Catutthaṃ .
5. Arahantasuttavaṇṇanā
25. Pañcame
M1.50 katāvīti catūhi maggehi katakicco .Ahaṃ vadāmīti ayaṃ devatā vanasaṇḍavāsinī , sā āraññakānaṃ bhikkhūnaṃ ‘‘ ahaṃ bhuñjāmi , ahaṃ nisīdāmi , mama patto , mama
V1.48 cīvaran ’’ tiādikathāvohāraṃ sutvā cintesi –
‘‘ ahaṃ ime bhikkhū ‘ khīṇāsavā ’ ti maññāmi , khīṇāsavānañca nāma evarūpā attupaladdhinissitakathā hoti , na hoti nu kho ’’ ti jānanatthaṃ evaṃ pucchati .Sāmaññan ti lokaniruttiṃ lokavohāraṃ .
Kusaloti khandhādīsu kusalo .
Vohāramattenāti upaladdhinissitakathaṃ hitvā vohārabhedaṃ akaronto ‘‘ ahaṃ , mamā ’’ ti vadeyya .
‘‘ Khandhā bhuñjanti , khandhā nisīdanti , khandhānaṃ patto , khandhānaṃ cīvaran ’’ ti hi vutte vohārabhedo hoti , na koci jānāti .
Tasmā evaṃ avatvā lokavohārena voharatīti .
Atha devatā –
‘‘ yadi diṭṭhiyā vasena na vadati , mānavasena nu kho vadatī ’’ ti cintetvā puna yo hotīti pucchi .
Tattha mānaṃ nu khoti so bhikkhu mānaṃ upagantvā mānavasena vadeyya nu khoti .
Atha bhagavā –
‘‘ ayaṃ devatā khīṇāsavaṃ samānaṃ viya karotī ’’ ti cintetvā ,‘‘ khīṇāsavassa navavidhopi māno pahīno ’’ ti dassento paṭigāthaṃ āha .
Tattha vidhūpitāti vidhamitā .
Mānaganthassāti mānā ca
P1.52 ganthā ca assa .Maññatan ti maññanaṃ .
Tividhampi taṇhā-diṭṭhi-māna-maññanaṃ so vītivatto , atikkantoti attho .
Sesaṃ uttānatthamevāti .