgasammāsativasena aṭṭhakiccattā .
Samādhi catuṭṭhāno samādhindriyasamādhibalasamādhisambojjhaṅgasammāsamādhivasena catukiccattā , paññā pañcaṭṭhānā vīmaṃsiddhipādapaññindriyapaññābaladhammavicayasambojjhaṅgasammādiṭṭhivasena pañcakiccattā , saddhā dviṭṭhānā saddhindriyasaddhābalavasena dvikiccattā .
Eso uttamānaṃ bodhipakkhiyabhāvena visiṭṭhānaṃ sattatiṃsa dhammānaṃ pavaro uttamo vibhāgo .
41. Lokuttare aṭṭhavidhepi sabbe sattatiṃsa dhammā honti , saṅkappapītiyo na vā honti , dutiyajjhānike saṅkappassa , catutthapañcamajjhānike pītiyā ca asambhavato na honti vā , lokiyepi citte sīlavisuddhādi chabbisuddhipavattiyaṃ yathāyogaṃ taṃtaṃkiccassa anurūpavasena keci katthaci visuṃ visuṃ honti , katthaci na vā honti .
Bodhipakkhiyasaṅgahavaṇṇanā niṭṭhitā .