Issues
Select Version
Cūḷavaggapāḷi
Cūḷavaggapāḷi

Saṅghabhedakathā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Saṅghabhedakathā

344. AthaP2.199 kho devadatto tadahuposathe uṭṭhāyāsanā salākaṃ gāhesi –
‘‘ mayaṃ , āvuso , samaṇaṃ gotamaṃ upasaṅkamitvā pañca vatthūni yācimhāT2.196 –
‘ bhagavā , bhante , anekapariyāyena appicchassa … pe … vīriyārambhassa vaṇṇavādī .
Imāni , bhante , pañca vatthūni anekapariyāyena appicchatāya … pe … vīriyārambhāya saṃvattanti .
Sādhu , bhante , bhikkhū yāvajīvaṃ āraññikā assu ;
yo gāmantaṃ osareyya , vajjaṃ naṃ phuseyya … pe … yāvajīvaṃ macchamaṃsaṃ na khādeyyuṃ ;
yo macchamaṃsaṃ khādeyya , vajjaṃ naṃ phuseyyā ’ ti .
Imāni pañca vatthūni samaṇo gotamo nānujānāti .
Te mayaṃ imehi pañcahi vatthūhi samādāya vattāma .
Yassāyasmato imāni pañca vatthūni khamanti , so salākaṃ gaṇhātū ’’ ti .
Tena kho pana samayena vesālikā vajjiputtakā pañcamattāni bhikkhusatāni navakā cevaV0.339 honti appakataññuno ca .
Te –
‘ ayaṃ dhammoM0.362 , ayaṃ vinayo , idaṃ satthusāsanan ’ ti – salākaṃ gaṇhiṃsu .
Atha kho devadatto saṅghaṃ bhinditvā pañcamattāni bhikkhusatāni ādāya yena gayāsīsaṃ tena pakkāmi .
Atha kho sāriputtamoggallānā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu , upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu .
Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā sāriputto bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ devadatto , bhante , saṅghaṃ bhinditvā pañcamattāni bhikkhusatāni ādāya yena gayāsīsaṃ tena pakkanto ’’ ti .
‘‘ Na hi nāma tumhākaṃ , sāriputtā , tesuT2.197 navakesu bhikkhūsu kāruññampi bhavissati ?
Gacchatha tumhe , sāriputtā , purā te bhikkhū anayabyasanaṃ āpajjantī ’’ ti .
‘‘ Evaṃ bhante ’’ ti kho sāriputtamoggallānā bhagavato paṭissutvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā yena gayāsīsaṃ tenupasaṅkamiṃsu .
Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu bhagavato avidūre rodamāno ṭhito hoti .
Atha kho bhagavā taṃ bhikkhuṃ etadavoca –
‘‘ kissa tvaṃ , bhikkhu , rodasī ’’ ti ?
‘‘ Yepi te , bhante , bhagavato aggasāvakā sāriputtamoggallānā tepi devadattassa santike gacchanti devadattassa dhammaṃ rocentā ’’ ti .
‘‘ Aṭṭhānametaṃ , bhikkhu , anavakāso , yaṃ sāriputtamoggallānā devadattassa dhammaṃ roceyyuṃ , api ca te gatā bhikkhūnaṃ saññattiyā ’’ ti [ bhikkhusaññattiyāti ( sī . syā .), bhikkhū saññattiyā ( ka .)].
345. Tena kho pana samayena devadatto mahatiyā parisāya parivutto dhammaṃ desento nisinno hoti .
Addasā kho devadatto sāriputtamoggallāne dūratova āgacchante .
Disvāna bhikkhū āmantesi –
‘‘ passatha , bhikkhave , yāva svākkhāto mayā dhammo , yepi te samaṇassa gotamassa aggasāvakā sāriputtamoggallānā tepi mama santike āgacchanti .
Mama dhammaṃ rocentā ’’ ti .
Evaṃ vutte kokāliko devadattaṃ etadavoca –
‘‘ mā , āvuso devadatta , sāriputtamoggallāne vissasiT2.198 .
Pāpicchā sāriputtamoggallānāP2.200 , pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gatā ’’ ti .
‘‘ Alaṃ , āvuso .
Svāgataṃ tesaṃ yato me dhammaṃ rocentī ’’ ti .
