Navamaṃ ;
10. Nānātitthiyasāvakasuttavaṇṇanā
111. Dasame nānātitthiyasāvakāti te kira kammavādino ahesuṃ , tasmā dānādīni puññāni katvā sagge nibbattā , te ‘‘ attano attano satthari pasādena nibbattamhā ’’ ti saññino hutvā ‘‘ gacchāma dasabalassa santike ṭhatvā amhākaṃ satthārānaṃ vaṇṇaṃ kathessāmā ’’ ti āgantvā paccekagāthāhi kathayiṃsu .
Tattha chinditamāriteti chindite ca mārite ca .
Hatajānīsūti pothane ca dhanajānīsu ca .
Puññaṃ vā panāti attano puññampi na samanupassati , saṅkhepato puññāpuññānaṃ vipāko natthīti vadati .
Sa ve vissāsamācikkhīti so –
‘‘ evaṃ katapāpānampi katapuññānampi vipāko natthī ’’ ti vadanto sattānaṃ vissāsaṃ avassayaṃ patiṭṭhaṃ ācikkhati , tasmā mānanaṃ vandanaṃ pūjanaṃ arahatīti vadati .
Tapojigucchāyāti kāyakilamathatapena pāpajigucchanena .
Susaṃvutattoti samannāgato pihito vā .
Jegucchīti tapena pāpajigucchako .
Nipakoti paṇḍito .
Cātuyāmasusaṃvutoti cātuyāmena susaṃvuto .
Cātuyāmo
P1.127 nāma sabbavārivārito ca hoti sabbavāriyutto ca sabbavāridhuto ca sabbavāriphuṭo cāti ime cattāro koṭṭhāsā .
Tattha sabbavārivāritoti vāritasabbaudako , paṭikkhittasabbasītodakoti attho .
So kira sītodake sattasaññī hotiM1.117 , tasmā taṃ na valañjeti .
Sabbavāriyuttoti sabbena pāpavāraṇena yuto .
Sabbavāridhutoti sabbena pāpavāraṇena dhutapāpoV1.113 .
Sabbavāriphuṭoti sabbena pāpavāraṇena phuṭṭho .
Diṭṭhaṃ sutañca ācikkhan ti diṭṭhaṃ ‘‘ diṭṭhaṃ me ’’ ti sutaṃ ‘‘ sutaṃ me ’’ ti ācikkhanto , na niguhanto .
Na hi nūna kibbisīti evarūpo satthā kibbisakārako nāma na hoti .Nānātitthiyeti so kira nānātitthiyānaṃyeva upaṭṭhāko , tasmā te ārabbha vadati .
Pakudhako kātiyānoti pakudho kaccāyano .
Nigaṇṭhoti nāṭaputto .
Makkhalipūraṇāseti makkhali ca pūraṇo ca .
Sāmaññappattāti samaṇadhamme koṭippattā .
Na hi nūna teti sappurisehi na dūre , teyeva loke sappurisāti vadati .
Paccabhāsīti ‘‘ ayaṃ ākoṭako imesaṃ nagganissirikānaṃ dasabalassa santike ṭhatvā vaṇṇaṃ kathetīti tesaṃ avaṇṇaṃ kathessāmī ’’ ti patiabhāsīti .
Tattha sahācaritenāti saha caritamattena .
Chavo sigāloti lāmako kālasigālo .
Kotthukoti tasseva vevacanaṃ .
Saṅkassarācāroti āsaṅkitasamācāro .
Na sataṃ sarikkhoti paṇḍitānaṃ sappurisānaṃ sadiso na hoti , kiṃ tvaṃ kālasigālasadise titthiye sīhe karosīti ?
Anvāvisitvāti ‘‘ ayaṃ evarūpānaṃ satthārānaṃ avaṇṇaṃ katheti , teneva naṃ mukhena vaṇṇaṃ kathāpessāmī ’’ ti cintetvā tassa sarīre anuāvisi adhimucci , evaṃ anvāvisitvā .
Āyuttāti tapojigucchane yuttapayuttā .
Pālayaṃ pavivekiyan ti pavivekaṃ pālayantā .
Te kira ‘‘ nhāpitapavivekaṃ pālessāmā ’’ ti
P1.128 sayaṃ kese luñcanti .
‘‘ Cīvarapavivekaṃ pātessāmā ’’ ti naggā vicaranti .
‘‘ Piṇḍapātapavivekaṃ pālessāmā ’’ ti sunakhā viya bhūmiyaṃ vā bhuñjanti hatthesu vā .
‘‘ Senāsanapavivekaṃ pālessāmā ’’ ti kaṇṭakaseyyādīni kappenti .
Rūpe niviṭṭhāti taṇhādiṭṭhīhi rūpe patiṭṭhitā .
Devalokābhinandinoti devalokapatthanakāmā .
Mātiyāti maccā , te ve maccā paralokatthāya sammā anusāsantīti vadati .Iti
M1.118 viditvāti ‘‘ ayaṃ paṭhamaṃ etesaṃ avaṇṇaṃ kathetvā idāni vaṇṇaṃ katheti , ko nu kho eso ’’ ti āvajjento jānitvāva .
Ye cantalikkhasmiṃ pabhāsavaṇṇāti ye antalikkhe candobhāsasūriyobhāsasañjhārāgaindadhanutārakarūpānaṃ pabhāsavaṇṇā .
Sabbeva te teti sabbeva te tayā .
Namucīti māraṃ ālapati .
Āmisaṃva macchānaṃ vadhāya khittāti yathā macchānaṃ vadhatthāya baḷisalaggaṃV1.114 āmisaṃ khipati , evaṃ tayā pasaṃsamānena ete rūpā sattānaṃ vadhāya khittāti vadati .Māṇavagāmiyoti ayaṃ kira devaputto buddhupaṭṭhāko .
Rājagahīyānan ti rājagahapabbatānaṃ .
Setoti kelāso .
Aghagāminan ti ākāsagāmīnaṃ .
Udadhinan ti udakanidhānānaṃ .
Idaṃ vuttaṃ hoti – yathā rājagahīyānaṃ pabbatānaṃ vipulo seṭṭho , himavantapabbatānaṃ kelāso , ākāsagāmīnaṃ ādicco , udakanidhānānaṃ samuddo , nakkhattānaṃ cando , evaṃ sadevakassa lokassa buddho seṭṭhoti .
Dasamaṃ .
Nānātitthiyavaggo tatiyo .
Iti sāratthappakāsiniyā
Saṃyuttanikāya-aṭṭhakathāya
Devaputtasaṃyuttavaṇṇanā niṭṭhitā .