Dutiyaṃ .
3. Brahmadevasuttavaṇṇanā
174. Tatiye ekoti ṭhānādīsu iriyāpathesu ekako , ekavihārīti attho .
Vūpakaṭṭhoti kāyena vūpakaṭṭho nissaṭo .
Appamattoti satiyā avippavāse ṭhito .
Ātāpīti vīriyātāpena samannāgato .
Pahitattoti pesitatto .
Kulaputtāti ācārakulaputtā .
Sammadevāti na iṇaṭṭā na bhayaṭṭā na jīvitapakatā hutvā , yathā vā tathā vā pabbajitāpi ye anulomapaṭipadaṃ pūrenti , te sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti nāma .
Brahmacariyapariyosānan ti maggabrahmacariyassa
P1.205 pariyosānabhūtaṃ ariyaphalaṃ .
Diṭṭheva dhammeti imasmiṃyeva attabhāve .
Sayaṃ abhiññā sacchikatvāti sāmaṃ jānitvā paccakkhaṃ katvā .
Upasampajjāti paṭilabhitvā sampādetvā vihāsi .
Evaṃ viharanto ca khīṇā jāti … pe … abbhaññāsīti .
Etenassa paccavekkhaṇabhūmi dassitā .
KatamāM1.188 panassa jāti khīṇā , kathañca naṃ abbhaññāsīti ?
Vuccate , na tāvassa atītā jāti khīṇā pubbeva khīṇattā , na anāgatā tattha vāyāmābhāvato , na paccuppannā vijjamānattā .
Maggassa pana abhāvitattā yā uppajjeyya ekacatupañcavokārabhavesu ekacatupañcakkhandhappabhedā jāti .
Sā maggassa bhāvitattā anuppādadhammataṃ āpajjanena khīṇā .
Taṃ so maggabhāvanāya pahīnakilese paccavekkhitvā –
‘‘ kilesābhāve vijjamānampi kammaṃ āyatiṃ appaṭisandhikaṃ hotī ’’ ti jānanto jānāti .
Vusitan ti vutthaṃ parivutthaṃ , kataṃ caritaṃ niṭṭhāpitanti attho .
Brahmacariyan ti maggabrahmacariyaṃV1.181 .
Kataṃ karaṇīyan ti catūsu saccesu catūhi maggehi pariññāpahānasacchikiriyabhāvanāvasena soḷasavidhampi kiccaṃ niṭṭhāpitanti attho .
Nāparaṃ itthattāyāti idāni puna itthabhāvāya , evaṃ soḷasakiccabhāvāya , kilesakkhayāya vā katamaggabhāvanā natthīti .
Atha vā itthattāyāti itthattabhāvato , imasmā evaṃpakārā idāni vattamānakkhandhasantānā aparaṃ khandhasantānaṃ natthi , ime pana pañcakkhandhā pariññātā tiṭṭhanti chinnamūlako rukkho viyāti abbhaññāsi .Aññataroti eko .
Arahatan ti arahantānaṃ , bhagavato sāvakānaṃ arahataṃ abbhantaro ahosi .
Sapadānan ti sapadānacāraṃ , sampattagharaṃ anukkamma paṭipāṭiyā caranto .
Upasaṅkamīti upasaṅkamanto .
Mātā panassa puttaṃ disvāva gharā nikkhamma pattaṃ gahetvā antonivesanaṃ pavesetvā paññattāsane nisīdāpesi .
Āhutiṃ niccaṃ paggaṇhātīti niccakāle āhutipiṇḍaṃ paggaṇhāti .
Taṃ divasaṃ pana tasmiṃ ghare bhūtabalikammaṃ hoti .
Sabbagehaṃ haritupalittaṃ vippakiṇṇalājaṃ
P1.206 vanamālaparikkhittaṃ ussitaddhajapaṭākaṃ tattha tattha puṇṇaghare ṭhapetvā daṇḍadīpikā jāletvā gandhacuṇṇamālādīhi alaṅkataṃ , samantato sañchādiyamānā dhūmakaṭacchu ahosi .
Sāpi brāhmaṇī kālasseva vuṭṭhāya soḷasahi gandhodakaghaṭehi nhāyitvā sabbālaṅkārena attabhāvaṃ alaṅkari .
Sā tasmiṃ samaye mahākhīṇāsavaṃ nisīdāpetvā , yāguuḷuṅkamattampi adatvā ,‘‘ mahābrahmaṃ bhojessāmī ’’ ti suvaṇṇapātiyaṃ pāyāsaṃM1.189 pūretvā sappimadhusakkharādīhi yojetvā nivesanassa pacchābhāge haritupalittabhāvādīhi alaṅkatā bhūtapīṭhikā atthi .
