Issues
Select Version
Cūḷavaggapāḷi
Cūḷavaggapāḷi

5. Khuddakavatthukkhandhakaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

5. Khuddakavatthukkhandhakaṃ

Khuddakavatthūni

243. TenaT2.1P2.105M0.239V0.221 samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe .
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū nahāyamānā rukkhe kāyaṃ ugghaṃsenti , ūrumpi bāhumpi urampi piṭṭhimpi .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti –
‘‘ kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā nahāyamānā rukkhe kāyaṃ ugghaṃsessanti , ūrumpi bāhumpi urampi piṭṭhimpi , seyyathāpi mallamuṭṭhikā gāmamoddavā ’’ ti [ gāmapoddavā ( sī .), gāmapūtavā ( syā .)]!
Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ .
Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā bhikkhū paṭipucchi –
‘‘ saccaṃ kira , bhikkhave , chabbaggiyā bhikkhū nahāyamānā rukkhe kāyaṃ ugghaṃsenti , ūrumpi bāhumpi urampi piṭṭhimpī ’’ ti ?
‘‘ Saccaṃ bhagavā ’’ ti .
Vigarahi buddho bhagavā –
‘‘ ananucchavikaṃ , bhikkhaveT2.2 , tesaṃ moghapurisānaṃ ananulomikaṃ appatirūpaṃ assāmaṇakaṃ akappiyaṃ akaraṇīyaṃ .
Kathañhi nāma te , bhikkhave , moghapurisā nahāyamānā rukkhe kāyaṃ ugghaṃsessanti , ūrumpi bāhumpi urampi piṭṭhimpi ?
Netaṃ , bhikkhave , appasannānaṃ vā pasādāya … pe … vigarahitvā … pe … dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –
‘‘ na , bhikkhave , nahāyamānena bhikkhunā rukkhe kāyo ugghaṃsetabbo .
Yo ugghaṃseyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū nahāyamānā thambhe kāyaṃ ugghaṃsenti , ūrumpi bāhumpi urampi piṭṭhimpi .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti –
‘‘ kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā nahāyamānā thambhe kāyaṃ ugghaṃsessanti , ūrumpi bāhumpi urampi piṭṭhimpi , seyyathāpi mallamuṭṭhikā gāmamoddavā ’’ ti !
Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃV0.222 khiyyantānaṃ vipācentānaṃ .
Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ … pe …‘‘ saccaṃ bhagavā ’’ ti … pe … vigarahitvā … pe … dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –
‘‘ na , bhikkhave , nahāyamānena bhikkhunā thambhe kāyo ugghaṃsetabbo .
Yo ugghaṃseyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
TenaM0.240 kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū nahāyamānā kuṭṭe [ kuḍḍe ( sī . syā .)] kāyaṃ ugghaṃsenti , ūrumpi bāhumpi urampi piṭṭhimpi .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti –
‘‘ kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyāT2.3 nahāyamānā kuṭṭe kāyaṃ ugghaṃsessanti , ūrumpi bāhumpi urampi piṭṭhimpi , seyyathāpi mallamuṭṭhikā gāmamoddavā ’’ ti … pe …‘‘ na , bhikkhave , nahāyamānena bhikkhunā kuṭṭe kāyo ugghaṃsetabbo .
Yo ugghaṃseyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū aṭṭāne [ aṭṭhāne ( sī . syā .)] nahāyanti .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti … pe … seyyathāpi gihī kāmabhoginotiP2.106 !
Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyantānaṃ vipācentānaṃ .
Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ … pe …‘‘ saccaṃ bhagavā ’’ ti … pe … vigarahitvā … pe … dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –
‘‘ na , bhikkhave , aṭṭāne nahāyitabbaṃ .
Yo nahāyeyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū gandhabbahatthakena nahāyanti .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti … pe … seyyathāpi gihī kāmabhoginoti !
Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ .
Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ … pe …‘‘ na , bhikkhave , gandhabbahatthakena nahāyitabbaṃ .
Yo nahāyeyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū kuruvindakasuttiyā nahāyanti .
Manussā ujjhāyantiV0.223 khiyyanti vipācenti … pe … seyyathāpiT2.4 gihī kāmabhoginoti !
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , kuruvindakasuttiyā nahāyitabbaṃ .
Yo nahāyeyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū viggayha parikammaṃ kārāpenti .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti … pe … seyyathāpi gihī kāmabhoginoti !
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , viggayha parikammaṃ kārāpetabbaṃ .
Yo kārāpeyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
TenaM0.241 kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū mallakena nahāyanti .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti … pe … seyyathāpi gihī kāmabhoginoti !
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , mallakena nahāyitabbaṃ .
Yo nahāyeyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
244. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno kacchurogābādho hoti .
Na tassa vinā mallakena phāsu hoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , gilānassa akatamallakan ’’ ti .
Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu jarādubbalo nahāyamāno na sakkoti attano kāyaṃ ugghaṃsetuṃ .
Bhagavato etamatthaṃT2.5 ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , ukkāsikan ’’ ti .
Tena kho pana samayena bhikkhū piṭṭhiparikammaṃ kātuṃ kukkuccāyanti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , puthupāṇikan ’’ ti .
245. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū vallikaṃ dhārenti … pe … pāmaṅgaṃ dhārenti … pe … kaṇṭhasuttakaṃ dhārenti … pe … kaṭisuttakaṃ dhārenti … pe … ovaṭṭikaṃ dhārenti … pe … kāyuraṃ dhārenti … pe … hatthābharaṇaṃ dhārenti … pe … aṅgulimuddikaṃ dhārenti .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti … pe … seyyathāpi gihī kāmabhoginoti !
Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ .
Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Saccaṃ kira , bhikkhave , chabbaggiyā bhikkhū vallikaṃ dhārenti … pe … pāmaṅgaṃ dhārenti , kaṇṭhasuttakaṃ dhārenti , kaṭisuttakaṃ dhārenti , ovaṭṭikaṃ dhārenti , kāyuraṃ dhārenti , hatthābharaṇaṃ dhārenti , aṅgulimuddikaṃ dhārentī ’’ ti ?
‘‘ Saccaṃ bhagavā ’’ ti … pe … vigarahitvā … pe … dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –
‘‘ na , bhikkhave , vallikā dhāretabbā … pe … na pāmaṅgo dhāretabbo … na kaṇṭhasuttakaṃ dhāretabbaṃ … naV0.224 kaṭisuttakaṃ dhāretabbaṃ … na ovaṭṭikaṃ dhāretabbaṃ … na kāyuraṃ dhāretabbaṃ … na hatthābharaṇaṃ dhāretabbaṃ … na aṅgulimuddikāT2.6 dhāretabbā .
