13. Ācariyavattakathā
379. Tena
T2.259 kho pana samayena antevāsikā ācariyesu na sammā vattanti .Ye te bhikkhū appicchā … pe … te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti –
‘‘ kathañhi nāma antevāsikā ācariyesu na sammā vattissantī ’’ ti !
Atha
M0.402 kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ … pe …‘‘ saccaṃ kira , bhikkhave , antevāsikā ācariyesu na sammā vattantī ’’ ti ?‘‘ Saccaṃ bhagavā ’’ ti … pe … vigarahitvā … pe … dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –
380.‘‘ Tena hi , bhikkhave , antevāsikānaṃ ācariyesu vattaṃ paññapessāmi yathā antevāsikehi ācariyesu sammā vattitabbaṃ .[ mahāva .78] Antevāsikena , bhikkhave , ācariyamhi sammā vattitabbaṃ .
Tatrāyaṃ sammāvattanā –
‘‘ Kālasseva uṭṭhāya upāhanā omuñcitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā dantakaṭṭhaṃ dātabbaṃ , mukhodakaṃ dātabbaṃ , āsanaṃ paññapetabbaṃ .
Sace yāgu hoti , bhājanaṃ dhovitvā yāgu upanāmetabbā .
Yāguṃ pītassa udakaṃ datvā bhājanaṃ paṭiggahetvā nīcaṃ katvā sādhukaṃ appaṭighaṃsantena
V0.376 dhovitvā paṭisāmetabbaṃ .Ācariyamhi vuṭṭhite āsanaṃ uddharitabbaṃ .
Sace so deso uklāpo hoti , so deso sammajjitabbo .
‘‘ Sace ācariyo gāmaṃ pavisitukāmo hoti , nivāsanaṃ dātabbaṃ , paṭinivāsanaṃ paṭiggahetabbaṃ , kāyabandhanaṃ dātabbaṃ , saguṇaṃ katvā saṅghāṭiyo dātabbā , dhovitvā patto
T2.260 sodako dātabbo .Sace ācariyo pacchāsamaṇaṃ ākaṅkhati , timaṇḍalaṃ paṭicchādentena parimaṇḍalaṃ nivāsetvā kāyabandhanaṃ bandhitvā saguṇaṃ katvā saṅghāṭiyo pārupitvā gaṇṭhikaṃ paṭimuñcitvā dhovitvā pattaṃ gahetvā ācariyassa pacchāsamaṇena hotabbaṃ .
Nātidūre gantabbaṃ , nāccāsanne gantabbaṃ , pattapariyāpannaṃ paṭiggahetabbaṃ .
Na ācariyassa bhaṇamānassa antarantarā kathā opātetabbā .
Ācariyo āpattisāmantā bhaṇamāno nivāretabbo .
‘‘ Nivattantena paṭhamataraṃ āgantvā āsanaṃ paññapetabbaṃ , pādodakaṃ pādapīṭhaṃ pādakathalikaṃ upanikkhipitabbaṃ , paccuggantvā pattacīvaraṃ paṭiggahetabbaṃ , paṭinivāsanaṃ dātabbaṃ , nivāsanaṃ paṭiggahetabbaṃ .
Sace cīvaraṃ sinnaṃ hoti , muhuttaṃ uṇhe otāpetabbaṃ , na ca uṇhe cīvaraṃ nidahitabbaṃ .
Cīvaraṃ saṅgharitabbaṃ .
Cīvaraṃ saṅgharantena caturaṅgulaṃ kaṇṇaṃ ussāretvā cīvaraṃ saṅgharitabbaṃ – mā majjhe bhaṅgo ahosīti .
Obhoge kāyabandhanaṃ kātabbaṃ .
‘‘ Sace piṇḍapāto hoti , ācariyo ca bhuñjitukāmo hoti , udakaṃ datvā piṇḍapāto upanāmetabbo .
Ācariyo pānīyena pucchitabbo
M0.403 .Bhuttāvissa udakaṃ datvā pattaṃ paṭiggahetvā nīcaṃ katvā sādhukaṃ appaṭighaṃsantena dhovitvā vodakaṃ katvā muhuttaṃ uṇhe otāpetabbo , na ca uṇhe patto nidahitabbo .
Pattacīvaraṃ nikkhipitabbaṃ .
Pattaṃ nikkhipantena ekena hatthena pattaṃ gahetvā ekena hatthena heṭṭhāmañcaṃ
T2.261 vā heṭṭhāpīṭhaṃ vā parāmasitvā patto nikkhipitabbo .Na ca anantarahitāya bhūmiyā patto nikkhipitabbo .
