Chasakyapabbajjākathā

Author： _System_Pali_VRI_ @ Administrator

No version selected — showing the Pali original by default.

Chasakyapabbajjākathā

330. TenaT2.155P2.180M0.336V0.316 samayena buddho bhagavā anupiyāyaṃ viharati , anupiyaṃ nāma mallānaṃ nigamo .

Tena kho pana samayena abhiññātā abhiññātā sakyakumārā bhagavantaṃ pabbajitaṃ anupabbajanti .

Tena kho pana samayena mahānāmo ca sakko anuruddho ca sakko dvebhātikā honti .

Anuruddho sakko sukhumālo hoti .

Tassa tayo pāsādā honti – eko hemantiko , eko gimhiko , eko vassiko .

So vassike pāsāde cattāro māse [ vassike pāsāde vassike cattāro māse ( sī .)] nippurisehi tūriyehi paricārayamāno [ paricāriyamāno ( ka .)] na heṭṭhāpāsādaṃ orohati .

Atha kho mahānāmassa sakkassa etadahosi –

‘‘ etarahi kho abhiññātā abhiññātā sakyakumārā bhagavantaṃ pabbajitaṃ anupabbajanti .

Amhākañca pana kulā natthi koci agārasmā anagāriyaṃ pabbajito .

Yaṃnūnāhaṃ vā pabbajeyyaṃ , anuruddho vā ’’ ti .

Atha kho mahānāmo sakko yena anuruddho sakko tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā anuruddhaṃ sakkaṃ etadavoca –

‘‘ etarahi , tāta anuruddha , abhiññātā abhiññātā sakyakumārā bhagavantaṃ pabbajitaṃ anupabbajanti .

Amhākañca pana kulā natthi koci agārasmā anagāriyaṃ pabbajito .

TenaT2.156 hi tvaṃ vā pabbaja , ahaṃ vā pabbajissāmī ’’ ti .

‘‘ Ahaṃ kho sukhumālo , nāhaṃ sakkomi agārasmā anagāriyaṃ pabbajituṃ .

Tvaṃ pabbajāhī ’’ ti .

‘‘ Ehi kho te , tāta anuruddha , gharāvāsatthaṃ anusāsissāmi .

Paṭhamaṃ khettaṃ kasāpetabbaṃ .

Kasāpetvā vapāpetabbaṃ .

Vapāpetvā udakaṃ abhinetabbaṃ .

Udakaṃ abhinetvā udakaṃ ninnetabbaṃ .

Udakaṃ ninnetvā niddhāpetabbaṃ .

Niddhāpetvā [ niḍḍahetabbaṃ , niḍḍahetvā ( sī .)] lavāpetabbaṃ .

Lavāpetvā ubbāhāpetabbaṃ .

Ubbāhāpetvā puñjaṃ kārāpetabbaṃ .

Puñjaṃ kārāpetvā maddāpetabbaṃ .

Maddāpetvā palālāni uddharāpetabbāni .

Palālāni uddharāpetvāP2.181 bhusikā uddharāpetabbā .

Bhusikaṃ uddharāpetvā opunāpetabbaṃ [ ophunāpetabbaṃ ( syā . ka .), ophuṇāpetabbaṃ ( yojanā )].

Opunāpetvā atiharāpetabbaṃ .

AtiharāpetvāM0.337V0.317 āyatimpi vassaṃ evameva kātabbaṃ , āyatimpi vassaṃ evameva kātabban ’’ ti .

‘‘ Na kammā khīyanti ?

Na kammānaṃ anto paññāyati ?

Kadā kammā khīyissanti ?

Kadā kammānaṃ anto paññāyissati ?

Kadā mayaṃ appossukkā pañcahi kāmaguṇehi samappitā samaṅgībhūtā paricāressāmā ’’ ti ?

‘‘ Na hi , tāta anuruddha , kammā khīyanti .

Na kammānaṃ anto paññāyati .

Akhīṇeva kamme pitaro ca pitāmahā caT2.157 kālaṅkatā ’’ ti .

‘‘ Tena hi tvaññeva gharāvāsatthena upajānāhi .

Ahaṃ agārasmā anagāriyaṃ pabbajissāmī ’’ ti .

