1. Nikkhantasuttavaṇṇanā
209. Vaṅgīsasaṃyuttassa
V1.236M1.246 paṭhameP1.268 aggāḷave cetiyeti āḷaviyaṃ aggacetiye .
Anuppanne buddhe aggāḷavagotamakādīni yakkhanāgādīnaṃ bhavanāni , cetiyāni ahesuṃ .
Uppanne buddhe tāni apanetvā manussā vihāre kariṃsu .
Tesaṃ tāneva nāmāni jātāni .
Nigrodhakappenāti nigrodharukkhamūlavāsinā kappattherena .
Ohiyyakoti ohīnako .
Vihārapāloti so kira tadā avassiko hoti pattacīvaraggahaṇe akovido .
Atha naṃ therā bhikkhū –
‘‘ āvuso , imāni chattupāhanakattarayaṭṭhiādīni olokento nisīdā ’’ ti vihārarakkhakaṃ katvā piṇḍāya pavisiṃsu .
Tena vuttaṃ ‘‘ vihārapālo ’’ ti .Samalaṅkaritvāti attano vibhavānurūpena alaṅkārena alaṅkaritvā .
Cittaṃ anuddhaṃsetīti kusalacittaṃ viddhaṃseti vināseti .
Taṃ kutettha labbhāti etasmiṃ rāge uppanne taṃ kāraṇaṃ kuto labbhā .
Yaṃ me paroti yena me kāraṇena añño puggalo vā dhammo vā anabhiratiṃ vinodetvā idāneva abhiratiṃ uppādeyya ācariyupajjhāyāpi maṃ vihāre ohāya gatā .
Agārasmāti agārato nikkhantaṃ .
Anagāriyan ti pabbajjaṃ upagatanti attho .
Kaṇhatoti kaṇhapakkhato mārapakkhato ādhāvanti .
Uggaputtāti uggatānaṃ puttā mahesakkhā rājaññabhūtā .
Daḷhadhamminoti daḷhadhanuno , uttamappamāṇaṃ ācariyadhanuṃ dhārayamānā .
Sahassaṃ apalāyinan ti ye te samantā sarehi parikireyyuṃ , tesaṃ apalāyīnaṃ saṅkhaṃ dassento ‘‘ sahassan ’’ ti āha .
Etato
P1.269 bhiyyoti etasmā sahassā atirekatarā .
Neva maṃ byādhayissantīti maṃ cāletuṃ na sakkhissanti .
Dhamme samhi patiṭṭhitan ti anabhiratiṃ vinodetvā abhiratiṃ uppādanasamatthe sake sāsanadhamme patiṭṭhitaṃ .
Idaṃ vuttaṃ hoti – issāsasahasse tāva samantā sarehi parikirante sikkhitoV1.237 puriso daṇḍakaṃ gahetvā sabbe sare sarīre apatamāne antarāva paharitvā pādamūle pāteti .
TatthaM1.247 ekopi issāso dve sare ekato na khipati , imā pana itthiyo rūpārammaṇādivasena pañca pañca sare ekato khipanti .
Evaṃ khipantiyo etā sacepi atirekasahassā honti , neva maṃ cāletuṃ sakkhissantīti .Sakkhī hi me sutaṃ etan ti mayā hi sammukhā etaṃ sutaṃ .
Nibbānagamanaṃ maggan ti vipassanaṃ sandhāyāha .
So hi nibbānassa pubbabhāgamaggo , liṅgavipallāsena pana ‘‘ maggan ’’ ti āha .
Tattha meti tasmiṃ me attano taruṇavipassanāsaṅkhāte nibbānagamanamagge mano nirato .
Pāpimāti kilesaṃ ālapati .
Maccū tipi tameva ālapati .
Na me maggampi dakkhasīti yathā me bhavayoniādīsu gatamaggampi na passasi , tathā karissāmīti .