Issues
Select Version
(SN)Sagāthāvaggo
(SN)Sagāthāvaggo

Chaṭṭhaṃ . 7. Punabbasusuttavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

Chaṭṭhaṃ . 7. Punabbasusuttavaṇṇanā

241. SattameV1.272 tena kho pana samayenāti katarasamayena ? Sūriyassa atthaṅgamanasamayena . Tadā kira bhagavā pacchābhatte mahājanassa dhammaṃ desetvā mahājanaṃ uyyojetvā nhānakoṭṭhake nhatvā gandhakuṭipariveṇe paññattavarabuddhāsane puratthimalokadhātuṃ olokayamāno nisīdi . Athekacārikadvicārikādayo paṃsukūlikapiṇḍapātikabhikkhū attanoP1.310 attano vasanaṭṭhānehi nikkhamitvā āgamma dasabalaṃ vanditvā rattasāṇiyā parikkhipamānā viya nisīdiṃsu . Atha nesaṃ ajjhāsayaṃ viditvā satthā nibbānapaṭisaṃyuttaṃ dhammakathaṃ kathesi .
Evaṃ tosesīti sā kira dhītaraṃ aṅkenādāya puttaṃ aṅguliyā gahetvā jetavanapiṭṭhiyaṃ pākāraparikkhepasamīpe uccārapassāvakheḷasiṅghāṇikaṃ pariyesamānā anupubbena jetavanadvārakoṭṭhakaṃ sampattā . Bhagavato ca ,‘‘ ānanda , pattaṃ āhara , cīvaraṃ āhara , vighāsādānaṃ dānaṃ dehī ’’ ti kathentassa saddo samantā dvādasahatthamattameva gaṇhāti . Dhammaṃ desentassaM1.284 sacepi cakkavāḷapariyantaṃ katvā parisā nisīdati , yathā parisaṃ gacchati , bahiparisāya ekaṅgulimattampi na niggacchati ,‘‘ mā akāraṇā madhurasaddo nassī ’’ ti . Tatrāyaṃ yakkhinī bahiparisāya ṭhitā saddaṃ na suṇāti , dvārakoṭṭhake ṭhitāya panassā mahatiyā buddhavīthiyā abhimukhe ṭhitā gandhakuṭi paññāyi . Sā nivāte dīpasikhā viya buddhagāravena hatthakukkuccādirahitaṃ niccalaṃ parisaṃ disvā – ‘‘ nūna mettha kiñci bhājanīyabhaṇḍaṃ bhavissati , yato ahaṃ sappitelamadhuphāṇitādīsu kiñcideva pattato vā hatthato vā paggharantaṃ bhūmiyaṃ vā pana patitaṃ labhissāmī ’’ ti antovihāraṃ pāvisi . Dvārakoṭṭhake avaruddhakānaṃ nivāraṇatthāya ṭhitā ārakkhadevatā yakkhiniyā upanissayaṃ disvā na nivāresi . Tassā saha parisāya ekībhāvagamanena madhurassaro chaviādīni chinditvā aṭṭhimiñjaṃ āhacca aṭṭhāsi . Taṃ dhammassavanatthāya niccalaṃ ṭhitaṃ purimanayeneva puttakā codayiṃsu . Sā ‘‘ dhammassavanassa me antarāyaṃ karontī ’’ ti puttake tuṇhī uttarike hohīti evaṃ tosesi .
Tattha yāvāti yāva dhammaṃ suṇāmi , tāva tuṇhī hohīti attho .
Sabbaganthappamocanan ti nibbānaṃ āgamma sabbe ganthā pamuccanti , tasmā taṃ sabbaganthappamocananti vuccati .
Ativelāti velātikkantā pamāṇātikkantā . Piyāyanāti magganā patthanā .
Tato piyataran ti yāV1.273 ayaṃ assa dhammassa magganā patthanā , idaṃ mayhaṃ tato piyataranti attho . Piyatarāti vā pāṭho .
Pāṇinan ti yathāP1.311 pāṇīnaṃ dukkhā moceti . Ke mocetīti ? Pāṇineti āharitvā vattabbaṃ .
Yaṃ dhammaṃ abhisambuddhan ti , yaṃ dhammaṃ bhagavā abhisambuddho .
Tuṇhībhūtāyamuttarāti na kevalaṃ ahameva , ayaṃ me bhaginī uttarāpi tuṇhībhūtāti vadati .
Saddhammassa anaññāyāti , amma , mayaṃ pubbepi imaṃ saddhammameva ajānitvā idāni idaṃ khuppipāsādidukkhaṃ anubhavantā dukkhaṃ carāma viharāma .
Cakkhumāti pañcahi cakkhūhi cakkhumā .
Dhammaṃ desentoyeva bhagavā parisaṃ sallakkhayamāno tassā yakkhiniyā ceva yakkhadārakassa ca sotāpattiphalassa upanissayaṃ disvā desanaṃ vinivaṭṭetvā catusaccakathaṃ dīpeti , taṃ sutvā tasmiṃyeva dese ṭhitā yakkhinī saddhiṃ puttenaM1.285 sotāpattiphale patiṭṭhitā . Dhītuyāpi panassā upanissayo atthi , atidaharattā pana desanaṃ sampaṭicchituṃ nāsakkhi .
Idāni sā yakkhinī puttassa anumodanaṃ karontī sādhu kho paṇḍito nāmātiādimāha .
Ajjāhamhi samuggatāti ahamhi ajja vaṭṭato uggatā samuggatā sāsane vā uggatā samuggatā , tvampi sukhī hohīti . Diṭṭhānīti mayā ca tayā ca diṭṭhāni . Uttarāpi suṇātu meti ,‘‘ amhākaṃ catusaccapaṭivedhabhāvaṃ , dhītā me uttarāpi , suṇātū ’’ ti vadati .
Saha saccapaṭivedheneva sāpi sūcilomo viya sabbaṃ setakaṇḍukacchuādibhāvaṃ pahāya dibbasampattiṃ paṭilabhati saddhiṃ puttena . Dhītā panassā yathā nāma loke mātāpitūhi issariye laddhe puttānampi taṃ hoti , evaṃ mātu-ānubhāveneva sampattiṃ labhi . Tato paṭṭhāya ca sā saddhiṃ puttakehi gandhakuṭisamīparukkheyeva nivāsarukkhaṃ labhitvā sāyaṃ pātaṃ buddhadassanaṃ labhamānā dhammaṃ suṇamānā dīgharattaṃ tattheva vasi .