2. Khuddānukhuddakasikkhāpadakathā
441. Atha kho āyasmā ānando there bhikkhū etadavoca –
‘‘ bhagavā maṃ , bhante , parinibbānakāle evamāha –
‘ ākaṅkhamāno , ānanda , saṅgho mamaccayena khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni samūhaneyyā ’’’ ti .
‘‘ Pucchi pana tvaṃ , āvuso ānanda , bhagavantaṃ –
‘ katamāni pana , bhante , khuddānukhuddakāni sikkhāpadānī ’’’ ti ?
‘‘ Na khohaṃ , bhante , bhagavantaṃ pucchiṃ –
‘ katamāni pana , bhante , khuddānukhuddakāni sikkhāpadānī ’’ ti .
Ekacce therā evamāhaṃsu –
‘‘ cattāri pārājikāni ṭhapetvā , avasesāni khuddānukhuddakāni sikkhāpadānī ’’ ti .
Ekacce therā evamāhaṃsu –
‘‘ cattāri pārājikāni ṭhapetvā
P2.288 , terasa saṅghādisese ṭhapetvā , avasesāni khuddānukhuddakāni sikkhāpadānī ’’ ti .Ekacce therā evamāhaṃsu –
‘‘ cattāri pārājikāni ṭhapetvā , terasa saṅghādisese ṭhapetvā , dve aniyate ṭhapetvā , avasesāni khuddānukhuddakāni sikkhāpadānī ’’ ti .
Ekacce therā evamāhaṃsu –
‘‘ cattāri pārājikāni ṭhapetvā , terasa saṅghādisese ṭhapetvā , dve aniyate ṭhapetvā , tiṃsa nissaggiye pācittiye ṭhapetvā , avasesāni khuddānukhuddakāni sikkhāpadānī ’’ ti .
Ekacce therā evamāhaṃsu –
‘‘ cattāri pārājikāni ṭhapetvā , terasa saṅghādisese ṭhapetvā , dve aniyate ṭhapetvā , tiṃsa nissaggiye pācittiye ṭhapetvā , dvenavuti pācittiye ṭhapetvā , avasesāni khuddānukhuddakāni sikkhāpadānī ’’ ti .
Ekacce therā evamāhaṃsu –
‘‘ cattāri pārājikāni ṭhapetvā , terasa saṅghādisese ṭhapetvā , dve aniyate ṭhapetvā , tiṃsa nissaggiye pācittiye ṭhapetvā , dvenavuti pācittiye ṭhapetvā , cattāro pāṭidesanīye ṭhapetvā , avasesāni khuddānukhuddakāni
T2.386 sikkhāpadānī ’’ ti . 442. Atha
V0.457 kho āyasmā mahākassapo saṅghaṃ ñāpesi –‘‘ Suṇātu me , āvuso , saṅgho .
Santamhākaṃ sikkhāpadāni gihigatāni .
Gihinopi jānanti –
‘ idaṃ vo samaṇānaṃ sakyaputtiyānaṃ kappati , idaṃ vo na kappatī ’ ti .
Sace mayaṃ khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni samūhanissāma , bhavissanti
M0.485 vattāro –‘ dhūmakālikaṃ samaṇena gotamena sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ .
Yāvimesaṃ satthā aṭṭhāsi tāvime sikkhāpadesu sikkhiṃsu .
Yato imesaṃ satthā parinibbuto , na dānime sikkhāpadesu sikkhantī ’ ti .
Yadi saṅghassa pattakallaṃ , saṅgho appaññattaṃ nappaññapeyya , paññattaṃ na samucchindeyya , yathāpaññattesu sikkhāpadesu samādāya vatteyya .
Esā ñatti .
‘‘ Suṇātu me , āvuso , saṅgho .
Santamhākaṃ sikkhāpadāni gihigatāni .
Gihinopi jānanti –
‘ idaṃ vo samaṇānaṃ sakyaputtiyānaṃ kappati , idaṃ vo na kappatī ’ ti .
Sace mayaṃ khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni samūhanissāma , bhavissanti vattāro –
‘ dhūmakālikaṃ samaṇena gotamena sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ
T2.387 .Yāvimesaṃ satthā aṭṭhāsi tāvime sikkhāpadesu sikkhiṃsu .
Yato imesaṃ satthā parinibbuto , na dānime sikkhāpadesu sikkhantī ’ ti .
Saṅgho appaññattaṃ nappaññapeti , paññattaṃ na samucchindati , yathāpaññattesu sikkhāpadesu samādāya vattati .
Yassāyasmato khamati appaññattassa appaññāpanā , paññattassa asamucchedo , yathāpaññattesu sikkhāpadesu samādāya vattanā , so tuṇhassa ;
yassa nakkhamati , so bhāseyya .
‘‘ Saṅgho appaññattaṃ nappaññapeti , paññattaṃ na samucchindati , yathāpaññattesu sikkhāpadesu samādāya vattati .