Yo dhāreyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
246. Tena kho pana samayena chabbaggiyāP2.107 bhikkhū dīghe kese dhārenti .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – seyyathāpi gihī kāmabhoginoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , dīghā kesāM0.242 dhāretabbā .
Yo dhāreyya , āpatti dukkaṭassa .
Anujānāmi , bhikkhave , dumāsikaṃ vā duvaṅgulaṃ vā ’’ ti .
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū kocchena kese osaṇṭhenti [ osaṇhenti ( sī . syā .)]… pe … phaṇakena kese osaṇṭhenti , hatthaphaṇakena kese osaṇṭhenti , sitthatelakena kese osaṇṭhenti , udakatelakena kese osaṇṭhenti .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – seyyathāpi gihī kāmabhoginoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , kocchena kesā osaṇṭhetabbā … pe … na sitthatelakena kesā osaṇṭhetabbā … na udakatelakena kesā osaṇṭhetabbā .
Yo osaṇṭheyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
247. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū ādāsepi udakapattepi mukhanimittaṃ olokenti .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – seyyathāpi gihī kāmabhoginoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , ādāse vā udakapatte vā mukhanimittaṃ oloketabbaṃ .
Yo olokeyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
TenaT2.7 kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno mukhe vaṇo hoti .
So bhikkhū pucchi –
‘‘ kīdiso me , āvuso , vaṇo ’’ ti ?
Bhikkhū evamāhaṃsu –
‘‘ ediso te , āvuso vaṇo ’’ ti .
So na saddahati .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , ābādhappaccayā ādāse vā udakapatte vā mukhanimittaṃ oloketun ’’ ti .
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū mukhaṃ ālimpanti … pe … mukhaṃ ummaddenti , mukhaṃ cuṇṇenti , manosilikāya mukhaṃ lañchenti , aṅgarāgaṃ karonti , mukharāgaṃ karonti , aṅgarāgamukharāgaṃ karonti .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – seyyathāpi gihī kāmabhoginoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , mukhaṃ ālimpitabbaṃ … pe … na mukhaṃ ummadditabbaṃ , na mukhaṃ cuṇṇetabbaṃ , na manosilikāya mukhaṃ lañchetabbaṃ , na aṅgarāgo kātabbo , na mukharāgo kātabboV0.225 , na aṅgarāgamukharāgo kātabbo .
Yo kareyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
TenaM0.243 kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno cakkhurogābādho hoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , ābādhappaccayā mukhaṃ ālimpitun ’’ ti .
248. TenaT2.8 kho pana samayena rājagahe giraggasamajjo [ samajjā ( abhidhānaganthesu )] hoti .
Chabbaggiyā bhikkhū giraggasamajjaṃ dassanāya agamaṃsu .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti –
‘‘ kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā naccampi gītampi vāditampi dassanāyaP2.108 gacchissanti , seyyathāpi gihī kāmabhogino ’’ ti !
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , naccaṃ vā gītaṃ vā vāditaṃ vā dassanāya gantabbaṃ .
Yo gaccheyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
249. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū āyatakena gītassarena dhammaṃ gāyanti .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti –
‘‘ yatheva [ yathā ca ( ka .)] mayaṃ gāyāma , evamevime samaṇā sakyaputtiyā āyatakena gītassarena dhammaṃ gāyantī ’’ ti !
Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ .
Ye te bhikkhū appicchā … pe … te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti –
‘‘ kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū āyatakena gītassarena dhammaṃ gāyissantī ’’ ti !
Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Saccaṃ kira , bhikkhave … pe …‘‘ saccaṃ bhagavā ’’ ti … pe … dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –
‘‘ pañcime , bhikkhave , ādīnavā āyatakena gītassarena dhammaṃ gāyantassa .
Attanāpi tasmiṃ sare sārajjati , parepi tasmiṃ sare sārajjanti , gahapatikāpi ujjhāyanti , sarakuttimpi nikāmayamānassaT2.9 samādhissa bhaṅgo hoti , pacchimā janatā diṭṭhānugatiṃ āpajjati – ime kho , bhikkhave , pañca ādīnavā āyatakena gītassarena dhammaṃ gāyantassa .
Na , bhikkhave , āyatakena gītassarena dhammo gāyitabbo .
Yo gāyeyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
Tena kho pana samayena bhikkhū sarabhaññe kukkuccāyanti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , sarabhaññan ’’ ti .
‘‘ Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū bāhiralomiṃ [ bāhiyalomiṃ ( ka .)] uṇṇiṃ dhārenti .
Manussā ujjhāyantiV0.226 khiyyanti vipācenti – seyyathāpi gihī kāmabhoginotiM0.244 .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , bāhiyalomi uṇṇi dhāretabbā .
Yo dhāreyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
250. Tena kho pana samayena rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa ārāme ambā phalino honti .
Raññā māgadhena seniyena bimbisārena anuññātaṃ hoti –
‘‘ yathāsukhaṃ ayyā ambaṃ paribhuñjantū ’’ ti .
Chabbaggiyā bhikkhū taruṇaññeva ambaṃ pātāpetvā paribhuñjiṃsu .
Rañño ca māgadhassaP2.109 seniyassa bimbisārassa ambena attho hoti .
Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro manusse āṇāpesi –
‘‘ gacchatha , bhaṇe , ārāmaṃ gantvā ambaṃ āharathā ’’ tiT2.10 .
‘‘ Evaṃ devā ’’ ti kho te manussā rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa paṭissutvā ārāmaṃ gantvā ārāmapālaṃ etadavocuṃ –
‘‘ devassa , bhaṇe , ambena attho , ambaṃ dethā ’’ ti .
‘‘ Natthāyyā ambaṃ .
Taruṇaññeva ambaṃ pātāpetvā bhikkhū paribhuñjiṃsū ’’ ti .
Atha kho te manussā rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Suparibhuttaṃ , bhaṇe , ayyehi ambaṃ , api ca bhagavatā mattā vaṇṇitā ’’ ti .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti –
‘‘ kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā na mattaṃ jānitvā rañño ambaṃ paribhuñjissantī ’’ ti !
Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ .
Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , ambaṃ paribhuñjitabbaṃ .
Yo paribhuñjeyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
Tena kho pana samayena aññatarassa pūgassa saṅghabhattaṃ hoti .
Sūpe ambapesikāyo pakkhittā honti .
Bhikkhū kukkuccāyantā nappaṭiggaṇhanti .
