Issues
Select Version
(SN)Sagāthāvaggo
(SN)Sagāthāvaggo

Indakasuttavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

1. Indakasuttavaṇṇanā

235. YakkhasaṃyuttassaV1.263M1.274 paṭhameP1.300 indakassāti indakūṭanivāsino yakkhassa . Yakkhato hi kūṭena , kūṭato ca yakkhena nāmaṃ laddhaṃ .
Rūpaṃ na jīvanti vadantīti yadi buddhā rūpaṃ jīvanti na vadanti , yadi rūpaṃ satto puggaloti evaṃ na vadantīti attho . Kathaṃ nvayan ti kathaṃ nu ayaṃ ? Kutassa aṭṭhīyakapiṇḍametīti assa sattassa aṭṭhiyakapiṇḍañca kuto āgacchati ? Ettha ca aṭṭhiggahaṇena tīṇi aṭṭhisatāni , yakapiṇḍaggahaṇena nava maṃsapesisatāni gahitāni . Yadi rūpaṃ na jīvo , athassa imāni ca aṭṭhīni imā ca maṃsapesiyo kuto āgacchantīti pucchati . Kathaṃ nvayaṃ sajjati gabbharasmin ti kena nu kāraṇena ayaṃ satto mātukucchismiṃ sajjati laggati , tiṭṭhatīti ? Puggalavādī kiresa yakkho ,‘‘ ekappahāreneva satto mātukucchismiṃ nibbattatī ’’ ti gahetvā gabbhaseyyakasattassa mātā macchamaṃsādīni khādati , sabbāni ekarattivāsena pacitvā pheṇaṃ viya vilīyanti . Yadi rūpaṃ satto na bhaveyya , evameva vilīyeyyāti laddhiyā evamāha . Athassa bhagavā –
‘‘ na mātukucchismiṃ ekappahāreneva nibbattati , anupubbena pana vaḍḍhatī ’’ ti dassento paṭhamaṃ kalalaṃ hotītiādimāha . Tattha paṭhaman ti paṭhamena paṭisandhiviññāṇena saddhiṃ tissoti vā phussoti vā nāmaṃ natthi , atha kho tīhi jātiuṇṇaṃsūhi katasuttagge saṇṭhitatelabinduppamāṇaṃ kalalaṃ hoti , yaṃ sandhāya vuttaṃ – ‘‘ Tilatelassa yathā bindu , sappimaṇḍo anāvilo ; Evaṃ vaṇṇappaṭibhāgaṃ , kalalaṃ sampavuccatī ’’ ti .
KalalāV1.264P1.301 hoti abbudan ti tasmā kalalā sattāhaccayena maṃsadhovanaudakavaṇṇaṃ abbudaṃ nāma hoti , kalalanti nāmaṃ antaradhāyati . Vuttampi cetaṃ – ‘‘ Sattāhaṃ kalalaṃ hoti , paripakkaṃ samūhataṃ ; Vivaṭṭamānaṃ tabbhāvaṃ , abbudaṃ nāma jāyatī ’’ ti . AbbudāM1.275 jāyate pesīti tasmāpi abbudā sattāhaccayena vilīnatipusadisā pesi nāma sañjāyati . Sā maricaphāṇitena dīpetabbā . Gāmadārikā hi supakkāni maricāni gahetvā sāṭakante bhaṇḍikaṃ katvā pīḷetvā maṇḍaṃ ādāya kapāle pakkhipitvā ātape ṭhapenti , taṃ sukkhamānaṃ sabbabhāgehi muccati . Evarūpā pesi hoti , abbudanti nāmaṃ antaradhāyati . Vuttampi cetaṃ – ‘‘ Sattāhaṃ abbudaṃ hoti , paripakkaṃ samūhataṃ ; Vivaṭṭamānaṃ tabbhāvaṃ , pesi nāma pajāyatī ’’ ti . Pesi nibbattatī ghanoti tato pesito sattāhaccayena kukkuṭaṇḍasaṇṭhāno ghano nāma maṃsapiṇḍo nibbattati , pesīti nāmaṃ antaradhāyati . Vuttampi cetaṃ – ‘‘ Sattāhaṃ pesi bhavati , paripakkaṃ samūhataṃ ; Vivaṭṭamānaṃ tabbhāvaṃ , ghanoti nāma jāyati . ‘‘ Yathā kukkuṭiyā aṇḍaṃ , samantā parimaṇḍalaṃ ; Evaṃ ghanassa saṇṭhānaṃ , nibbattaṃ kammapaccayā ’’ ti . Ghanā pasākhā jāyantīti pañcame sattāhe dvinnaṃ hatthapādānaṃ sīsassa catthāya pañca pīḷakā jāyanti , yaṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ ‘‘ pañcame , bhikkhave , sattāhe pañca pīḷakā saṇṭhahanti kammato ’’ ti . ItoV1.265 paraṃ chaṭṭhasattamādīni sattāhāni atikkamma desanaṃ saṅkhipitvā dvācattālīse sattāhe pariṇatakālaṃ gahetvā dassento kesātiādimāha .
Tattha kesā lomā nakhāpi cāti dvācattālīse sattāhe etāni jāyanti .
Tena so tattha yāpetīti tassa hi nābhito uṭṭhito nāḷo mātu udarapaṭalena ekābaddho hoti , so uppaladaṇḍako viya chiddo , tena āhāraraso saṃsaritvā āhārasamuṭṭhānarūpaṃ samuṭṭhāpeti . Evaṃ so dasa māse yāpeti .
Mātukucchigato naroti mātuyā tirokucchigato , kucchiyā abbhantaragatoti attho . Iti bhagavāM1.276 ‘‘ evaṃ kho , yakkha , ayaṃ satto anupubbena mātukucchiyaṃ vaḍḍhati , na ekappahāreneva nibbattatī ’’ ti dasseti .