Cīvaraṃ nikkhipantena ekena hatthena cīvaraṃ gahetvā ekena hatthena cīvaravaṃsaṃ vā cīvararajjuṃ vā pamajitvā pārato antaṃ orato bhogaṃ katvā cīvaraṃ nikkhipitabbaṃ .
Ācariyamhi vuṭṭhite āsanaṃ uddharitabbaṃ , pādodakaṃ pādapīṭhaṃ pādakathalikaṃ paṭisāmetabbaṃ .
Sace so deso uklāpo hoti , so deso sammajjitabbo .
‘‘ Sace ācariyo nahāyitukāmo hoti , nahānaṃ paṭiyādetabbaṃ .
Sace sītena attho hoti , sītaṃ paṭiyādetabbaṃ .
Sace uṇhena attho hoti , uṇhaṃ paṭiyādetabbaṃ .
‘‘ Sace
V0.377 ācariyo jantāgharaṃ pavisitukāmo hoti , cuṇṇaṃ sannetabbaṃ , mattikā temetabbā , jantāgharapīṭhaṃ ādāya ācariyassa piṭṭhito piṭṭhito gantvā jantāgharapīṭhaṃ datvā cīvaraṃ paṭiggahetvā ekamantaṃ nikkhipitabbaṃ , cuṇṇaṃ dātabbaṃ , mattikā dātabbā .Sace ussahati , jantāgharaṃ pavisitabbaṃ .
Jantāgharaṃ pavisantena mattikāya mukhaṃ makkhetvā purato ca pacchato ca paṭicchādetvā jantāgharaṃ pavisitabbaṃ .
Na there bhikkhū anupakhajja nisīditabbaṃ .
Na navā bhikkhū āsanena paṭibāhitabbā .
Jantāghare ācariyassa parikammaṃ kātabbaṃ .
Jantāgharā nikkhamantena jantāgharapīṭhaṃ ādāya purato ca pacchato ca paṭicchādetvā jantāgharā nikkhamitabbaṃ .
‘‘ Udakepi ācariyassa parikammaṃ kātabbaṃ .
Nahātena paṭhamataraṃ uttaritvā attano
T2.262 gattaṃ vodakaṃ katvā nivāsetvā ācariyassa gattato udakaṃ pamajjitabbaṃ , nivāsanaṃ dātabbaṃ , saṅghāṭi dātabbā , jantāgharapīṭhaṃ ādāya paṭhamataraṃ āgantvā āsanaṃ paññapetabbaṃ , pādodakaṃ pādapīṭhaṃ pādakathalikaṃ upanikkhipitabbaṃ .Ācariyo pānīyena pucchitabbo .
Sace uddisāpetukāmo hoti , uddisitabbo .
Sace paripucchitukāmo hoti , paripucchitabbo .
‘‘ Yasmiṃ
M0.404 vihāre ācariyo viharati , sace so vihāro uklāpo hoti , sace ussahati , sodhetabbo .Vihāraṃ sodhentena paṭhamaṃ pattacīvaraṃ nīharitvā ekamantaṃ nikkhipitabbaṃ ;
nisīdanapaccattharaṇaṃ nīharitvā ekamantaṃ nikkhipitabbaṃ ;
bhisibibbohanaṃ nīharitvā ekamantaṃ nikkhipitabbaṃ ;
mañco nīcaṃ katvā sādhukaṃ appaṭighaṃsantena asaṅghaṭṭentena kavāṭapiṭṭhaṃ , nīharitvā ekamantaṃ nikkhipitabbo ;
pīṭhaṃ nīcaṃ katvā sādhukaṃ appaṭighaṃsantena , asaṅghaṭṭentena kavāṭapiṭṭhaṃ , nīharitvā ekamantaṃ nikkhipitabbaṃ ;
mañcapaṭipādakā nīharitvā ekamantaṃ nikkhipitabbā ;
kheḷamallako nīharitvā ekamantaṃ nikkhipitabbo ;
apassenaphalakaṃ nīharitvā ekamantaṃ nikkhipitabbaṃ ;
bhūmattharaṇaṃ yathāpaññattaṃ sallakkhetvā nīharitvā ekamantaṃ nikkhipitabbaṃ .
Sace vihāre santānakaṃ hoti , ullokā paṭhamaṃ ohāretabbaṃ , ālokasandhikaṇṇabhāgā pamajjitabbā .
Sace gerukaparikammakatā bhitti kaṇṇakitā hoti , coḷakaṃ temetvā pīḷetvā pamajjitabbā .