‘‘ Paṭiggaṇhatha , bhikkhave , paribhuñjatha .
Anujānāmi , bhikkhave , ambapesikan ’’ ti .
Tena kho pana samayena aññatarassa pūgassa saṅghabhattaṃ hoti .
Te na pariyāpuṇiṃsu ambapesikaṃ kātuṃ , bhattagge sakaleheva ambehi denti .
Bhikkhū kukkuccāyantā nappaṭiggaṇhanti .
‘‘ PaṭiggaṇhathaT2.11 , bhikkhave , paribhuñjatha .
Anujānāmi , bhikkhave , pañcahi samaṇakappehi phalaṃ paribhuñjituṃ – aggiparicitaṃM0.245 , satthaparicitaṃ , nakhaparicitaṃ , abījaṃ , nibbattabījaññeva [ nibbaṭṭabījaṃ ( sī . syā .)] pañcamaṃ .
Anujānāmi , bhikkhave , imehi pañcahi samaṇakappehi phalaṃ paribhuñjitun ’’ ti .
251. TenaV0.227 kho pana samayena aññataro bhikkhu ahinā daṭṭho kālaṅkato hoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na hi nūna so , bhikkhave , bhikkhu imāni cattāri ahirājakulāni mettena cittena phari .
Sace hi so , bhikkhave , bhikkhu imāni cattāri ahirājakulāni mettena cittena phareyya , na hi so , bhikkhave , bhikkhu ahinā daṭṭho kālaṅkareyya .
Katamāni cattāri ahirājakulāni ?
Virūpakkhaṃ ahirājakulaṃ , erāpathaṃ ahirājakulaṃ , chabyāputtaṃ ahirājakulaṃ , kaṇhāgotamaṃ ahirājakulaṃP2.110 .
Na hi nūna so , bhikkhave , bhikkhu imāni cattāri ahirājakulāni mettena cittena phari .
Sace hi so , bhikkhave , bhikkhu imāni cattāri ahirājakulāni mettena cittena phareyya , na hi so , bhikkhave , bhikkhu ahinā daṭṭho kālaṅkareyya .
Anujānāmi , bhikkhave , imāni cattāri ahirājakulāni mettena cittena pharituṃ , attaguttiyā attarakkhāya attaparittaṃ kātuṃ .
Evañca pana , bhikkhave , kātabbaṃ –
[ jā .1.2.105-106; a . ni .4.67 idaṃ vatthu āgataṃ ]‘‘ Virūpakkhehi me mettaṃ , mettaṃ erāpathehi me ;
Chabyāputtehi me mettaṃ , mettaṃ kaṇhāgotamakehi ca .
‘‘ ApādakehiT2.12 me mettaṃ , mettaṃ dvipādakehi me ;
Catuppadehi me mettaṃ , mettaṃ bahuppadehi me .
‘‘ Mā maṃ apādako hiṃsi , mā maṃ hiṃsi dvipādako ;
Mā maṃ catuppado hiṃsi , mā maṃ hiṃsi bahuppado .
‘‘ Sabbe sattā sabbe pāṇā , sabbe bhūtā ca kevalā ;
Sabbe bhadrāni passantu , mā kiñci pāpamāgamā .
‘‘ Appamāṇo buddho , appamāṇo dhammo ,
Appamāṇo saṅgho , pamāṇavantāni sarīsapāni [ siriṃsapāni ( sī . syā .)].
‘‘ Ahi vicchikā satapadī , uṇṇanābhi sarabū mūsikā ;
Katā me rakkhā kataṃ me parittaṃ , paṭikkamantu bhūtāni .
‘‘ SohaṃV0.228 namo bhagavato , namo sattannaṃ sammāsambuddhānan ’’ ti .
TenaM0.246 kho pana samayena aññataro bhikkhu anabhiratiyā pīḷito attano aṅgajātaṃ chindi .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Aññamhi so , bhikkhave , moghapuriso chetabbamhi , aññaṃ chindi .
Na , bhikkhave , attano aṅgajātaṃ chetabbaṃ .
Yo chindeyya , āpatti thullaccayassā ’’ ti .
252. Tena kho pana samayena rājagahakassa seṭṭhissa mahagghassa candanassa [ candanasārassa ( sī . syā .)] candanagaṇṭhi uppannā hoti .
Atha kho rājagahakassa seṭṭhissaT2.13 etadahosi –
‘‘ yaṃnūnāhaṃ imāya candanagaṇṭhiyā pattaṃ lekhāpeyyaṃ .
Lekhañca me paribhogaṃ bhavissati , pattañca dānaṃ dassāmī ’’ ti .
Atha kho rājagahako seṭṭhi tāya candanagaṇṭhiyā pattaṃ lekhāpetvā sikkāya uḍḍitvā [ vāhitvā ( sī .)] veḷagge ālaggetvā veḷuparamparāya bandhitvā [ vāhitvā ( syā .)] evamāha –
‘‘ yo samaṇo vā brāhmaṇo vā arahā ceva iddhimā ca dinnaṃyeva pattaṃ oharatū ’’ ti .
Atha kho pūraṇoP2.111 kassapo yena rājagahako seṭṭhi tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā rājagahakaṃ seṭṭhiṃ etadavoca –
‘‘ ahañhi , gahapati , arahā ceva iddhimā ca , dehi me pattan ’’ ti .
‘‘ Sace , bhante , āyasmā arahā ceva iddhimā ca dinnaṃyeva pattaṃ oharatū ’’ ti .
Atha kho makkhali gosālo … ajito kesakambalo … pakudho kaccāyano … sañcayo belaṭṭhaputto [ sañjayo bellaṭṭhiputto ( sī .)]… nigaṇṭho nāṭaputto [ nāthaputto ( sī .)] yena rājagahako seṭṭhi tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā rājagahakaṃ seṭṭhiṃ etadavoca –
‘‘ ahañhi , gahapati , arahā ceva iddhimā ca , dehi me pattan ’’ ti .
‘‘ Sace , bhante , āyasmā arahā ceva iddhimā ca , dinnaṃyeva pattaṃ oharatū ’’ ti .
Tena kho pana samayena āyasmā ca mahāmoggallāno āyasmāT2.14 ca piṇḍolabhāradvājo pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya pavisiṃsu .
Atha kho āyasmā piṇḍolabhāradvājo āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ etadavoca –
‘‘ āyasmā kho mahāmoggallāno arahā ceva iddhimā ca .
Gacchāvuso , moggallāna , etaṃ pattaṃ ohara .
Tuyheso patto ’’ ti .
‘‘ Āyasmā kho bhāradvājo arahā ceva iddhimā ca .
