2. Maccharisuttavaṇṇanā
32. Dutiye
V1.54P1.58M1.56 maccherā ca pamādā cāti attasampattinigūhanalakkhaṇena maccherena ceva sativippavāsalakkhaṇena pamādena ca .
Ekacco hi ‘ idaṃ me dentassa parikkhayaṃ gamissati , mayhaṃ vā gharamānusakānaṃ vā na bhavissatī ’’ ti macchariyena dānaṃ na deti .
Ekacco khiḍḍādipasutattā ‘ dānaṃ dātabban ’’ ti cittampi na uppādeti .
Evaṃ dānaṃ na dīyatīti evametaṃ yasadāyakaṃ sirīdāyakaṃ sampattidāyakaṃ sukhadāyakaṃ dānaṃ nāma na dīyatītiādinā kāraṇaṃ kathesi .Puññaṃ ākaṅkhamānenāti pubbacetanādibhedaṃ puññaṃ icchamānena .
Deyyaṃ hoti vijānatāti atthi dānassa phalanti jānantena dātabbamevāti vadati .
Tameva bālaṃ phusatīti taṃyeva bālaṃ idhalokaparalokesu jighacchā ca pipāsā ca phusati anubandhati na vijahati .
Tasmāti yasmā tameva phusati , tasmā .
Tameva bālaṃ phusatīti taṃyeva bālaṃ idhalokaparalokesu jighacchā ca pipāsā ca phusati anubandhati na vijahati .
Tasmāti yasmā tameva phusati , tasmā .
Tameva bālaṃ phusatīti taṃyeva bālaṃ idhalokaparalokesu jighacchā ca pipāsā ca phusati anubandhati na vijahati .
Tasmāti yasmā tameva phusati , tasmā .
Vineyya maccheran ti maccheramalaṃ vinetvā .
Dajjā dānaṃ malābhibhūti malābhibhū hutvā taṃ maccheramalaṃ abhibhavitvā dānaṃ dadeyya .
Vineyya maccheran ti maccheramalaṃ vinetvā .
Dajjā dānaṃ malābhibhūti malābhibhū hutvā taṃ maccheramalaṃ abhibhavitvā dānaṃ dadeyya .
Te matesu na mīyantīti adānasīlatāya maraṇena matesu na mīyanti .
Yathā hi mato samparivāretvā ṭhapite bahumhipi annapānādimhi ‘‘ idaṃ imassa hotu , idaṃ imassā ’’ ti uṭṭhahitvā saṃvibhāgaṃ na karoti , evaṃ adānasīlopīti matakassa ca adānasīlassa ca bhogā samasamā nāma honti .
Tena dānasīlā evarūpesu matesu na mīyantīti attho .
Panthānaṃva saha vajaṃ , appasmiṃ ye pavecchantīti yathā addhānaṃ kantāramaggaṃ saha vajantā pathikā saha vajantānaṃ pathikānaṃ appasmiṃ pātheyye saṃvibhāgaṃ katvā pavecchanti dadantiyeva , evamevaṃ ye pana anamataggaṃ saṃsārakantāraṃ saha vajantā saha vajantānaṃ appasmimpi deyyadhamme saṃvibhāgaṃ katvā dadantiyeva , te matesu na mīyanti .
Esa dhammo sanantanoti esa porāṇako dhammo , sanantanānaṃ
P1.59 vā paṇḍitānaṃ esa dhammoti .Te matesu na mīyantīti adānasīlatāya maraṇena matesu na mīyanti .
Yathā hi mato samparivāretvā ṭhapite bahumhipi annapānādimhi ‘‘ idaṃ imassa hotu , idaṃ imassā ’’ ti uṭṭhahitvā saṃvibhāgaṃ na karoti , evaṃ adānasīlopīti matakassa ca adānasīlassa ca bhogā samasamā nāma honti .
Tena dānasīlā evarūpesu matesu na mīyantīti attho .