Atha kho anuruddho sakko yena mātā tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā mātaraṃ etadavoca –

‘‘ icchāmahaṃ , amma , agārasmā anagāriyaṃ pabbajituṃ .

Anujānāhi maṃ agārasmā anagāriyaṃ pabbajjāyā ’’ ti .

Evaṃ vutte anuruddhassa sakkassa mātā anuruddhaṃ sakkaṃ etadavoca –

‘‘ tumhe kho me , tāta anuruddha , dve puttā piyā manāpā appaṭikūlā .

Maraṇenapi vo akāmakā vinā bhavissāmi .

Kiṃ panāhaṃ tumhe jīvante anujānissāmi agārasmā anagāriyaṃ pabbajjāyā ’’ ti ?

Dutiyampi kho … pe … tatiyampi kho anuruddho sakko mātaraṃ etadavoca –

‘‘ icchāmahaṃ , amma , agārasmā anagāriyaṃ pabbajituṃ .

Anujānāhi maṃ agārasmā anagāriyaṃ pabbajjāyā ’’ ti [ imassa anantaraṃ kesuci potthakesu evampi pāṭho dissati –-‘‘ evaṃ vutte anuruddhassa sakkassa mātā evamāha ‘ sace tāta anuruddha bhaddiyo sakyarājā sakyānaṃ rajjaṃ kāreti agārasmā anagāriyaṃ pabbajati , evaṃ tvampi pabbajāhī ’’’ ti ].

Tena kho pana samayena bhaddiyo sakyarājā sakyānaṃ rajjaṃ kāreti .

So ca anuruddhassa sakkassa sahāyo hoti .

Atha kho anuruddhassa sakkassa mātā –

‘ ayaṃ kho bhaddiyo sakyarājā sakyānaṃ rajjaṃ kāreti ;

anuruddhassa sakkassa sahāyo ;

so na ussahati agārasmā anagāriyaṃ pabbajitun ’ ti – anuruddhaṃ sakkaṃ etadavoca –

‘‘ sace , tāta anuruddha , bhaddiyo sakyarājā agārasmā anagāriyaṃ pabbajati , evaṃ tvampi pabbajāhī ’’ ti .

Atha kho anuruddho sakko yenaT2.158 bhaddiyo sakyarājā tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā bhaddiyaṃ sakyarājānaṃ etadavoca –

‘‘ mama kho , samma , pabbajjā tava paṭibaddhā ’’ ti .

‘‘ Sace te , samma , pabbajjā mama paṭibaddhā vā appaṭibaddhā vā sā hotu , ahaṃ tayā ;

yathā sukhaṃ pabbajāhī ’’ ti .

‘‘ Ehi , samma , ubho agārasmā anagāriyaṃ pabbajissāmā ’’ ti .

‘‘ Nāhaṃ , samma , sakkomi agārasmā anagāriyaṃ pabbajituntiP2.182 .

Yaṃ te sakkā aññaṃ mayāM0.338 kātuṃ , kyāhaṃ [ tyāhaṃ ( sī . syā .)] karissāmi .

Tvaṃ pabbajāhī ’’ ti .

‘‘ Mātā kho maṃ , samma , evamāha –

‘ sace , tāta anuruddha , bhaddiyo sakyarājā agārasmā anagāriyaṃ pabbajati , evaṃ tvampi pabbajāhī ’’’ ti .

‘‘ Bhāsitā kho pana te , samma , esā vācā .

Sace te , samma , pabbajjā mama paṭibaddhā vā , appaṭibaddhā vā sā hotu , ahaṃ tayā ;

yathā sukhaṃ pabbajāhī ’’ ti .

‘‘ Ehi , samma , ubho agārasmā anagāriyaṃ pabbajissāmā ’’ ti .

TenaV0.318 kho pana samayena manussā saccavādino honti , saccapaṭiññā .

Atha kho bhaddiyo sakyarājā anuruddhaṃ sakkaṃ etadavoca –

‘‘ āgamehi , samma , sattavassāni .

Sattannaṃ vassānaṃ accayena ubho agārasmā anagāriyaṃ pabbajissāmā ’’ ti .

‘‘ Aticiraṃ , samma , sattavassāni .

Nāhaṃ sakkomi sattavassāni āgametun ’’ ti .

‘‘ Āgamehi , samma , chavassāni … pe … pañcavassāni … cattāri vassāni … tīṇi vassāni … dve vassāni … ekaṃ vassaṃ .