Gacchāvuso , bhāradvāja , etaṃ pattaṃ ohara .
Tuyheso patto ’’ ti .
Atha kho āyasmā piṇḍolabhāradvājo vehāsaṃ abbhuggantvā taṃ pattaṃ gahetvā tikkhattuṃ rājagahaṃ anupariyāyi .
TenaM0.247 kho pana samayena rājagahako seṭṭhi saputtadāro sake nivesane ṭhito hoti pañjalikoV0.229 namassamāno – idheva , bhante , ayyo bhāradvājo amhākaṃ nivesane patiṭṭhātūti .
Atha kho āyasmā piṇḍolabhāradvājo rājagahakassa seṭṭhissa nivesane patiṭṭhāsi .
AthaT2.15 kho rājagahako seṭṭhi āyasmato piṇḍolabhāradvājassa hatthato pattaṃ gahetvā mahagghassa khādanīyassa pūretvā āyasmato piṇḍolabhāradvājassa adāsi .
Atha kho āyasmā piṇḍolabhāradvājo taṃ pattaṃ gahetvā ārāmaṃ agamāsi .
Assosuṃ kho manussā – ayyena kira piṇḍolabhāradvājena rājagahakassa seṭṭhissa patto ohāritoti .
Te ca manussā uccāsaddā mahāsaddā āyasmantaṃ piṇḍolabhāradvājaṃ piṭṭhito piṭṭhito anubandhiṃsu .
Assesi kho bhagavā uccāsaddaṃ mahāsaddaṃ ;
sutvāna āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi –
‘‘ kiṃ nu kho so , ānanda , uccāsaddo mahāsaddo ’’ ti ?
‘‘ Āyasmatā , bhante , piṇḍolabhāradvājena rājagahakassa seṭṭhissa patto ohārito .
Assosuṃ kho , bhante , manussā – ayyena kira piṇḍolabhāradvājena rājagahakassa seṭṭhissa patto ohāritoti .
Te ca , bhante , manussā uccāsaddā mahāsaddā āyasmantaṃ piṇḍolabhāradvājaṃ piṭṭhito piṭṭhito anubandhā .
So eso , bhante , bhagavā uccāsaddo mahāsaddo ’’ ti .
Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā āyasmantaṃP2.112 piṇḍolabhāradvājaṃ paṭipucchi –
‘‘ saccaṃ kira tayā , bhāradvāja , rājagahakassa seṭṭhissa patto ohārito ’’ ti ?
‘‘ SaccaṃT2.16 bhagavā ’’ ti .
Vigarahi buddho bhagavā –
‘‘ ananucchavikaṃ , bhāradvāja , ananulomikaṃ appatirūpaṃ assāmaṇakaṃ akappiyaṃ akaraṇīyaṃ .
Kathañhi nāma tvaṃ , bhāradvāja , chavassa dārupattassa kāraṇā gihīnaṃ uttarimanussadhammaṃ iddhipāṭihāriyaṃ dassessasi !
Seyyathāpi , bhāradvāja , mātugāmo chavassa māsakarūpassa kāraṇā kopinaṃ dasseti , evameva kho tayā , bhāradvāja , chavassa dārupattassa kāraṇā gihīnaṃ uttarimanussadhammaṃ iddhipāṭihāriyaṃ dassitaṃ .
Netaṃ , bhāradvāja , appasannānaṃ vā pasādāya … pe … vigarahitvā … pe … dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –
‘‘ na , bhikkhave , gihīnaṃ uttarimanussadhammaṃ iddhipāṭihāriyaṃ dassetabbaṃ .
Yo dasseyya , āpatti dukkaṭassa .
Bhindathetaṃ , bhikkhave , dārupattaṃ sakalikaṃ sakalikaṃ katvāM0.248 , bhikkhūnaṃ añjanupapisanaṃ detha .
Na ca , bhikkhave , dārupatto dhāretabbo .
Yo dhāreyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uccāvace patte dhārenti sovaṇṇamayaṃ rūpiyamayaṃ .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – seyyathāpi gihī kāmabhoginoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , sovaṇṇamayo patto dhāretabbo … pe … na rūpiyamayoV0.230 patto dhāretabbo … na maṇimayo patto dhāretabbo … na veḷuriyamayo patto dhāretabbo … na phalikamayo patto dhāretabbo … na kaṃsamayo patto dhāretabbo … naT2.17 kācamayo patto dhāretabbo … na tipumayo patto dhāretabbo … na sīsamayo patto dhāretabbo … na tambalohamayo patto dhāretabbo .
Yo dhāreyya , āpatti dukkaṭassa .
Anujānāmi , bhikkhave , dve patte – ayopattaṃ , mattikāpattan ’’ ti .
253. Tena kho pana samayena pattamūlaṃ ghaṃsiyati .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , pattamaṇḍalan ’’ ti .
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uccāvacāni pattamaṇḍalāni dhārenti sovaṇṇamayaṃ rūpiyamayaṃ .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – seyyathāpi gihī kāmabhoginoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , uccāvacāni pattamaṇḍalāni dhāretabbāni .
Yo dhāreyya , āpatti dukkaṭassa .
Anujānāmi , bhikkhave , dve pattamaṇḍalāni – tipumayaṃ , sīsamayan ’’ ti .
Bahalāni maṇḍalāni na acchupiyanti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , likhitun ’’ ti .
Valī [ calī ( ka .)] hontiP2.113 .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , makaradantakaṃ chinditun ’’ ti .
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū citrāni pattamaṇḍalāni dhārenti rūpakākiṇṇāni bhittikammakatāni .
Tāni rathikāyapi dassentā āhiṇḍanti .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – seyyathāpi gihī kāmabhoginoti .
Bhagavato etamatthaṃT2.18 ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , citrāni pattamaṇḍalāni dhāretabbāni rūpakākiṇṇāni bhittikammakatāni .
Yo dhāreyya , āpatti dukkaṭassa .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , pakatimaṇḍalan ’’ ti .
254. TenaM0.249 kho pana samayena bhikkhū sodakaṃ pattaṃ paṭisāmenti .
Patto dussati .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , sodako patto paṭisāmetabbo .
Yo paṭisāmeyya , āpatti dukkaṭassa .
Anujānāmi , bhikkhave , otāpetvā pattaṃ paṭisāmetun ’’ ti .
Tena kho pana samayena bhikkhū sodakaṃ [ saudakaṃ ( ka .)] pattaṃ otāpenti .
Patto duggandho hoti .
BhagavatoV0.231 etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , sodako patto otāpetabbo .