Panthānaṃva saha vajaṃ , appasmiṃ ye pavecchantīti yathā addhānaṃ kantāramaggaṃ saha vajantā pathikā saha vajantānaṃ pathikānaṃ appasmiṃ pātheyye saṃvibhāgaṃ katvā pavecchanti dadantiyeva , evamevaṃ ye pana anamataggaṃ saṃsārakantāraṃ saha vajantā saha vajantānaṃ appasmimpi deyyadhamme saṃvibhāgaṃ katvā dadantiyeva , te matesu na mīyanti .
Esa dhammo sanantanoti esa porāṇako dhammo , sanantanānaṃ
P1.59 vā paṇḍitānaṃ esa dhammoti .Appasmeketi appasmiṃ deyyadhamme eke .
Pavecchantīti
M1.57 dadanti .
Bahuneke na dicchareti bahunāpi bhogena samannāgatā ekacce na dadanti .
Sahassena samaṃ mitāti sahassena saddhiṃ mitā , sahassa dānasadisā hoti .Appasmeketi appasmiṃ deyyadhamme eke .
Pavecchantīti
M1.57 dadanti .
Bahuneke na dicchareti bahunāpi bhogena samannāgatā ekacce na dadanti .
Sahassena samaṃ mitāti sahassena saddhiṃ mitā , sahassa dānasadisā hoti .Duranvayoti
V1.55 duranugamano , duppūroti attho .Duranvayoti
V1.55 duranugamano , duppūroti attho .Duranvayoti
V1.55 duranugamano , duppūroti attho .Duranvayoti
V1.55 duranugamano , duppūroti attho .Dhammaṃ careti dasakusalakammapathadhammaṃ carati .
Yopi samuñjakañcareti yo api khalamaṇḍalādisodhanapalālapoṭhanādivasena samuñjakañcarati .
Dārañca posan ti dārañca posanto .
Dadaṃ appakasmin ti appakasmiṃ paṇṇasākamattasmimpi saṃvibhāgaṃ katvā dadantova so dhammaṃ carati .
Dhammaṃ careti dasakusalakammapathadhammaṃ carati .
Yopi samuñjakañcareti yo api khalamaṇḍalādisodhanapalālapoṭhanādivasena samuñjakañcarati .
Dārañca posan ti dārañca posanto .
Dadaṃ appakasmin ti appakasmiṃ paṇṇasākamattasmimpi saṃvibhāgaṃ katvā dadantova so dhammaṃ carati .
Sataṃ sahassānan ti sahassaṃ sahassaṃ katvā gaṇitānaṃ purisānaṃ sataṃ , satasahassanti attho .
Sahassayāginan ti bhikkhusahassassa vā yāgo kahāpaṇasahassena vā nibbattito yāgopi sahassayāgo .
So etesaṃ atthīti sahassayāgino , tesaṃ sahassayāginaṃ .
Etena dasannaṃ vā bhikkhukoṭīnaṃ dasannaṃ vā kahāpaṇakoṭīnaṃ piṇḍapāto dassito hoti .
Ye ettakaṃ dadanti , te kalampi nagghanti tathāvidhassāti āha .
Yvāyaṃ samuñjakaṃ carantopi dhammaṃ carati , dāraṃ posentopi , appakasmiṃ dadantopi , tathāvidhassa ete sahassayāgino kalampi nagghanti .
Yaṃ tena daliddena ekapaṭivīsakamattampi salākabhattamattampi vā dinnaṃ , tassa dānassa sabbesampi tesaṃ dānaṃ kalaṃ nagghatīti .
Kalaṃ nāma soḷasabhāgopi satabhāgopi sahassabhāgopi .
Idha satabhāgo gahito .
Yaṃ tena dānaṃ dinnaṃ , tasmiṃ satadhā vibhatte itaresaṃ dasakoṭisahassadānaṃ tato ekakoṭṭhāsampi nagghatīti āha .
Sataṃ sahassānan ti sahassaṃ sahassaṃ katvā gaṇitānaṃ purisānaṃ sataṃ , satasahassanti attho .
Sahassayāginan ti bhikkhusahassassa vā yāgo kahāpaṇasahassena vā nibbattito yāgopi sahassayāgo .