Atha kho devadatto āyasmantaṃ sāriputtaṃ upaḍḍhāsanena nimantesi –
‘‘ ehāvuso sāriputta , idha nisīdāhī ’’ ti .
‘‘ Alaṃ āvuso ’’ ti kho āyasmāM0.363 sāriputto aññataraṃ āsanaṃ gahetvā ekamantaṃ nisīdi .
Āyasmāpi kho mahāmoggallāno aññataraṃ āsanaṃ gahetvā ekamantaṃ nisīdi .
Atha kho devadatto bahudeva rattiṃ bhikkhū dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṃsetvā āyasmantaṃ sāriputtaṃ ajjhesi –
‘‘ vigatathinamiddhoV0.340 kho , āvuso sāriputta , bhikkhusaṅgho .
Paṭibhātu taṃ , āvuso sāriputta , bhikkhūnaṃ dhammī kathā , piṭṭhi me āgilāyati , tamahaṃ āyamissāmī ’’ ti .
‘‘ Evamāvuso ’’ ti kho āyasmā sāriputto devadattassa paccassosi .
Atha kho devadatto catugguṇaṃ saṅghāṭiṃ paññāpetvā dakkhiṇena passena seyyaṃ kappesi .
Tassa kilamantassa muṭṭhassatissa asampajānassa muhuttakeneva niddā okkami .
Atha kho āyasmā sāriputto ādesanāpāṭihāriyānusāsaniyā bhikkhū dhammiyā kathāya ovadi anusāsi .
Āyasmā mahāmoggallāno iddhipāṭihāriyānusāsaniyā bhikkhū dhammiyā kathāya ovadi anusāsi .
Atha kho tesaṃ bhikkhūnaṃ āyasmatā sāriputtena ādesanāpāṭihāriyānusāsaniyā āyasmatā ca mahāmoggallānena iddhipāṭihāriyānusāsaniyāT2.199 ovadiyamānānaṃ anusāsiyamānānaṃ virajaṃ vītamalaṃ dhammacakkhuṃ udapādi – yaṃ kiñci samudayadhammaṃ , sabbaṃ taṃ nirodhadhammanti .
Atha kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi –
‘‘ gacchāma mayaṃ , āvuso , bhagavato santike .
Yo tassa bhagavato dhammaṃ rocesi so āgacchatū ’’ ti .
Atha kho sāriputtamoggallānā tāni pañcabhikkhusatāni ādāya yena veḷuvanaṃ tenupasaṅkamiṃsu .
Atha kho kokāliko devadattaṃ uṭṭhāpesi –
‘‘ uṭṭhehi , āvuso devadatta , nītā te bhikkhū sāriputtamoggallānehi .
Nanu tvaṃ , āvuso devadatta , mayā vutto –
‘ mā , āvuso devadatta , sāriputtamoggallāne vissāsi .
Pāpicchā sāriputtamoggallānā , pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gatā ’’’ ti ?
Atha kho devadattassa tattheva uṇhaṃ lohitaṃ mukhato uggañchi .
Atha kho sāriputtamoggallānā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu , upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdisuṃ .
Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā sāriputtoP2.201 bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ sādhu , bhanteM0.364 , bhedakānuvattakā bhikkhū puna upasampajjeyyun ’’ ti .
‘‘ Alaṃ , sāriputta .
Mā te rucci bhedakānuvattakānaṃ bhikkhūnaṃ puna upasampadā .
Tena hi tvaṃ , sāriputta , bhedakānuvattake bhikkhū thullaccayaṃ desāpehi .
Kathaṃ pana te , sāriputta , devadatto paṭipajjī ’’ ti ?
‘‘ Yatheva , bhante , bhagavā bahudeva rattiṃ bhikkhū dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṃsetvā maṃ ajjhesati –
‘ vigatathinamiddho khoT2.200 , sāriputta , bhikkhusaṅgho ;
paṭibhātu taṃ , sāriputta , bhikkhūnaṃ dhammī kathā , piṭṭhi me āgilāyati , tamahaṃ āyamissāmī ’ ti , evameva kho , bhante , devadatto paṭipajjī ’’ ti .
346. AthaV0.341 kho bhagavā bhikkhū āmantesi –
‘‘ bhūtapubbaṃ , bhikkhave , araññāyatane mahāsarasī .
Taṃ nāgā upanissāya vihariṃsu .