Sā taṃ pātiṃ ādāya , tattha gantvā , catūsu koṇesu majjhe ca ekekaṃ pāyāsapiṇḍaṃ ṭhapetvā , ekaṃ piṇḍaṃ hatthena gahetvā , yāva kapparā sappinā paggharantena pathaviyaṃ jāṇumaṇḍalaṃ patiṭṭhāpetvā ‘‘ bhuñjatu bhavaṃ mahābrahmā , sāyatu bhavaṃ mahābrahmā , tappetu bhavaṃ mahābrahmā ’’ ti vadamānā brahmānaṃ bhojeti .Etadahosīti mahākhīṇāsavassa sīlagandhaṃ chadevaloke ajjhottharitvā brahmalokaṃ upagataṃ ghāyamānassa etaṃ ahosi .
Saṃvejeyyan ti codeyyaṃ , sammāpaṭipattiyaṃ yojeyyaṃ .
‘ Ayaṃ hi evarūpaṃ aggadakkhiṇeyyaṃ mahākhīṇāsavaṃ nisīdāpetvā yāguuḷuṅkamattampi adatvā ,‘‘ mahābrahmaṃ bhojessāmī ’’ ti tulaṃ pahāya hatthena tulayantī viya , bheriṃ pahāya kucchiṃ vādentī viya , aggiṃ
V1.182 pahāya khajjopanakaṃ dhamamānā viya bhūtabaliṃ kurumānā āhiṇḍati .
Gacchāmissā micchādassanaṃ bhinditvā apāyamaggato uddharitvā yathā asītikoṭidhanaṃ buddhasāsane vippakiritvā saggamaggaṃ ārohati , tathā karomīti vuttaṃ hoti .Dūre itoti imamhā ṭhānā dūre brahmaloko .
Tato hi kūṭāgāramattā silā pātitā ekena ahorattena aṭṭhacattālīsayojanasahassāni khepayamānā catūhi māsehi pathaviyaṃ patiṭṭhaheyya , sabbaheṭṭhimopi brahmaloko evaṃ dūre .
Yassāhutin ti yassa brahmuno āhutiṃ paggaṇhāsi , tassa brahmaloko
P1.207 dūreti attho .
Brahmapathan ti ettha brahmapatho nāma cattāri kusalajjhānāni , vipākajjhānāni pana nesaṃ jīvitapatho nāma , taṃ brahmapathaṃ ajānantī tvaṃ kiṃ jappasi vippalapasi ?
Brahmāno hi sappītikajjhānena yāpenti , na etaṃ tiṇabījāni pakkhipitvā randhaṃ goyūsaṃ khādanti , mā akāraṇā kilamasīti .Evaṃ vatvā puna so mahābrahmā añjaliṃ paggayha avakujjo hutvā theraṃ upadisanto eso hi te brāhmaṇi brahmadevotiādimāha .
Tattha nirūpadhikoti kilesābhisaṅkhārakāmaguṇopadhīhi virahito .
Atidevapattoti devānaṃ atidevabhāvaṃ brahmānaṃ atibrahmabhāvaṃ patto .
Anaññaposīti
M1.190 ṭhapetvā imaṃ attabhāvaṃ aññassa attabhāvassa vā puttadārassa vā aposanatāya anaññaposī .Āhuneyyoti āhunapiṇḍaṃ paṭiggahetuṃ yutto .
Vedagūti catumaggasaṅkhātehi vedehi dukkhassantaṃ gato .
Bhāvitattoti attānaṃ bhāvetvā vaḍḍhetvā ṭhito .
Anūpalittoti taṇhādīhi lepehi ālitto .
Ghāsesanaṃ iriyatīti āhārapariyesanaṃ carati .
Na tassa pacchā na puratthamatthīti pacchā vuccati atītaṃ , puratthaṃ vuccati anāgataṃ , atītānāgatesu khandhesu chandarāgavirahitassa pacchā vā puratthaṃ vā natthīti vadati .
Santotiādīsu rāgādisantatāya santo .
Kodhadhūmavigamā vidhūmo , dukkhābhāvā anīgho , kattaradaṇḍādīni gahetvā vicarantopi vadhakacetanāya abhāvā nikkhittadaṇḍo .
Tasathāvaresūti ettha pana puthujjanā tasā nāma , khīṇāsavā thāvarā nāma .
Satta pana sekhā tasāti vattuṃ na
V1.183 sakkā , thāvarā na honti , bhajamānā pana thāvarapakkhameva bhajanti .
So tyāhutin ti so te āhutiṃ .Visenibhūtoti kilesasenāya viseno jāto .
Anejoti nittaṇho .
Susīloti khīṇāsavasīlena susīlo .
Suvimuttacittoti phalavimuttiyā suṭṭhu vimuttacitto .
Oghatiṇṇan ti cattāro
P1.208 oghe tiṇṇaṃ .Ettakena kathāmaggena brahmā therassa vaṇṇaṃ kathento āyatane brāhmaṇiṃ niyojesi .
Avasānagāthā pana saṅgītikārehi ṭhapitā .
Patiṭṭhapesi dakkhiṇan ti catupaccayadakkhiṇaṃ patiṭṭhapesi .
Sukhamāyatikan ti sukhāyatikaṃ āyatiṃ sukhavipākaṃ , sukhāvahanti attho .