So etesaṃ atthīti sahassayāgino , tesaṃ sahassayāginaṃ .
Etena dasannaṃ vā bhikkhukoṭīnaṃ dasannaṃ vā kahāpaṇakoṭīnaṃ piṇḍapāto dassito hoti .
Ye ettakaṃ dadanti , te kalampi nagghanti tathāvidhassāti āha .
Yvāyaṃ samuñjakaṃ carantopi dhammaṃ carati , dāraṃ posentopi , appakasmiṃ dadantopi , tathāvidhassa ete sahassayāgino kalampi nagghanti .
Yaṃ tena daliddena ekapaṭivīsakamattampi salākabhattamattampi vā dinnaṃ , tassa dānassa sabbesampi tesaṃ dānaṃ kalaṃ nagghatīti .
Kalaṃ nāma soḷasabhāgopi satabhāgopi sahassabhāgopi .
Idha satabhāgo gahito .
Yaṃ tena dānaṃ dinnaṃ , tasmiṃ satadhā vibhatte itaresaṃ dasakoṭisahassadānaṃ tato ekakoṭṭhāsampi nagghatīti āha .
Evaṃ tathāgate dānassa agghaṃ karonte samīpe ṭhitā devatā cintesi –
‘‘ evaṃ bhagavā mahantaṃ dānaṃ pādena pavaṭṭetvā ratanasatike viya narake pakkhipanto idaṃ evaṃ parittakaṃ
P1.60 dānaṃ candamaṇḍale paharanto viya ukkhipati , kathaṃ nu kho etaṃ mahapphalataran ’’ ti jānanatthaṃ gāthāya ajjhabhāsi .
Tattha kenāti kena kāraṇena .
Mahaggatoti mahattaṃ gato , vipulassetaṃ vevacanaṃ .
Samena dinnassāti samena dinnassa dānassa .Evaṃ tathāgate dānassa agghaṃ karonte samīpe ṭhitā devatā cintesi –
‘‘ evaṃ bhagavā mahantaṃ dānaṃ pādena pavaṭṭetvā ratanasatike viya narake pakkhipanto idaṃ evaṃ parittakaṃ
P1.60 dānaṃ candamaṇḍale paharanto viya ukkhipati , kathaṃ nu kho etaṃ mahapphalataran ’’ ti jānanatthaṃ gāthāya ajjhabhāsi .
Tattha kenāti kena kāraṇena .
Mahaggatoti mahattaṃ gato , vipulassetaṃ vevacanaṃ .
Samena dinnassāti samena dinnassa dānassa .Evaṃ tathāgate dānassa agghaṃ karonte samīpe ṭhitā devatā cintesi –
‘‘ evaṃ bhagavā mahantaṃ dānaṃ pādena pavaṭṭetvā ratanasatike viya narake pakkhipanto idaṃ evaṃ parittakaṃ
P1.60 dānaṃ candamaṇḍale paharanto viya ukkhipati , kathaṃ nu kho etaṃ mahapphalataran ’’ ti jānanatthaṃ gāthāya ajjhabhāsi .
Tattha kenāti kena kāraṇena .
Mahaggatoti mahattaṃ gato , vipulassetaṃ vevacanaṃ .
Samena dinnassāti samena dinnassa dānassa .Evaṃ tathāgate dānassa agghaṃ karonte samīpe ṭhitā devatā cintesi –
‘‘ evaṃ bhagavā mahantaṃ dānaṃ pādena pavaṭṭetvā ratanasatike viya narake pakkhipanto idaṃ evaṃ parittakaṃ
P1.60 dānaṃ candamaṇḍale paharanto viya ukkhipati , kathaṃ nu kho etaṃ mahapphalataran ’’ ti jānanatthaṃ gāthāya ajjhabhāsi .
Tattha kenāti kena kāraṇena .
Mahaggatoti mahattaṃ gato , vipulassetaṃ vevacanaṃ .