Sace kāḷavaṇṇakatā
T2.263 bhūmi kaṇṇakitā hoti , coḷakaṃ temetvā pīḷetvā pamajjitabbā .Sace akatā hoti bhūmi , udakena paripphositvā pariphositvā sammajjitabbā – mā vihāro rajena uhaññīti .
Saṅkāraṃ vicinitvā ekamantaṃ chaḍḍetabbaṃ .
‘‘ Bhūmattharaṇaṃ
V0.378 otāpetvā sodhetvā papphoṭetvā atiharitvā yathāpaññattaṃ paññapetabbaṃ .Mañcapaṭipādakā otāpetvā pamajjitvā atiharitvā yathāṭhāne ṭhapetabbā .
Mañco otāpetvā sodhetvā papphoṭetvā nīcaṃ katvā sādhukaṃ appaṭighaṃsantena , asaṅghaṭṭentena kavāṭapiṭṭhaṃ , atiharitvā yathāpaññattaṃ paññapetabbo .
Pīṭhaṃ otāpetvā sodhetvā papphoṭetvā nīcaṃ katvā sādhukaṃ appaṭighaṃsantena , asaṅghaṭṭentena kavāṭapiṭṭhaṃ , atiharitvā yathāpaññattaṃ paññapetabbaṃ .
Bhisibibbohanaṃ otāpetvā sodhetvā papphoṭetvā atiharitvā yathāpaññattaṃ paññapetabbaṃ .
Nisīdanapaccattharaṇaṃ otāpetvā sodhetvā papphoṭetvā atiharitvā yathāpaññattaṃ paññapetabbaṃ .
Kheḷamallako otāpetvā pamajjitvā atiharitvā yathāṭhāne ṭhapetabbo .
Apassenaphalakaṃ otāpetvā pamajjitvā atiharitvā yathāṭhāne ṭhapetabbaṃ .
Pattacīvaraṃ nikkhipitabbaṃ .
Pattaṃ nikkhipantena ekena hatthena pattaṃ gahetvā ekena hatthena heṭṭhāmañcaṃ vā heṭṭhāpīṭhaṃ vā parāmasitvā patto nikkhipitabbo .
Na ca anantarahitāya bhūmiyā
M0.405 patto nikkhipitabbo .Cīvaraṃ nikkhipantena ekena hatthena cīvaraṃ gahetvā ekena hatthena cīvaravaṃsaṃ vā cīvararajjuṃ
T2.264 vā pamajjitvā pārato antaṃ orato bhogaṃ katvā cīvaraṃ nikkhipitabbaṃ .‘‘ Sace puratthimā sarajā vātā vāyanti , puratthimā vātapānā thaketabbā .
Sace pacchimā sarajā vātā vāyanti , pacchimā vātapānā thaketabbā .
Sace uttarā sarajā vātā vāyanti , uttarā vātapānā thaketabbā .
Sace dakkhiṇā sarajā vātā vāyanti , dakkhiṇā vātapānā thaketabbā .
Sace sītakālo hoti , divā vātapānā vivaritabbā , rattiṃ thaketabbā .
Sace uṇhakālo hoti , divā vātapānā thaketabbā , rattiṃ vivaritabbā .
‘‘ Sace pariveṇaṃ uklāpaṃ hoti , pariveṇaṃ sammajjitabbaṃ .
Sace koṭṭhako uklāpo hoti , koṭṭhako sammajjitabbo .
Sace upaṭṭhānasālā uklāpā hoti , upaṭṭhānasālā sammajjitabbā .
Sace aggisālā uklāpā hoti , aggisālā sammajjitabbā .
Sace vaccakuṭi uklāpā hoti , vaccakuṭi sammajjitabbā .
Sace pānīyaṃ na hoti , pānīyaṃ upaṭṭhāpetabbaṃ .
Sace paribhojanīyaṃ na hoti , paribhojanīyaṃ upaṭṭhāpetabbaṃ .
Sace ācamanakumbhiyā udakaṃ na hoti , ācamanakumbhiyā udakaṃ āsiñcitabbaṃ .
‘‘ Sace ācariyassa anabhirati uppannā hoti , antevāsikena vūpakāsetabbā , vūpakāsāpetabbā , dhammakathā vāssa kātabbā .
Sace ācariyassa kukkuccaṃ uppannaṃ hoti , antevāsikena vinodetabbaṃ , vinodāpetabbaṃ , dhammakathā vāssa kātabbā .
