Issues
Select Version
(SN)Sagāthāvaggo
(SN)Sagāthāvaggo

Paṭhamakassapasuttavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

1. Paṭhamakassapasuttavaṇṇanā

82. DevaputtasaṃyuttassaV1.93P1.103M1.96 paṭhame devaputtoti devānañhi aṅke nibbattā purisā devaputtā nāma , itthiyo devadhītaro nāma honti . Nāmavasena apākaṭāva ‘‘ aññatarā devatā ’’ ti vuccati , pākaṭo ‘‘ itthannāmo devaputto ’’ ti . Tasmā heṭṭhā ‘‘ aññatarā devatā ’’ ti vatvā idha ‘‘ devaputto ’’ ti vuttaṃ .
Anusāsan ti anusiṭṭhiṃ . Ayaṃ kira devaputto bhagavatā sambodhito sattame vasse yamakapāṭihāriyaṃ katvā tidasapure vassaṃ upagamma abhidhammaṃ desentena jhānavibhaṅge – ‘‘ bhikkhūti samaññāya bhikkhu , paṭiññāya bhikkhū ’’ ti ( vibha .510). Evaṃ bhikkhuniddesaṃ kathiyamānaṃ assosi . ‘‘ Evaṃ vitakketha , mā evaṃ vitakkayittha , evaṃ manasikarotha , mā evaṃ manasākattha . Idaṃ pajahatha , idaṃ upasampajja viharathā ’’ ti ( pārā .19). Evarūpaṃ pana bhikkhuovādaṃ bhikkhuanusāsanaṃ na assosi . So taṃ sandhāya – ‘‘ bhikkhuṃ bhagavā pakāsesi , no ca bhikkhuno anusāsan ’’ ti āha .
Tena hīti yasmā mayā bhikkhuno anusiṭṭhi na pakāsitāti vadasi , tasmā . Taññevettha paṭibhātūti tuyhevesā anusiṭṭhipakāsanā upaṭṭhātūti . Yo hi pañhaṃ kathetukāmo hoti , na ca sakkoti sabbaññutaññāṇena saddhiṃ saṃsanditvā kathetuṃ . Yo vā na kathetukāmo hoti , sakkoti pana kathetuṃ . Yo vāP1.104 neva kathetukāmo hoti , kathetuṃ na ca sakkoti . Sabbesampi tesaṃ bhagavā pañhaṃ bhāraṃ na karoti . Ayaṃ pana devaputto kathetukāmo ceva , sakkoti ca kathetuṃ . Tasmā tasseva bhāraṃ karonto bhagavā evamāha . Sopi pañhaṃ kathesi .
TatthaV1.94 subhāsitassa sikkhethāti subhāsitaṃ sikkheyya , catusaccanissitaṃ dasakathāvatthunissitaṃ sattatiṃsabodhipakkhiyanissitaṃ catubbidhaṃ vacīsucaritameva sikkheyya . Samaṇūpāsanassa cāti samaṇehi upāsitabbaṃ samaṇūpāsanaṃM1.97 nāma aṭṭhatiṃsabhedaṃ kammaṭṭhānaṃ , tampi sikkheyya bhāveyyāti attho . Bahussutānaṃ vā bhikkhūnaṃ upāsanampi samaṇūpāsanaṃ . Tampi ‘ kiṃ , bhante , kusalan ’’ tiādinā pañhapucchanena paññāvuddhatthaṃ sikkheyya .
Cittavūpasamassa cāti aṭṭhasamāpattivasena cittavūpasamaṃ sikkheyya . Iti devaputtena tisso sikkhā kathitā honti . Purimapadena hi adhisīlasikkhā kathitā , dutiyapadena adhipaññāsikkhā , cittavūpasamena adhicittasikkhāti evaṃ imāya gāthāya sakalampi sāsanaṃ pakāsitameva hoti .