Te taṃ sarasiṃ ogāhetvā , soṇḍāya bhisamuḷālaṃ abbuhitvā , suvikkhālitaṃ vikkhāletvā , akaddamaṃ saṅkhāditvā , ajjhoharanti .
Tesaṃ taṃ vaṇṇāya ceva hoti , balāya ca .
Na ca tatonidānaṃ maraṇaṃ vā nigacchanti , maraṇamattaṃ vā dukkhaṃ .
Tesaṃyeva kho pana , bhikkhave , mahānāgānaṃ anusikkhamānā taruṇā bhiṅkacchāpā .
Te taṃ sarasiṃ ogāhetvā , soṇḍāya bhisamuḷālaṃ abbuhitvā , na suvikkhālitaṃ vikkhāletvā , sakaddamaṃ saṅkhāditvā , ajjhoharanti .
Tesaṃ taṃ neva vaṇṇāya hoti , na balāya .
Tatonidānañca maraṇaṃ vā nigacchanti , maraṇamattaṃ vā dukkhaṃ .
Evameva kho , bhikkhave , devadatto mamānukrubbaṃ [ mamānukubbaṃ ( sī . syā .)] kapaṇo marissatīti .
‘‘ Mahāvarāhassa mahiṃ vikrubbato [ vikubbato ( sī . syā .)], bhisaṃ ghasānassa [ ghasamānassa ( ka .)] nadīsu jaggato ;
BhiṅkovaT2.201 paṅkaṃ abhibhakkhayitvā , mamānukrubbaṃ kapaṇo marissatī ’’ ti .
347.[ a . ni .8.16]‘‘ Aṭṭhahi , bhikkhave , aṅgehi samannāgato bhikkhu dūteyyaṃ gantumarahati .
Katamehi aṭṭhahi ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu sotā ca hoti , sāvetā ca , uggahetā ca , dhāretā ca , viññātā ca , viññāpetā ca , kusalo ca sahitāsahitassa , no ca kalahakārako – imehi kho , bhikkhave , aṭṭhahaṅgehi samannāgato bhikkhu dūteyyaṃ gantumarahati .
[ a . ni .8.16]‘‘ AṭṭhahiM0.365 , bhikkhave , aṅgehi samannāgato sāriputto dūteyyaṃ gantumarahati .
Katamehi aṭṭhahi ?
Idha , bhikkhave , sāriputto sotā ca hoti , sāvetā ca , uggahetā ca , dhāretā ca , viññātā ca , viññāpetā ca , kusalo ca sahitāsahitassa , no ca kalahakārako – imehiP2.202 kho , bhikkhave , aṭṭhahaṅgehi samannāgato sāriputto dūteyyaṃ gantumarahatīti .
[ a . ni .8.16]‘‘ Yo ve na byathati [ byādhati ( sī . syā .)] patvā , parisaṃ uggavādiniṃ ;
Na ca hāpeti vacanaṃ , na ca chādeti sāsanaṃ .
‘‘ Asandiddho ca akkhāti [ akkhātā ( ka .)], pucchito ca na kuppati ;
Sa ve tādisako bhikkhu , dūteyyaṃ gantumarahatī ’’ ti .
348.[ a . ni .8.7]‘‘ Aṭṭhahi , bhikkhave , asaddhammehi abhibhūto pariyādinnacitto devadatto āpāyikoV0.342 nerayiko kappaṭṭho atekiccho .
Katamehi aṭṭhahiT2.202 ?
Lābhena , bhikkhave , abhibhūto pariyādinnacitto devadatto āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho ;
alābhena , bhikkhave … pe … yasena , bhikkhave … pe … ayasena , bhikkhave … pe … sakkārena , bhikkhave … pe … asakkārena , bhikkhave … pe … pāpicchatāya , bhikkhave … pe … pāpamittatāya bhikkhave , abhibhūto pariyādinnacitto devadatto āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho – imehi kho , bhikkhave , aṭṭhahi asaddhammehi abhibhūto pariyādinnacitto devadatto āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho .
349.‘‘ Sādhu , bhikkhave , bhikkhu uppannaṃ lābhaṃ abhibhuyya abhibhuyya vihareyya , uppannaṃ alābhaṃ … pe … uppannaṃ yasaṃ … uppannaṃ ayasaṃ … uppannaṃ sakkāraṃ … uppannaṃ asakkāraṃ … uppannaṃ pāpicchataṃ … uppannaṃ pāpamittataṃ abhibhuyya abhibhuyya vihareyya .
