Tasmā bhagavā devatāya paṭigāthaṃ vadanto natthi attasamaṃ peman tiādimāhāti .
Natthiputtasamasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
4. Khattiyasuttavaṇṇanā
14. Catutthe khattiyo dvipadan ti dvipadānaṃ rājā seṭṭho .
Komārīti kumārikāle gahitā .
Ayaṃ sesabhariyānaṃ seṭṭhāti vadati .
Pubbajoti paṭhamaṃ jāto kāṇo vāpi hotu kuṇiādīnaṃ vā aññataro , yo paṭhamaṃ jāto , ayameva putto imissā devatāya vāde seṭṭho nāma hoti .
Yasmā pana dvipadādīnaṃ buddhādayo seṭṭhā , tasmā bhagavā paṭigāthaṃ āha .
Tattha kiñcāpi bhagavā sabbesaṃyeva apadādibhedānaṃ sattānaṃ seṭṭho , uppajjamāno panesa sabbasattaseṭṭho dvipadesuyeva uppajjati , tasmā sambuddho dvipadaṃ seṭṭhoti āha .
Dvipadesu uppannassa cassa sabbasattaseṭṭhabhāvo
P1.34 appaṭihatova hoti .
Ājānīyoti hatthī vā hotu assādīsu aññataro vā , yo kāraṇaṃ jānāti , ayaṃ ājānīyova catuppadānaṃ seṭṭhoti attho .
Kūṭakaṇṇarañño guḷavaṇṇaasso viya .
Rājā kira pācīnadvārena nikkhamitvā cetiyapabbataṃ gamissāmīti kalambanadītīraṃ sampatto , asso tīre ṭhatvā udakaṃ otarituṃ na icchatiV1.32 , rājā assācariyaṃ āmantetvā ,‘‘ ahoM1.33 vata tayā asso sikkhāpito udakaṃ otarituṃ na icchatī ’’ ti āha .
Ācariyo ‘‘ susikkhāpito deva asso , etassa hi cittaṃ –
‘ sacāhaṃ udakaṃ otarissāmi , vālaṃ temissati , vāle tinte rañño aṅge udakaṃ pāteyyā ’ ti , evaṃ tumhākaṃ sarīre udakapātanabhayena na otarati , vālaṃ gaṇhāpethā ’’ ti āha .
Rājā tathā kāresi .
Asso vegena otaritvā pāraṃ gato .Sussūsāti sussūsamānā .
Kumārikāle vā gahitā hotu pacchā vā , surūpā vā virūpā vā , yā sāmikaṃ sussūsati paricarati toseti , sā bhariyānaṃ seṭṭhā .
Assavoti āsuṇamāno .
Jeṭṭho vā hi hotu kaniṭṭho vā , yo mātāpitūnaṃ vacanaṃ suṇāti , sampaṭicchati , ovādapaṭikaro hoti , ayaṃ puttānaṃ seṭṭho , aññehi sandhicchedakādicorehi puttehi ko attho devateti .