Issues
Select Version
Cūḷavaggapāḷi
Cūḷavaggapāḷi

3. Brahmadaṇḍakathā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

3. Brahmadaṇḍakathā

445. AthaM0.487 kho āyasmā ānando there bhikkhū etadavoca –
‘‘ bhagavā maṃ , bhante , parinibbānakāle evamāha –
‘ tena hānanda , saṅgho mamaccayena channassa bhikkhuno brahmadaṇḍaṃ āṇāpetū ’’’ tiV0.459 .
‘‘ Pucchi pana tvaṃ , āvuso ānanda , bhagavantaṃ –
‘ katamo pana , bhante , brahmadaṇḍo ’’’ ti ?
‘‘ Pucchiṃ khohaṃ , bhante , bhagavantaṃ –
‘ katamo pana , bhante , brahmadaṇḍo ’’’ ti ?
‘‘ Channo , ānanda , bhikkhu yaṃ iccheyya taṃ vadeyya .
Bhikkhūhi channo bhikkhu neva vattabbo , na ovaditabbo , nānusāsitabbo ’’ ti .
‘‘ Tena hāvuso ānanda , tvaṃyeva channassa bhikkhunoT2.390 brahmadaṇḍaṃ āṇāpehī ’’ ti .
‘‘ Kathāhaṃ , bhante , channassa bhikkhuno brahmadaṇḍaṃ āṇāpemi , caṇḍo so bhikkhu pharuso ’’ ti ?
‘ Tena hāvuso ānanda , bahukehi bhikkhūhi saddhiṃ gacchāhī ’’ ti .
‘‘ Evaṃ bhante ’’ ti kho āyasmā ānando therānaṃ bhikkhūnaṃ paṭissutvā mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ pañcamattehi bhikkhusatehi nāvāya ujjavanikāya kosambiṃ ujjavi , nāvāya paccorohitvā rañño udenassa [ utenassa ( ka .)] uyyānassa avidūre aññatarasmiṃ rukkhamūle nisīdi .
Tena kho pana samayena rājā udeno uyyāne paricāresi saddhiṃ orodhena .
Assosi kho rañño udenassa orodho –
‘‘ amhākaṃ kira ācariyo ayyo ānando uyyānassa avidūre aññatarasmiṃ rukkhamūle nisinno ’’ ti .
Atha kho rañño udenassa orodho rājānaṃ udenaṃ etadavoca –
‘‘ amhākaṃ kira , deva , ācariyo ayyo ānando uyyānassa avidūre aññatarasmiṃ rukkhamūle nisinno .
Icchāma mayaṃ , deva , ayyaṃ ānandaṃ passitun ’’ ti .
‘‘ Tena hi tumhe samaṇaṃ ānandaṃ passathā ’’ ti .
Atha kho rañño udenassa orodho yenāyasmā ānando tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinnaṃ kho rañño udenassa orodhaṃ āyasmā ānando dhammiyā kathāya sandassesi samādapesiT2.391 samuttejesi sampahaṃsesiP2.291 .
Atha kho rañño udenassa orodho āyasmatā ānandena dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṃsito āyasmato ānandassa pañca uttarāsaṅgasatāni pādāsi .
AthaM0.488 kho rañño udenassa orodho āyasmato ānandassa bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā āyasmantaṃ ānandaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā yena rājā udeno tenupasaṅkami .
Addasā kho rājā udeno orodhaṃ dūratova āgacchantaṃ .
Disvāna orodhaṃ etadavoca –
‘‘ api nu kho tumhe samaṇaṃ ānandaṃ passitthā ’’ ti ?
‘‘ Apassimhā kho mayaṃ , deva , ayyaṃ ānandan ’’ ti .
‘‘ Api nu tumhe samaṇassa ānandassa kiñci adatthā ’’ ti ?
‘‘ Adamhā kho mayaṃ , deva , ayyassa ānandassa pañca uttarāsaṅgasatānī ’’ ti .
Rājā udeno ujjhāyati khiyyati vipāceti –
‘‘ kathañhi nāma samaṇo ānando tāva bahuṃ cīvaraṃ paṭiggahessati !
Dussavāṇijjaṃ vā samaṇo ānando karissati , paggāhikasālaṃ vā pasāressatī ’’ ti !
AthaV0.460 kho rājā udeno yenāyasmā ānando tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā āyasmatā ānandena saddhiṃ sammodi .
Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho rājā udeno āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca –
‘‘ āgamā nuT2.392 khvidha , bho ānanda , amhākaṃ orodho ’’ ti ?
‘‘ Āgamāsi kho te idha , mahārāja , orodho ’’ ti .
‘‘ Api pana bhoto ānandassa kiñci adāsī ’’ ti ?
‘‘ Adāsi kho me , mahārāja , pañca uttarāsaṅgasatānī ’’ ti .
‘‘ Kiṃ pana bhavaṃ ānando tāva bahuṃ cīvaraṃ karissatī ’’ ti ?
‘‘ Ye [ ye pana ( ka .)] te , mahārāja , bhikkhū dubbalacīvarā tehi saddhiṃ saṃvibhajissāmī ’’ ti .