Yo otāpeyya , āpatti dukkaṭassa .
Anujānāmi , bhikkhave , vodakaṃ katvā otāpetvā pattaṃ paṭisāmetun ’’ ti .
Tena kho pana samayena bhikkhū uṇhe pattaṃ nidahanti .
Pattassa vaṇṇo dussati .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , uṇhe patto nidahitabbo .
Yo nidaheyya , āpatti dukkaṭassa .
Anujānāmi , bhikkhave , muhuttaṃ uṇhe otāpetvā pattaṃ paṭisāmetun ’’ ti .
Tena kho pana samayena sambahulā pattā ajjhokāse anādhārā nikkhittā honti .
Vātamaṇḍalikāya āvaṭṭetvā pattā bhijjiṃsuT2.19 .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , pattādhārakan ’’ ti .
Tena kho pana samayena bhikkhū miḍḍhante pattaṃ nikkhipanti .
Paripatitvā [ parivaṭṭitvā ( syā .)] patto bhijjati .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , miḍḍhante patto nikkhipitabbo .
Yo nikkhipeyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
Tena kho pana samayena bhikkhū paribhaṇḍante pattaṃ nikkhipanti .
Paripatitvā patto bhijjati .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , paribhaṇḍante patto nikkhipitabbo .
Yo nikkhipeyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
Tena kho pana samayena bhikkhū chamāya pattaṃ nikkujjanti .
Oṭṭho ghaṃsiyati .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , tiṇasanthārakan ’’ ti .
Tiṇasanthārako upacikāhi khajjati .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , coḷakan ’’ ti .
Coḷakaṃ upacikāhi khajjati .
BhagavatoP2.114 etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , pattamāḷakan ’’ ti .
Pattamāḷako paripatitvā patto bhijjati .
Bhagavato etamatthaṃM0.250 ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , pattakuṇḍolikan ’’ ti .
Pattakuṇḍolikāya patto ghaṃsiyati .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , pattathavikan ’’ tiT2.20 .
Aṃsabaddhako na hoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , aṃsabaddhakaṃ bandhanasuttakan ’’ ti .
TenaV0.232 kho pana samayena bhikkhū bhittikhilepi nāgadantakepi pattaṃ laggenti .
Paripatitvā patto bhijjati .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , patto laggetabbo .
Yo laggeyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
Tena kho pana samayena bhikkhū mañce pattaṃ nikkhipanti , satisammosā nisīdantā ottharitvā pattaṃ bhindenti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , mañce patto nikkhipitabbo .
Yo nikkhipeyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
Tena kho pana samayena bhikkhū pīṭhe pattaṃ nikkhipanti , satisammosā nisīdantā ottharitvā pattaṃ bhindenti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , pīṭhe patto nikkhipitabbo .
Yo nikkhipeyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
Tena kho pana samayena bhikkhū aṅke pattaṃ nikkhipanti , satisammosā uṭṭhahanti .
Paripatitvā patto bhijjati .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , aṅke patto nikkhipitabbo .
Yo nikkhipeyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
Tena kho pana samayena bhikkhū chatte pattaṃ nikkhipanti .
Vātamaṇḍalikāya chattaṃ ukkhipiyati paripatitvā patto bhijjati .
BhagavatoT2.21 etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , chatte patto nikkhipitabbo .
Yo nikkhipeyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
255. Tena kho pana samayena bhikkhū pattahatthā kavāṭaṃ paṇāmenti .
Kavāṭo āvaṭṭitvā patto bhijjati .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , pattahatthena kavāṭaṃ paṇāmetabbaṃ [ kavāṭo paṇāmetabbo ( ka .)].
Yo paṇāmeyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
TenaM0.251 kho pana samayena bhikkhū tumbakaṭāhe piṇḍāya caranti .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – seyyathāpi titthiyāti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , tumbakaṭāhe piṇḍāya caritabbaṃ .
Yo careyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
Tena kho pana samayena bhikkhū ghaṭikaṭāheP2.115 [ ghaṭikaṭāhena ( syā .)] piṇḍāya caranti .
Manussā ujjhāyanti khiyyantiV0.233 vipācenti – seyyathāpi titthiyāti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , ghaṭikaṭāhe piṇḍāya caritabbaṃ .
Yo careyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu sabbapaṃsukūliko hoti .
So chavasīsassa pattaṃ dhāreti .
Aññatarā itthī passitvāT2.22 bhītā vissaramakāsi –
‘‘ abhuṃ me pisāco vatāyan ’’ ti .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti –
‘‘ kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā chavasīsassa pattaṃ dhāressanti , seyyathāpi pisācillikā ’’ ti !
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , chavasīsassa patto dhāretabbo .
Yo dhāreyya , āpatti dukkaṭassa .
Na ca , bhikkhave , sabbapaṃsukūlikena bhavitabbaṃ .
Yo bhaveyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
Tena kho pana samayena bhikkhū calakānipi aṭṭhikānipi ucchiṭṭhodakampi pattena nīharanti .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti –
‘‘ yasmiṃ yevime samaṇā sakyaputtiyā bhuñjanti sova nesaṃ paṭiggaho ’’ ti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na bhikkhave , calakāni vā aṭṭhikāni vā ucchiṭṭhodakaṃ vā pattena nīharitabbaṃ .
Yo nīhareyya , āpatti dukkaṭassa .
Anujānāmi , bhikkhave , paṭiggahan ’’ ti .
256. Tena kho pana samayena bhikkhū hatthena vipphāḷetvā cīvaraṃ sibbenti .
Cīvaraṃ vilomikaṃ hoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , satthakaṃ namatakan ’’ ti .
Tena kho pana samayena saṅghassa daṇḍasatthakaṃ uppannaṃ hoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , daṇḍasatthakan ’’ tiT2.23 .
TenaM0.252 kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uccāvace satthakadaṇḍe dhārenti sovaṇṇamayaṃ rūpiyamayaṃ .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – seyyathāpi gihī kāmabhoginoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , uccāvacā satthakadaṇḍā dhāretabbā .
Yo dhāreyya , āpatti dukkaṭassa .
Anujānāmi , bhikkhave , aṭṭhimayaṃ dantamayaṃ visāṇamayaṃ naḷamayaṃ veḷumayaṃ kaṭṭhamayaṃ jatumayaṃ phalamayaṃ lohamayaṃ saṅkhanābhimayan ’’ ti .
Tena kho pana samayena bhikkhū kukkuṭapattenapi veḷupesikāyapi cīvaraṃ sibbenti .
CīvaraṃV0.234 dussibbitaṃ hoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , sūcin ’’ ti .