Khamati saṅghassa , tasmā tuṇhī , evametaṃ dhārayāmī ’’ ti .
443. Atha kho therā bhikkhū āyasmantaṃ ānandaṃ etadavocuṃ –
‘‘ idaṃ te , āvuso ānanda , dukkaṭaṃ , yaṃ tvaṃ bhagavantaṃ na pucchi –
‘ katamāni pana , bhante , khuddānukhuddakāni
P2.289 sikkhāpadānī ’ ti .Desehi taṃ dukkaṭan ’’ ti .
‘‘ Ahaṃ kho , bhante , assatiyā bhagavantaṃ na pucchiṃ –
‘ katamāni pana , bhante , khuddānukhuddakāni sikkhāpadānī ’ ti .
Nāhaṃ taṃ dukkaṭaṃ passāmi , api cāyasmantānaṃ saddhāya desemi taṃ dukkaṭan ’’ ti .
‘‘ Idampi te , āvuso ānanda , dukkaṭaṃ , yaṃ tvaṃ bhagavato vassikasāṭikaṃ akkamitvā sibbesi .
Desehi taṃ dukkaṭan ’’ ti .
‘‘ Ahaṃ kho , bhante , na agāravena bhagavato vassikasāṭikaṃ akkamitvā sibbesiṃ .
Nāhaṃ taṃ dukkaṭaṃ passāmi , api cāyasmantānaṃ saddhāya desemi taṃ dukkaṭan ’’ ti .
‘‘ Idampi
T2.388V0.458 te , āvuso ānanda , dukkaṭaṃ , yaṃ tvaṃ mātugāmehi bhagavatoM0.486 sarīraṃ paṭhamaṃ vandāpesi , tāsaṃ rodantīnaṃ bhagavato sarīraṃ assukena makkhitaṃ .Desehi taṃ dukkaṭan ’’ ti .
Ahaṃ kho , bhante – māyimāsaṃ [ māyimā ( sī . syā .)] vikāle ahesunti – mātugāmehi bhagavato sarīraṃ paṭhamaṃ vandāpesiṃ .
Nāhaṃ taṃ dukkaṭaṃ passāmi , api cāyasmantānaṃ saddhāya desemi taṃ dukkaṭan ’’ ti .
‘‘ Idampi te , āvuso ānanda , dukkaṭaṃ , yaṃ tvaṃ bhagavatā oḷārike nimitte kayiramāne , oḷārike obhāse kayiramāne , na bhagavantaṃ yāci –
‘ tiṭṭhatu bhagavā kappaṃ , tiṭṭhatu sugato kappaṃ , bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānan ’ ti .
Desehi taṃ dukkaṭan ’’ ti .
‘‘ Ahaṃ kho , bhante , mārena pariyuṭṭhitacitto na bhagavantaṃ yāciṃ –
‘ tiṭṭhatu bhagavā kappaṃ , tiṭṭhatu sugato kappaṃ , bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānan ’ ti .
Nāhaṃ taṃ dukkaṭaṃ passāmi , api cāyasmantānaṃ saddhāya desemi taṃ dukkaṭan ’’ ti .
‘‘ Idampi te , āvuso ānanda , dukkaṭaṃ yaṃ tvaṃ mātugāmassa tathāgatappavedite dhammavinaye pabbajjaṃ ussukkaṃ akāsi .
Desehi taṃ dukkaṭan ’’ ti .
‘‘ Ahaṃ kho , bhante , ayaṃ mahāpajāpati gotamī bhagavato mātucchā āpādikā posikā khīrassa dāyikā bhagavantaṃ janettiyā kālaṅkatāya thaññaṃ pāyesīti mātugāmassa tathāgatappavedite dhammavinaye pabbajjaṃ ussukkaṃ akāsiṃ .
Nāhaṃ taṃ dukkaṭaṃ passāmi , api
T2.389 cāyasmantānaṃ saddhāya desemi taṃ dukkaṭan ’’ ti . 444. Tena kho pana samayena āyasmā purāṇo dakkhiṇāgirismiṃ cārikaṃ carati mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ pañcamattehi bhikkhusatehi .
Atha kho āyasmā purāṇo therehi bhikkhūhi dhamme ca vinaye ca saṅgīte dakkhiṇāgirismiṃ yathābhirantaṃ viharitvā yena rājagahaṃ yena veḷuvanaṃ
P2.290 kalandakanivāpo yena therā bhikkhū tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā therehi bhikkhūhi saddhiṃ paṭisammoditvā ekamantaṃ nisīdi .Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ purāṇaṃ therā bhikkhū etadavocuṃ –
‘‘ therehi , āvuso purāṇa , dhammo ca vinayo ca saṅgīto .
Upehi taṃ saṅgītin ’’ ti .
‘‘ Susaṅgītāvuso , therehi dhammo ca vinayo ca .
Apica yatheva mayā bhagavato sammukhā sutaṃ , sammukhā paṭiggahitaṃ , tathevāhaṃ dhāressāmī ’’ ti .