Sace ācariyassa diṭṭhigataṃ
V0.379 uppannaṃ hotiT2.265 , antevāsikena vivecetabbaṃ , vivecāpetabbaṃ , dhammakathā vāssa kātabbā .Sace ācariyo garudhammaṃ ajjhāpanno hoti , parivāsāraho , antevāsikena ussukkaṃ kātabbaṃ – kinti nu kho saṅgho ācariyassa parivāsaṃ dadeyyāti .
Sace ācariyo mūlāyapaṭikassanāraho hoti , antevāsikena ussukkaṃ kātabbaṃ – kinti nu kho saṅgho ācariyaṃ mūlāya paṭikasseyyāti .
Sace ācariyo mānattāraho hoti , antevāsikena ussukkaṃ kātabbaṃ – kinti nu kho saṅgho ācariyassa mānattaṃ dadeyyāti .
Sace ācariyo abbhānāraho hoti , antevāsikena ussukkaṃ kātabbaṃ – kinti nu kho saṅgho ācariyaṃ abbheyyāti .
Sace saṅgho ācariyassa
M0.406 kammaṃ kattukāmo hoti , tajjanīyaṃ vā niyassaṃ vā pabbājanīyaṃ vā paṭisāraṇīyaṃ vā ukkhepanīyaṃ vā , antevāsikena ussukkaṃ kātabbaṃ – kinti nu kho saṅgho ācariyassa kammaṃ na kareyya , lahukāya vā pariṇāmeyyāti .Kataṃ vā panassa hoti saṅghena kammaṃ , tajjanīyaṃ vā niyassaṃ vā pabbājanīyaṃ vā paṭisāraṇīyaṃ vā ukkhepanīyaṃ vā , antevāsikena ussukkaṃ kātabbaṃ – kinti nu kho ācariyo sammā vatteyya , lomaṃ pāteyya , netthāraṃ vatteyya , saṅgho taṃ kammaṃ paṭippassambheyyāti .
‘‘ Sace ācariyassa cīvaraṃ dhovitabbaṃ hoti , antevāsikena dhovitabbaṃ , ussukkaṃ vā kātabbaṃ – kinti nu kho ācariyassa cīvaraṃ dhoviyethāti .
Sace ācariyassa cīvaraṃ kātabbaṃ hoti , antevāsikena kātabbaṃ , ussukkaṃ
T2.266 vā kātabbaṃ – kinti nu kho ācariyassa cīvaraṃ kariyethāti .Sace ācariyassa rajanaṃ pacitabbaṃ hoti , antevāsikena pacitabbaṃ , ussukkaṃ vā kātabbaṃ – kinti nu kho ācariyassa rajanaṃ paciyethāti .
Sace ācariyassa cīvaraṃ rajitabbaṃ hoti , antevāsikena rajitabbaṃ , ussukkaṃ vā kātabbaṃ – kinti nu kho ācariyassa cīvaraṃ rajiyethāti .
Cīvaraṃ rajantena sādhukaṃ samparivattakaṃ samparivattakaṃ rajitabbaṃ , na ca acchinne theve pakkamitabbaṃ .
‘‘ Na ācariyaṃ anāpucchā ekaccassa patto dātabbo , na ekaccassa patto paṭiggahetabbo ;
na ekaccassa cīvaraṃ dātabbaṃ , na ekaccassa cīvaraṃ paṭiggahetabbaṃ ;
na ekaccassa parikkhāro dātabbo , na ekaccassa parikkhāro paṭiggahetabbo ;
na ekaccassa kesā cheditabbā , na ekaccena kesā chedāpetabbā ;
na ekaccassa parikammaṃ kātabbaṃ , na ekaccena parikammaṃ kārāpetabbaṃ ;
na ekaccassa veyyāvacco kātabbo , na ekaccena veyyāvacco kārāpetabbo ;
na ekaccassa pacchāsamaṇena hotabbaṃ , na ekacco pacchāsamaṇo ādātabbo ;
na ekaccassa piṇḍapāto nīharitabbo , na ekaccena piṇḍapāto nīharāpetabbo ;
na
V0.380 ācariyaṃ anāpucchā gāmo pavisitabbo ;na susānaṃ gantabbaṃ ;
na disā pakkamitabbā .
Sace ācariyo gilāno hoti , yāvajīvaṃ upaṭṭhātabbo
M0.407 , vuṭṭhānamassa āgametabbaṃ .Idaṃ kho , bhikkhave , antevāsikānaṃ ācariyesu vattaṃ yathā
T2.267 antevāsikehi ācariyesu sammā vattitabban ’’ ti .