Sūciyo kaṇṇakitāyo honti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhaveP2.116 , sūcināḷikan ’’ ti .
Sūcināḷikāyapi kaṇṇakitāyo honti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , kiṇṇena pūretun ’’ ti .
Kiṇṇepi kaṇṇakitāyo honti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , sattuyā pūretun ’’ ti .
Sattuyāpi kaṇṇakitāyo honti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , saritakan ’’ ti .
Saritakepi kaṇṇakitāyo honti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , madhusitthakena sāretun ’’ ti .
Saritakaṃ paribhijjati .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , saritakasipāṭikan ’’ ti .
Tena kho pana samayena bhikkhū tattha tattha khilaṃ nikkhaṇitvā sambandhitvāT2.24 cīvaraṃ sibbenti .
Cīvaraṃ vikaṇṇaṃ hoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , kathinaṃ kathinarajjuṃ [ kaṭhinaṃ kaṭhinarajjuṃ ( sī . syā .)] tattha tattha obandhitvā cīvaraṃ sibbetun ’’ ti .
Visame kathinaṃ pattharanti .
Kathinaṃ paribhijjati … pe …‘‘ na , bhikkhave , visame kathinaṃ pattharitabbaṃ .
Yo patthareyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
Chamāya kathinaṃ pattharanti .
Kathinaṃ paṃsukitaṃ hoti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , tiṇasanthārakan ’’ ti .
Kathinassa anto jīrati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , anuvātaṃ paribhaṇḍaṃ āropetun ’’ ti .
Kathinaṃ nappahoti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , daṇḍakathinaṃ bidalakaṃ salākaṃ vinandhanarajjuṃ vinandhanasuttaṃ vinandhitvā cīvaraṃ sibbetun ’’ ti .
Suttantarikāyo visamā honti … pe …‘‘ anujānāmiM0.253 , bhikkhave , kaḷimbhakan ’’ ti .
Suttā vaṅkā honti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , moghasuttakan ’’ ti .
Tena kho pana samayena bhikkhū adhotehi pādehi kathinaṃ akkamanti .
Kathinaṃ dussati .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , adhotehi pādehi kathinaṃ akkamitabbaṃ .
Yo akkameyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
Tena kho pana samayena bhikkhū allehi pādehi kathinaṃ akkamanti .
Kathinaṃ dussati .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ NaT2.25 , bhikkhave , allehi pādehi kathinaṃ akkamitabbaṃ .
Yo akkameyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
TenaV0.235 kho pana samayena bhikkhū saupāhanā kathinaṃ akkamanti .
Kathinaṃ dussati .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , saupāhanena kathinaṃ akkamitabbaṃ .
Yo akkameyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
Tena kho pana samayena bhikkhū cīvaraṃ sibbantā aṅguliyā paṭiggaṇhanti .
Aṅguliyo dukkhā honti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , paṭiggahan ’’ ti .
257. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uccāvace paṭiggahe dhārenti sovaṇṇamayaṃ rūpiyamayaṃ .
ManussāP2.117 ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – seyyathāpi gihī kāmabhoginoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , uccāvacā paṭiggahā dhāretabbā .
Yo dhāreyya , āpatti dukkaṭassa .
Anujānāmi , bhikkhave , aṭṭhimayaṃ … pe … saṅkhanābhimayan ’’ ti .
Tena kho pana samayena sūciyopi satthakāpi paṭiggahāpi nassanti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , āvesanavitthakan ’’ ti .
Āvesanavitthake samākulā honti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , paṭiggahathavikan ’’ ti .
Aṃsabaddhako na hoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , aṃsabaddhakaṃ bandhanasuttakan ’’ ti .
TenaT2.26 kho pana samayena bhikkhū abbhokāse cīvaraṃ sibbantā sītenapi uṇhenapi kilamanti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , kathinasālaṃ kathinamaṇḍapan ’’ ti .
Kathinasālā nīcavatthukāM0.254 hoti , udakena otthariyyati .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave uccavatthukaṃ kātun ’’ ti .
Cayo paripatati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , cinituṃ tayo caye – iṭṭhakācayaṃ , silācayaṃ , dārucayan ’’ ti .
Ārohantā vihaññanti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , tayo sopāne – iṭṭhakāsopānaṃ , silāsopānaṃ , dārusopānan ’’ ti .
Ārohantā paripatanti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , ālambanabāhan ’’ ti .
Kathinasālāya tiṇacuṇṇaṃ paripatati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , ogumphetvā [ ogumbetvā ( sī . syā .)] ullittāvalittaṃ kātuṃ – setavaṇṇaṃ kāḷavaṇṇaṃ gerukaparikammaṃ mālākammaṃ latākammaṃ makaradantakaṃ pañcapaṭikaṃ cīvaravaṃsaṃ cīvararajjukan ’’ ti .
TenaV0.236 kho pana samayena bhikkhū cīvaraṃ sibbetvā tattheva kathinaṃ ujjhitvā pakkamanti , undūrehipi upacikāhipi khajjati .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , kathinaṃ saṅgharitun ’’ ti .
Kathinaṃ paribhijjati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , goghaṃsikāya kathinaṃ saṅgharitun ’’ ti .
Kathinaṃ viniveṭhiyati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , bandhanarajjun ’’ tiT2.27 .
Tena kho pana samayena bhikkhū kuṭṭepi thambhepi kathinaṃ ussāpetvā pakkamanti .
Paripatitvā kathinaṃ bhijjati .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , bhittikhile vā nāgadante vā laggetun ’’ ti .
258. Atha kho bhagavā rājagahe yathābhirantaṃ viharitvā yena vesālī tena cārikaṃ pakkāmi .
Tena kho pana samayenaP2.118 bhikkhū sūcikampi satthakampi bhesajjampi pattena ādāya gacchanti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , bhesajjatthavikan ’’ ti .
Aṃsabaddhako na hoti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , aṃsabaddhakaṃ bandhanasuttakan ’’ ti .
Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu upāhanāyo kāyabandhanena bandhitvā gāmaṃ piṇḍāya pāvisi .
Aññataro upāsako taṃ bhikkhuṃ abhivādento upāhanāyo sīsena ghaṭṭeti .
So bhikkhu maṅku ahosi .
Atha kho so bhikkhu ārāmaṃ gantvā bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi .
Bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , upāhanatthavikan ’’ ti .
Aṃsabaddhako na hoti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , aṃsabaddhakaṃ bandhanasuttakan ’’ ti .
TenaM0.255 kho pana samayena antarāmagge udakaṃ akappiyaṃ hoti .