‘‘ Yāni kho pana , bho ānanda , porāṇakāni dubbalacīvarāni tāni kathaṃ karissathā ’’ ti ?
‘‘ Tāni , mahārāja , uttarattharaṇaṃ karissāmā ’’ ti .
‘‘ Yāni pana , bho ānanda , porāṇakāni uttarattharaṇāni tāni kathaṃ karissathā ’’ ti ?
‘‘ Tāni , mahārāja , bhisicchaviyo karissāmā ’’ ti .
‘‘ Yā pana , bho ānanda , porāṇakā bhisicchaviyo tā kathaṃ karissathā ’’ ti ?
‘‘ Tā , mahārāja , bhūmattharaṇaṃ karissāmā ’’ ti .
‘‘ Yāni pana , bho ānanda , porāṇakāni bhūmattharaṇāni tāni kathaṃ karissathā ’’ ti ?
‘‘ Tāni , mahārāja , pādapuñchaniyo karissāmā ’’ ti .
‘‘ Yā pana , bho ānanda , porāṇakā pādapuñchaniyo tā kathaṃ karissathā ’’ ti ?
.
‘‘ Tā , mahārāja , rajoharaṇaṃ karissāmā ’’ ti .
‘‘ Yāni pana , bhoM0.489 ānanda , porāṇakāni rajoharaṇāni tāni kathaṃ karissathā ’’ ti ?
‘‘ Tāni , mahārāja , koṭṭetvā cikkhallena madditvā paribhaṇḍaṃ limpissāmā ’’ ti .
Atha kho rājā udeno – sabbevimeP2.292 samaṇā sakyaputtiyā yoniso upanenti , na kulavaṃ gamentītiT2.393 – āyasmato ānandassa aññānipi pañca dussasatāni pādāsi .
Ayañcarahi āyasmato ānandassa paṭhamaṃ cīvarabhikkhā uppajji cīvarasahassaṃ .
Atha kho āyasmā ānando yena ghositārāmo tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi .
Atha kho āyasmā channo yenāyasmā ānando tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ channaṃ āyasmā ānando etadavoca –
‘‘ saṅghena te , āvuso channa , brahmadaṇḍo āṇāpito ’’ ti .
‘‘ Katamo pana , bhante ānanda , brahmadaṇḍo āṇāpito ’’ ti ?
‘‘ Tvaṃ , āvuso channa , bhikkhū yaṃ iccheyyāsi taṃ vadeyyāsi .
Bhikkhūhi tvaṃ neva vattabbo , na ovaditabbo , nānusāsitabbo ’’ ti .
‘‘ Nanvāhaṃ , bhante ānanda , hato ettāvatā , yatohaṃ bhikkhūhi neva vattabbo , na ovaditabbo , nānusāsitabbo ’’ ti tattheva mucchito papato .
Atha kho āyasmā channoV0.461 brahmadaṇḍena aṭṭīyamāno harāyamāno jigucchamāno eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti , tadanuttaraṃ brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi .
‘ Khīṇā jāti , vusitaṃT2.394 brahmacariyaṃ , kataṃ karaṇīyaṃ , nāparaṃ itthattāyā ’ ti abbhaññāsi .
Aññataro ca panāyasmā channo arahataṃ ahosi .
Atha kho āyasmā channo arahattaṃ patto yenāyasmā ānando tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca –
‘‘ paṭippassambhehi dāni me , bhante ānanda , brahmadaṇḍan ’’ ti .
‘‘ Yadaggena tayā , āvuso channa , arahattaṃ sacchikataṃ tadaggena te brahmadaṇḍo paṭippassaddho ’’ ti .
Imāya kho pana vinayasaṅgītiyā pañca bhikkhusatāni anūnāni anadhikāni ahesuṃ .
Tasmā ayaṃ vinayasaṅgīti ‘‘ pañcasatikā ’’ ti vuccatīti .
Pañcasatikakkhandhako ekādasamo .
Imamhi khandhake vatthū tevīsati .
Tassuddānaṃ –
ParinibbuteM0.490 sambuddhe , thero kassapasavhayo ;
Āmantayi bhikkhugaṇaṃ , saddhammamanupālako ;
Pāvāyaddhānamaggamhi , subhaddena paveditaṃ ;
SaṅgāyissāmaP2.293 saddhammaṃ , adhammo pure dippati .
Ekenūna pañcasataṃ , ānandampi ca uccini ;
Dhammavinayasaṅgītiṃ , vasanto guhamuttame .
UpāliṃT2.395 vinayaṃ pucchi , suttantānandapaṇḍitaṃ ;
Piṭakaṃ tīṇi saṅgītiṃ , akaṃsu jinasāvakā .
Na pucchi akkamitvāna , vandāpesi na yāci ca .
PabbajjaṃV0.462 mātugāmassa , saddhāya dukkaṭāni me ;
Purāṇo brahmadaṇḍañca , orodho udenena saha .
Tāva bahu dubbalañca , uttarattharaṇā bhisi ;
Bhūmattharaṇā puñchaniyo , rajo cikkhallamaddanā .
Sahassacīvaraṃ uppajji , paṭhamānandasavhayo ;
Tajjito brahmadaṇḍena , catussaccaṃ apāpuṇi ;
Vasībhūtā pañcasatā , tasmā pañcasatī iti .
Pañcasatikakkhandhakaṃ niṭṭhitaṃ .