3. Tatiyavaggo
1. Chetvāsuttavaṇṇanā
267. Tatiyavaggassa paṭhamaṃ vuttatthameva .
Paṭhamaṃ .
2. Dubbaṇṇiyasuttavaṇṇanā
268. Dutiye
V1.309 dubbaṇṇoti jhāmakhāṇuvaṇṇo .
Okoṭimakoti lakuṇḍako mahodaro .
Āsaneti paṇḍukambalasilāyaṃ .Kodhabhakkhoti sakkena gahitanāmamevetaṃ .
So pana eko rūpāvacarabrahmā ,‘‘ sakko kira khantibalena samannāgato ’’ ti sutvā vīmaṃsanatthaṃ āgato
M1.324 .
Avaruddhakayakkhā pana evarūpaṃ saṃvihitārakkhaṃ ṭhānaṃ pavisituṃ na sakkonti .Upasaṅkamīti devānaṃ sutvā ‘‘ na sakkā esa pharusena cāletuṃ , nīcavuttinā pana khantiyaṃ ṭhitena sakkā palāpetun ’’ ti tathā palāpetukāmo upasaṅkami .
Antaradhāyīti khantiyaṃ ṭhatvā balavacittīkāraṃ paccupaṭṭhapetvā nīcavuttiyā dassiyamānāya sakkāsane ṭhātuṃ asakkonto antaradhāyi .
Na sūpahatacittomhīti ettha sūti nipātamattaṃ , upahatacittomhīti āha .
Nāvattena suvānayoti na kodhāvattena suānayo , kodhavase vattetuṃ na sukaromhīti vadati .
Na vo cirāhan ti voti nipātamattaṃ , ahaṃ ciraṃ na kujjhāmīti vadati .
Dutiyaṃ .
3. Sambarimāyāsuttavaṇṇanā
269. Tatiye
P1.355 ābādhikoti isigaṇena abhisapakāle uppannābādhena ābādhiko .Vācehi man ti sace maṃ sambarimāyaṃ vācesi , evamahaṃ tampi tikicchissāmīti vadati .
Mā kho tvaṃ , mārisa , vācesīti vināpi tāva sambarimāyaṃ sakko amhe bādhati , yadi pana taṃ jānissati , naṭṭhā mayaṃ , mā attano ekassa atthāya amhe nāsehīti vatvā nivārayiṃsu .
Sambarova sataṃ saman ti yathā sambaro asurindo māyāvī māyaṃ payojetvā vassasataṃ niraye pakko , evaṃ paccati .
Tumhe dhammikāva , alaṃ vo māyāyāti vadati .
Kiṃ pana sakko tassa kodhaṃ tikicchituṃ sakkuṇeyyāti ?
Āma sakkuṇeyya .
Kathaṃ ?
Tadā kira so isigaṇo dharatiyeva , tasmā naṃ isīnaṃ santikaṃ netvā khamāpeyya , evamassa phāsu bhaveyya .
Tena pana vañcitattā tathā akatvā pakkantova .
Tatiyaṃ .
4. Accayasuttavaṇṇanā
270. Catutthe sampayojesun ti kalahaṃ akaṃsu .
270. Catutthe sampayojesun ti kalahaṃ akaṃsu .
Accasarāti atikkami , eko bhikkhu ekaṃ
V1.310 bhikkhuṃ atikkamma vacanaṃ avocāti attho .Yathādhammaṃ
M1.325 nappaṭiggaṇhātīti na khamati .Kodho vo vasamāyātūti kodho tumhākaṃ vasaṃ āgacchatu , mā tumhe kodhavasaṃ gamitthāti dīpeti .
Mā ca mitte hi vo jarāti ettha hīti nipātamattaṃ , tumhākaṃ mittadhamme jarā nāma mā nibbatti .
Bhummatthe vā karaṇavacanaṃ , mittesu vo jarā mā nibbatti , mittabhāvato aññathābhāvo mā hotūti attho .
Agarahiyaṃ mā garahitthāti agārayhaṃ khīṇāsavapuggalaṃ mā garahittha .
Kodho vo vasamāyātūti kodho tumhākaṃ vasaṃ āgacchatu , mā tumhe kodhavasaṃ gamitthāti dīpeti .
Mā ca mitte hi vo jarāti ettha hīti nipātamattaṃ , tumhākaṃ mittadhamme jarā nāma mā nibbatti .
Bhummatthe vā karaṇavacanaṃ , mittesu vo jarā mā nibbatti , mittabhāvato aññathābhāvo mā hotūti attho .
Agarahiyaṃ mā garahitthāti agārayhaṃ khīṇāsavapuggalaṃ mā garahittha .
Catutthaṃ .
5. Akkodhasuttavaṇṇanā
271. Pañcame mā vo kodho ajjhabhavīti kodho tumhe mā abhibhavi , tumheva kodhaṃ abhibhavatha .
Mā ca kujjhittha kujjhitan ti kujjhantānaṃ mā paṭikujjhittha .
Akkodhoti mettā
P1.356 ca mettāpubbabhāgo ca .
Avihiṃsāti karuṇā ca karuṇāpubbabhāgo ca .Atha pāpajanaṃ kodho , pabbatovābhimaddatīti lāmakajanaṃ pabbato viya kodho abhimaddatīti .
Pañcamaṃ .
Tatiyo vaggo .
Sakkasaṃyuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
Iti sāratthappakāsiniyā saṃyuttanikāya-aṭṭhakathāya
Sagāthāvaggavaṇṇanā niṭṭhitā .
Saṃyuttanikāya-aṭṭhakathāya paṭhamo bhāgo .