Ekassa vassassaT2.159 accayena ubho agārasmā anagāriyaṃ pabbajissāmā ’’ ti .

‘‘ Aticiraṃ , samma , ekavassaṃ .

Nāhaṃ sakkomi ekaṃ vassaṃ āgametun ’’ ti .

‘‘ Āgamehi , samma , sattamāse .

Sattannaṃ māsānaṃ accayena ubhopi agārasmā anagāriyaṃ pabbajissāmā ’’ ti .

‘‘ Aticiraṃ , samma , sattamāsā .

Nāhaṃ sakkomi sattamāse āgametun ’’ ti .

‘‘ Āgamehi , samma , cha māse … pe … pañca māse … cattāro māse … tayo māse … dve māse … ekaṃ māsaṃ … aḍḍhamāsaṃ .

Aḍḍhamāsassa accayena ubhopi agārasmā anagāriyaṃ pabbajissāmā ’’ ti .

‘‘ Aticiraṃ , samma , aḍḍhamāso .

Nāhaṃ sakkomi aḍḍhamāsaṃ āgametun ’’ ti .

‘‘ Āgamehi , samma , sattāhaṃ yāvāhaṃ putte ca bhātaro ca rajjaṃ niyyādemī ’’ ti .

‘‘ Na ciraṃ , samma , sattāho , āgamessāmī ’’ ti .

331. Atha kho bhaddiyo ca sakyarājā anuruddho ca ānando ca bhagu ca kimilo ca devadatto ca , upālikappakena sattamā , yathā pure caturaṅginiyā senāya uyyānabhūmiṃ niyyanti , evameva caturaṅginiyā senāya niyyiṃsu .

Te dūraṃ gantvā senaṃ nivattāpetvā paravisayaṃ okkamitvā ābharaṇaṃ omuñcitvā uttarāsaṅgena bhaṇḍikaṃ bandhitvā upāliṃ kappakaṃ etadavocuṃ –

‘‘ handa , bhaṇe upāli , nivattassu ;

alaṃ te ettakaṃ jīvikāyā ’’ ti .

Atha kho upālissa kappakassa nivattantassa etadahosi –

‘‘ caṇḍāT2.160 kho sākiyā ;

iminā kumārā nippātitāti ghātāpeyyumpi maṃ .

ImeM0.339 hi nāma sakyakumārā agārasmā anagāriyaṃ pabbajissanti .

Kimaṅga [ kimaṅga ( sī .)] panāhan ’’ ti .

Bhaṇḍikaṃ muñcitvā taṃ bhaṇḍaṃ rukkhe ālaggetvā ‘ yo passati , dinnaṃyeva haratū ’ tiP2.183 vatvā yena te sakyakumārā tenupasaṅkami .

Addasāsuṃ kho te sakyakumārā upāliṃ kappakaṃ dūratova āgacchantaṃ .

Disvāna upāliṃ kappakaṃ etadavocuṃ –

‘‘ kissa , bhaṇe upāli , nivattesī ’’ ti ?

‘‘ Idha me , ayyaputtā , nivattantassa etadahosi –

‘ caṇḍā kho sākiyā ;

iminā kumārā nippātitāti ghātāpeyyumpi maṃ .

Ime hi nāma sakyakumārā agārasmā anagāriyaṃ pabbajissanti .

Kimaṅga panāhan ’ ti .

So kho ahaṃ , ayyaputtā , bhaṇḍikaṃ muñcitvā taṃ bhaṇḍaṃ rukkhe ālaggetvā ‘ yo passati , dinnaññeva haratū ’ ti vatvā tatomhi paṭinivatto ’’ ti .

‘‘ Suṭṭhu , bhaṇe upāli , akāsi yampi na nivatto [ yaṃ nivatto ( sī .), yaṃ pana nivatto ( syā .)].

Caṇḍā kho sākiyā ;

iminā kumārā nippātitāti ghātāpeyyumpi tan ’’ ti .

AthaV0.319 kho sakyakumārā upāliṃ kappakaṃ ādāya yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu , upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu .

Ekamantaṃ nisinnā kho te sakyakumārā bhagavantaṃ etadavocuṃ –

‘‘ mayaṃ , bhante , sākiyā nāma mānassino .