Kathañca , bhikkhave , bhikkhu atthavasaṃ paṭicca uppannaṃ lābhaṃ abhibhuyya abhibhuyya vihareyya , uppannaṃ alābhaṃ … pe … uppannaṃ yasaṃ … uppannaṃ ayasaṃ … uppannaṃ sakkāraṃ … uppannaṃ asakkāraṃ … uppannaṃ pāpicchataṃ … uppannaṃ pāpamittataṃ abhibhuyya abhibhuyya vihareyya ?
Yaṃ hissa , bhikkhave , uppannaṃ lābhaṃ anabhibhuyya viharato uppajjeyyuṃ āsavā vighātapariḷāhā , uppannaṃ lābhaṃ abhibhuyya abhibhuyyaM0.366 viharato evaṃsate āsavā vighātapariḷāhā na honti .
Yaṃ hissa , bhikkhave , uppannaṃ alābhaṃ … pe … uppannaṃ yasaṃ … uppannaṃ ayasaṃ … uppannaṃ sakkāraṃ … uppannaṃ asakkāraṃ … uppannaṃ pāpicchataṃ … uppannaṃT2.203 pāpamittataṃ anabhibhuyya viharato uppajjeyyuṃ āsavā vighātapariḷāhā , uppannaṃ pāpamittataṃ abhibhuyya abhibhuyya viharato evaṃsate āsavā vighātapariḷāhā na honti .
Idaṃ kho , bhikkhave , atthavasaṃ paṭicca uppannaṃ lābhaṃ abhibhuyya abhibhuyya vihareyya , uppannaṃ alābhaṃ … pe … uppannaṃ yasaṃ … uppannaṃ ayasaṃ … uppannaṃ sakkāraṃ … uppannaṃ asakkāraṃ … uppannaṃ pāpicchataṃ … uppannaṃ pāpamittataṃ abhibhuyya abhibhuyya vihareyya .
Tasmātiha , bhikkhave , uppannaṃ lābhaṃ abhibhuyya abhibhuyya viharissāma , uppannaṃ alābhaṃ … pe … uppannaṃ yasaṃ … uppannaṃ ayasaṃ … uppannaṃ sakkāraṃ … uppannaṃ asakkāraṃ … uppannaṃ pāpicchataṃ … uppannaṃ pāpamittataṃ abhibhuyya abhibhuyya viharissāmāti ;
evañhi vo , bhikkhave , sikkhitabbanti .
350.‘‘ Tīhi , bhikkhave , asaddhammehiP2.203 abhibhūto pariyādinnacitto devadatto āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho .
Katamehi tīhi ?
Pāpicchatā , pāpamittatā , oramattakena visesādhigamena antarā vosānaṃ āpādi – imehi kho , bhikkhave , tīhi asaddhammehiV0.343 abhibhūto pariyādinnacitto devadatto āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekicchoti .
‘‘ Mā jātu koci lokasmiṃ , pāpiccho udapajjatha ;
TadamināpiT2.204 jānātha , pāpicchānaṃ yathāgati .
‘‘ Paṇḍitoti samaññāto , bhāvitattoti sammato ;
Jalaṃva yasasā aṭṭhā , devadattoti me sutaṃ .
‘‘ So pamādaṃ anuciṇṇo , āsajja naṃ tathāgataṃ ;
Avīcinirayaṃ patto , catudvāraṃ bhayānakaṃ .
‘‘ Aduṭṭhassa hi yo dubbhe , pāpakammaṃ akrubbato ;
Tameva pāpaṃ phusati , duṭṭhacittaṃ anādaraṃ .
‘‘ Samuddaṃ visakumbhena , yo maññeyya padūsituṃ [ padussituṃ ( ka .)];
Na so tena padūseyya , bhesmā hi udadhī mahā .
‘‘ EvamevaM0.367 tathāgataṃ , yo vādenupahiṃsati ;
Samaggataṃ [ sammāgataṃ ( sī .), samagataṃ ( syā .)] santacittaṃ , vādo tamhi na rūhati .
‘‘ Tādisaṃ mittaṃ krubbetha [ kubbetha ( sī . syā .)], tañca sevetha paṇḍito ;
Yassa maggānugo bhikkhu , khayaṃ dukkhassa pāpuṇe ’’ ti .