Samena dinnassāti samena dinnassa dānassa .Evaṃ tathāgate dānassa agghaṃ karonte samīpe ṭhitā devatā cintesi –
‘‘ evaṃ bhagavā mahantaṃ dānaṃ pādena pavaṭṭetvā ratanasatike viya narake pakkhipanto idaṃ evaṃ parittakaṃ
P1.60 dānaṃ candamaṇḍale paharanto viya ukkhipati , kathaṃ nu kho etaṃ mahapphalataran ’’ ti jānanatthaṃ gāthāya ajjhabhāsi .
Tattha kenāti kena kāraṇena .
Mahaggatoti mahattaṃ gato , vipulassetaṃ vevacanaṃ .
Samena dinnassāti samena dinnassa dānassa .Athassā bhagavā dānaṃ vibhajitvā dassento dadanti heketiādimāha .
Tattha visame niviṭṭhāti visame kāyavacīmanokamme patiṭṭhitā hutvā .
Chetvāti pothetvā .
Vadhitvāti māretvā .
Socayitvāti paraṃ
M1.58 sokasamappitaṃ katvā .
Assumukhāti assumukhasammissā .
Paraṃ rodāpetvā dinnadānañhi assumukhadānanti vuccati .
Sadaṇḍāti daṇḍena tajjetvā paharitvā dinnadakkhiṇā sadaṇḍāti vuccati .Athassā bhagavā dānaṃ vibhajitvā dassento dadanti heketiādimāha .
Tattha visame niviṭṭhāti visame kāyavacīmanokamme patiṭṭhitā hutvā .
Chetvāti pothetvā .
Vadhitvāti māretvā .
Socayitvāti paraṃ
M1.58 sokasamappitaṃ katvā .
Assumukhāti assumukhasammissā .
Paraṃ rodāpetvā dinnadānañhi assumukhadānanti vuccati .
Sadaṇḍāti daṇḍena tajjetvā paharitvā dinnadakkhiṇā sadaṇḍāti vuccati .Athassā bhagavā dānaṃ vibhajitvā dassento dadanti heketiādimāha .
Tattha visame niviṭṭhāti visame kāyavacīmanokamme patiṭṭhitā hutvā .
Chetvāti pothetvā .
Vadhitvāti māretvā .
Socayitvāti paraṃ
M1.58 sokasamappitaṃ katvā .
Assumukhāti assumukhasammissā .
Paraṃ rodāpetvā dinnadānañhi assumukhadānanti vuccati .
Sadaṇḍāti daṇḍena tajjetvā paharitvā dinnadakkhiṇā sadaṇḍāti vuccati .Athassā bhagavā dānaṃ vibhajitvā dassento dadanti heketiādimāha .
Tattha visame niviṭṭhāti visame kāyavacīmanokamme patiṭṭhitā hutvā .
Chetvāti pothetvā .
Vadhitvāti māretvā .
Socayitvāti paraṃ
M1.58 sokasamappitaṃ katvā .
Assumukhāti assumukhasammissā .
Paraṃ rodāpetvā dinnadānañhi assumukhadānanti vuccati .
Sadaṇḍāti daṇḍena tajjetvā paharitvā dinnadakkhiṇā sadaṇḍāti vuccati .Evan ti nāhaṃ sammāsambuddhatāya mahādānaṃ gahetvā appaphalaṃ nāma kātuṃ sakkomi parittakadānaṃ vā mahapphalaṃ nāma .
Idaṃ pana mahādānaṃ attano uppattiyā aparisuddhatāya evaṃ appaphalaṃ nāma hoti , itaraṃ parittadānaṃ attano uppattiyā parisuddhatāya evaṃ mahapphalaṃ nāmāti imamatthaṃ dassento evan tiādimāhāti .
Evan ti nāhaṃ sammāsambuddhatāya mahādānaṃ gahetvā appaphalaṃ nāma kātuṃ sakkomi parittakadānaṃ vā mahapphalaṃ nāma .
Idaṃ pana mahādānaṃ attano uppattiyā aparisuddhatāya evaṃ appaphalaṃ nāma hoti , itaraṃ parittadānaṃ attano uppattiyā parisuddhatāya evaṃ mahapphalaṃ nāmāti imamatthaṃ dassento evan tiādimāhāti .