Parissāvanaṃ na hoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ AnujānāmiT2.28 , bhikkhave , parissāvanan ’’ ti .
Coḷakaṃ nappahoti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , kaṭacchuparissāvanan ’’ ti .
Coḷakaṃ nappahoti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , dhammakaraṇan ’’ ti [ dhammakaraṇaṃ ( sī . syā .), dhamakaraṇaṃ ( ka .)].
259. Tena kho pana samayena dve bhikkhū kosalesu janapade addhānamaggappaṭipannā honti .
Eko bhikkhu anācāraṃ ācarati .
Dutiyo bhikkhu taṃ bhikkhuṃ etadavoca –
‘‘ mā , āvuso , evarūpaṃ akāsi .
Netaṃ kappatī ’’ ti .
So tasmiṃ upanandhi .
Atha kho so bhikkhu pipāsāyaV0.237 pīḷito upanaddhaṃ bhikkhuṃ etadavoca –
‘‘ dehi me , āvuso , parissāvanaṃ , pānīyaṃ pivissāmī ’’ ti .
Upanaddho bhikkhu na adāsi .
So bhikkhu pipāsāya pīḷito kālamakāsi .
Atha kho so bhikkhu ārāmaṃ gantvā bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi .
‘‘ Kiṃ pana tvaṃ , āvuso , parissāvanaṃ yāciyamāno na adāsī ’’ ti ?
‘‘ Evamāvuso ’’ ti .
Ye te bhikkhū appicchā … pe … te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti –
‘‘ kathañhi nāma bhikkhu parissāvanaṃ yāciyamāno na dassatī ’’ ti !
Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā taṃ bhikkhuṃ paṭipucchi –
‘‘ saccaṃ kira tvaṃ , bhikkhu , parissāvanaṃ yāciyamāno na adāsī ’’ ti ?
‘‘ Saccaṃ bhagavā ’’ ti .
Vigarahi buddho bhagavā –
‘‘ ananucchavikaṃ , moghapurisa , ananulomikaṃ appatirūpaṃ assāmaṇakaṃT2.29 akappiyaṃ akaraṇīyaṃ .
Kathañhi nāma tvaṃ , moghapurisa , parissāvanaṃ yāciyamāno na dassasi .
Netaṃ , moghapurisaP2.119 , appasannānaṃ vā pasādāya … pe … vigarahitvā … pe … dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –
‘‘ na bhikkhave , addhānamaggappaṭipannena bhikkhunā parissāvanaṃ yāciyamānena na dātabbaṃ .
Yo na dadeyya , āpatti dukkaṭassa .
Na ca , bhikkhave , aparissāvanakena addhāno paṭipajjitabbo .
Yo paṭipajjeyya , āpatti dukkaṭassa .
Sace na hoti parissāvanaṃ vā dhammakaraṇo vā , saṅghāṭikaṇṇopi adhiṭṭhātabbo – iminā parissāvetvā pivissāmī ’’ ti .
Atha kho bhagavā anupubbena cārikaṃ caramāno yena vesālī tadavasari .
Tatra sudaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃM0.256 .
Tena kho pana samayena bhikkhū navakammaṃ karonti .
Parissāvanaṃ na sammati .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , daṇḍaparissāvanan ’’ ti .
Daṇḍaparissāvanaṃ na sammati .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , ottharakan ’’ ti .
Tena kho pana samayena bhikkhū makasehi ubbāḷhā honti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , makasakuṭikan ’’ ti .
260. Tena kho pana samayena vesāliyaṃ paṇītānaṃ bhattānaṃ bhattapaṭipāṭi aṭṭhitā hoti .
Bhikkhū paṇītāni bhojanāni bhuñjitvā abhisannakāyāT2.30 honti bahvābādhā [ bavhābādhā ( sī .)].
Atha kho jīvako komārabhacco vesāliṃ agamāsi kenacideva karaṇīyena .
Addasā kho jīvako komārabhacco bhikkhū abhisannakāye bahvābādhe .
Disvāna yena bhagavā tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho jīvako komārabhaccoV0.238 bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ etarahi , bhante , bhikkhū abhisannakāyā bahvābādhā .
Sādhu , bhante , bhagavā bhikkhūnaṃ caṅkamañca jantāgharañca anujānātu .
Evaṃ bhikkhū appābādhā bhavissantī ’’ ti .
Atha kho bhagavā jīvakaṃ komārabhaccaṃ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi .
Atha kho jīvako komārabhacco bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṃsito uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi .
Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –
‘‘ anujānāmi , bhikkhave , caṅkamañca jantāgharañcā ’’ ti .
Tena kho pana samayena bhikkhūP2.120 visame caṅkame caṅkamanti .
Pādā dukkhā honti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , samaṃ kātun ’’ ti .
Caṅkamo nīcavatthuko hoti .
Udakena otthariyyati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , uccavatthukaṃ kātun ’’ ti .
CayoT2.31 paripatati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , cinituṃ tayo caye – iṭṭhakācayaṃ , silācayaṃ , dārucayan ’’ ti .
Ārohantā vihaññanti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , tayo sopāne – iṭṭhakāsopānaṃ , silāsopānaṃ , dārusopānan ’’ ti .
Ārohantā paripatanti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , ālambanabāhan ’’ ti .
TenaM0.257 kho pana samayena bhikkhū caṅkame caṅkamantā paripatanti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , caṅkamanavedikan ’’ ti .
Tena kho pana samayena bhikkhū ajjhokāse caṅkamantā sītenapi uṇhenapi kilamanti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , caṅkamanasālan ’’ ti .
Caṅkamanasālāyaṃ tiṇacuṇṇaṃ paripatati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , ogumphetvā ullittāvalittaṃ kātuṃ – setavaṇṇaṃ kāḷavaṇṇaṃ gerukaparikammaṃ mālākammaṃ latākammaṃ makaradantakaṃ pañcapaṭikaṃ cīvaravaṃsaṃ cīvararajjun ’’ ti .
Jantāgharaṃ nīcavatthukaṃ hoti , udakena otthariyyati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , uccavatthukaṃ kātun ’’ ti .
Cayo paripatati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , cinituṃ tayo caye – iṭṭhakācayaṃ , silācayaṃ , dārucayan ’’ ti .
Ārohantā vihaññanti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , tayo sopāne – iṭṭhakāsopānaṃ , silāsopānaṃ , dārusopānan ’’ ti .
Ārohantā paripatanti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , ālambanabāhan ’’ tiT2.32 .