AyaṃT2.161 , bhante , upāli kappako amhākaṃ dīgharattaṃ paricārako .

Imaṃ bhagavā paṭhamaṃ pabbājetu .

Imassa mayaṃ abhivādanapaccuṭṭhānaañjalikammasāmīcikammaṃ karissāma .

Evaṃ amhākaṃ sākiyānaṃ sākiyamāno nimmānāyissatī ’’ ti [ nimmādayissatīti ( sī .), nimmāniyissatīti ( syā .)].

Atha kho bhagavā upāliṃ kappakaṃ paṭhamaṃ pabbājesi , pacchā te sakyakumāre .

Atha kho āyasmā bhaddiyo teneva antaravassena tisso vijjā sacchākāsi .

Āyasmā anuruddho dibbacakkhuṃ uppādesi .

Āyasmā ānando sotāpattiphalaṃ sacchākāsi .

Devadatto pothujjanikaṃ iddhiṃ abhinipphādesi .

332. Tena kho pana samayena āyasmā bhaddiyo araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṃ udānaṃ udānesi –

‘‘ aho sukhaṃ , aho sukhan ’’ ti .

Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu , upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu .

EkamantaṃM0.340 nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ –

‘‘ āyasmā , bhante , bhaddiyo araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṃ udānaṃ udānesi –

‘ aho sukhaṃ , aho sukhan ’ ti .

Nissaṃsayaṃ kho , bhante , āyasmā bhaddiyo anabhiratova brahmacariyaṃ carati .

Taṃyeva vā purimaṃ rajjasukhaṃ samanussaranto araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṃ udānaṃ udānesiT2.162 –

‘ aho sukhaṃ , aho sukhan ’’’ ti .

Atha kho bhagavā aññataraṃ bhikkhuṃ āmantesi –

‘‘ ehi tvaṃ , bhikkhu , mama vacanena bhaddiyaṃ bhikkhuṃ āmantehi –

‘ satthā taṃ , āvuso bhaddiya , āmantetī ’’’ tiP2.184 .

‘‘ Evaṃ bhante ’’ ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā yenāyasmā bhaddiyo tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā āyasmantaṃ bhaddiyaṃ etadavoca –

‘‘ satthā taṃ , āvuso bhaddiya , āmantetī ’’ ti .

‘‘ Evamāvuso ’’ ti kho āyasmā bhaddiyo tassa bhikkhuno paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .

Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ bhaddiyaṃ bhagavā etadavoca –

‘‘ saccaṃ kira tvaṃ , bhaddiya , araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṃ udānaṃ udānesi –

‘ aho sukhaṃ , aho sukhan ’’’ ti ?

‘‘ Evaṃ bhante ’’ ti .

‘‘ Kiṃ pana tvaṃ , bhaddiya , atthavasaṃ sampassamāno araññagatopiV0.320 rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṃ udānaṃ udānesi –

‘ aho sukhaṃ aho sukhan ’’’ ti ?

‘‘ Pubbe me , bhante , rañño satopi antopi antepure rakkhā susaṃvihitā hoti , bahipi antepure rakkhā susaṃvihitā hoti , antopi nagare rakkhā susaṃvihitā hoti , bahipi nagare rakkhā susaṃvihitā hoti , antopi janapade rakkhā susaṃvihitā hoti , bahipi janapade rakkhā susaṃvihitā hoti .

So kho ahaṃ , bhante , evaṃT2.163 rakkhitopi gopitopi santo bhīto ubbiggo ussaṅkī utrasto viharāmi .

Etarahi kho pana ahaṃ eko , bhante , araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhīto anubbiggo anussaṅkī anutrasto appossukko pannalomo paradattavutto migabhūtena cetasā viharāmīti .

Imaṃ kho ahaṃ , bhante , atthavasaṃ sampassamāno araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṃ udānaṃ udānemi –

‘ aho sukhaṃ , aho sukhan ’’’ ti .

Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –

[ udā .20]‘‘ YassantaratoM0.341 na santi kopā , iti bhavābhavatañca vītivatto ;

Taṃ vigatabhayaṃ sukhiṃ asokaṃ , devā nānubhavanti dassanāyā ’’ ti .

Issues

Select Version

Cūḷavaggapāḷi

Cūḷavaggapāḷi