Tatiyaṃ .
4. Nasantisuttavaṇṇanā
34. Catutthe
M1.60 kamanīyānīti rūpādīni iṭṭhārammaṇāni .Apunāgamanaṃ anāgantā puriso maccudheyyāti tebhūmakavaṭṭasaṅkhātā maccudheyyā apunāgamanasaṅkhātaṃ nibbānaṃ anāgantā .
Nibbānañhi sattā na punāgacchanti , tasmā taṃ apunāgamananti vuccati .
Taṃ kāmesu baddho ca pamatto ca anāgantā nāma hoti , so taṃ pāpuṇituṃ na sakkoti , tasmā evamāha .
Chandajan ti taṇhāchandato jātaṃ .
Aghan ti pañcakkhandhadukkhaṃ .
Dutiyapadaṃ tasseva vevacanaṃ .
Chandavinayā aghavinayoti taṇhāvinayena pañcakkhandhavinayo
P1.63 .
Aghavinayā dukkhavinayoti pañcakkhandhavinayena vaṭṭadukkhaṃ vinītameva hoti .Citrānīti ārammaṇacittāni .
Saṅkapparāgoti saṅkappitarāgo .
Evamettha vatthukāmaṃ paṭikkhipitvā kilesakāmo kāmoti vutto .
Ayaṃ panattho pasūrasuttena
V1.58 ( su . ni .830 ādayo ) vibhāvetabbo .
Pasūraparibbājako hi therena ‘‘ saṅkapparāgo purisassa kāmo ’’ ti vutte –
‘‘ Na te kāmā yāni citrāni loke ,
Saṅkapparāgañca vadesi kāmaṃ ;
Saṅkappayaṃ akusale vitakke ,
Bhikkhūpi te hehinti kāmabhogī ’’ ti .
–
Āha .
Atha naṃ thero avoca –
‘‘ Te ce kāmā yāni citrāni loke ,
Saṅkapparāgaṃ na vadesi kāmaṃ ;
Passanto rūpāni manoramāni ,
Satthāpi te hehiti kāmabhogī .
Suṇanto saddāni , ghāyanto gandhāni ;
Sāyanto rasāni , phusanto phassāni manoramāni ;
Satthāpi te hehiti kāmabhogī ’’ ti .Athettha dhīrāti atha etesu ārammaṇesu paṇḍitā chandarāgaṃ vinayanti .
Saṃyojanaṃ sabban ti dasavidhampi saṃyojanaṃ .
Akiñcanan ti rāgakiñcanādivirahitaṃ .
Nānupatanti dukkhāti vaṭṭadukkhā pana tassa upari na patanti .
Iccāyasmā
M1.61 mogharājāti ,‘‘ pahāsi saṅkhan ’’ ti gāthaṃ sutvā tassaṃP1.64 parisati anusandhikusalo mogharājā nāma thero ‘‘ imissā gāthāya attho na yathānusandhiṃ gato ’’ ti cintetvā yathānusandhiṃ ghaṭento evamāha .Tattha idha vā huraṃ vāti idhaloke vā paraloke vā .
Naruttamaṃ atthacaraṃ narānan ti kiñcāpi sabbe khīṇāsavā naruttamā ceva atthacarā ca narānaṃ , thero pana dasabalaṃ sandhāyevamāha .
Ye taṃ namassanti pasaṃsiyā teti yadi tathāvimuttaṃ devamanussā namassanti , atha ye taṃ bhagavantaṃ kāyena vā vācāya vā anupaṭipattiyā vā namassanti , te kiṃ pasaṃsiyā , udāhu apasaṃsiyāti .
Bhikkhūti mogharājattheraṃ
V1.59 ālapati .Aññāya dhamman ti catusaccadhammaṃ jānitvā .
Saṅgātigā tepi bhavantīti ye taṃ kāyena vā vācāya vā anupaṭipattiyā vā namassanti .
Te catusaccadhammaṃ aññāya vicikicchaṃ pahāya saṅgātigāpi honti , pasaṃsiyāpi hontīti .