Jantāgharassa kavāṭaṃ na hoti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , kavāṭaṃ piṭṭhasaṅghāṭaṃ [ pīṭhasaṃghāṭaṃ ( ka .)] udukkhalikaṃ uttarapāsakaṃ aggaḷavaṭṭikaṃ kapisīsakaṃ sūcikaṃ ghaṭikaṃ tāḷacchiddaṃ āviñchanachiddaṃ āviñchanarajjun ’’ tiV0.239 .
Jantāgharassa kuṭṭapādo jīrati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , maṇḍalikaṃ kātun ’’ ti .
Jantāgharassa dhūmanettaṃ na hoti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , dhūmanettan ’’ ti .
Tena kho pana samayena bhikkhū khuddake jantāghare majjhe aggiṭṭhānaṃ karonti .
Upacāro na hoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , khuddake jantāghare ekamantaṃ aggiṭṭhānaṃ kātuṃ , mahallake majjhe ’’ ti .
Jantāghare aggi mukhaṃ ḍahati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , mukhamattikan ’’ ti .
Hatthe mattikaṃ tementi … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , mattikādoṇikan ’’ ti .
Mattikā duggandhā hoti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , vāsetun ’’ ti .
Jantāghare aggi kāyaṃ ḍahati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , udakaṃ atiharitun ’’ ti .
Pātiyāpi pattenapi udakaṃ atiharanti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , udakaṭṭhānaṃ , udakasarāvakan ’’ ti .
Jantāgharaṃ tiṇacchadanaṃ na sedeti [ tiṇacchādanena chādeti ( ka .)]… pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , ogumphetvā ullittāvalittaṃ kātun ’’ ti .
JantāgharaṃM0.258 cikkhallaṃ hoti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , santharituṃ tayo santhare – iṭṭhakāsantharaṃ , silāsantharaṃT2.33 , dārusantharan ’’ ti .
Cikkhallaṃyeva hoti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , dhovitun ’’ ti .
Udakaṃ santiṭṭhati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , udakaniddhamanan ’’ ti .
Tena kho pana samayena bhikkhū jantāghare chamāyaP2.121 nisīdanti , gattāni kaṇḍūvanti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , jantāgharapīṭhan ’’ ti .
Tena kho pana samayena jantāgharaṃ aparikkhittaṃ hoti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , parikkhipituṃ tayo pākāre – iṭṭhakāpākāraṃ , silāpākāraṃ , dārupākāran ’’ ti .
Koṭṭhako na hoti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , koṭṭhakan ’’ ti .
Koṭṭhako nīcavatthuko hoti , udakena otthariyyati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , uccavatthukaṃ kātun ’’ ti .
Cayo paripatati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , cinituṃ tayo caye – iṭṭhakācayaṃ , silācayaṃ , dārucayan ’’ ti .
Ārohantā vihaññanti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , tayo sopāne – iṭṭhakāsopānaṃ , silāsopānaṃ , dārusopānan ’’ ti .
Ārohantā paripatanti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , ālambanabāhan ’’ ti .
Koṭṭhakassa kavāṭaṃ na hoti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , kavāṭaṃ piṭṭhasaṅghāṭaṃ udukkhalikaṃ uttarapāsakaṃ aggaḷavaṭṭiṃ kapisīsakaṃ sūcikaṃ ghaṭikaṃ tāḷacchiddaṃ āviñchanachiddaṃ āviñchanarajjun ’’ ti .
Koṭṭhake tiṇacuṇṇaṃ paripatati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , ogumphetvā ullittāvalittaṃ kātuṃ – setavaṇṇaṃT2.34V0.240 kāḷavaṇṇaṃ gerukaparikammaṃ mālākammaṃ latākammaṃ makaradantakaṃ pañcapaṭikanti .
Pariveṇaṃ cikkhallaṃ hoti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , marumbaṃ upakiritun ’’ ti .
Na pariyāpuṇanti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , padarasilaṃ nikkhipitun ’’ ti .
Udakaṃ santiṭṭhati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , udakaniddhamanan ’’ ti .
261. Tena kho pana samayena bhikkhū naggā naggaṃ abhivādenti … pe … naggā naggaṃ abhivādāpenti , naggā naggassa parikammaṃ karonti , naggā naggassa parikammaṃ kārāpenti , naggā naggassa denti , naggā paṭiggaṇhanti , naggā khādanti , naggā bhuñjanti , naggā sāyanti , naggā pivanti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , naggena [ idaṃ padaṃ katthaci natthi ] naggo abhivādetabbo … pe … na naggena abhivādetabbaṃ … na naggena [ idaṃ padaṃ katthaci natthi ] naggo abhivādāpetabbo … na naggena abhivādāpetabbaṃ … na naggena naggassa parikammaṃM0.259 kātabbaṃ … na naggena naggassa parikammaṃ kārāpetabbaṃ … na naggena naggassa dātabbaṃ … na naggena paṭiggahetabbaṃ … na naggena khāditabbaṃ … na naggena bhuñjitabbaṃ … naT2.35 naggena sāyitabbaṃ … na naggena pātabbaṃ .
Yo piveyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
Tena kho pana samayena bhikkhū jantāghare chamāya cīvaraṃ nikkhipanti .
Cīvaraṃ paṃsukitaṃ hoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , cīvaravaṃsaṃ cīvararajjun ’’ ti .
Deve vassante cīvaraṃ ovassati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhaveP2.122 , jantāgharasālan ’’ ti .
Jantāgharasālā nīcavatthukā hoti , udakena otthariyyati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , uccavatthukaṃ kātun ’’ ti .
Cayo paripatati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , cinituṃ … pe … ārohantā vihaññanti … pe … ārohantā paripatanti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , ālambanabāhan ’’ ti .
Jantāgharasālāya tiṇacuṇṇaṃ paripatati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , ogumphetvā ullittāvalittaṃ kātuṃ … pe … cīvaravaṃsaṃ cīvararajjun ’’ ti .
Tena kho pana samayena bhikkhū jantāgharepi udakepi parikammaṃ kātuṃ kukkuccāyanti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , tisso paṭicchādiyo – jantāgharapaṭicchādiṃ , udakapaṭicchādiṃ , vatthapaṭicchādin ’’ ti .
Tena kho pana samayena jantāghare udakaṃ na hoti .
BhagavatoT2.36 etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ AnujānāmiV0.241 , bhikkhave , udapānan ’’ ti .
Udapānassa kūlaṃ lujjati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , cinituṃ tayo caye – iṭṭhakācayaṃ , silācayaṃ , dārucayan ’’ ti .
Udapāno nīcavatthuko hoti , udakena otthariyyati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , uccavatthukaṃ kātun ’’ ti .
Cayo paripatati … pe … ārohantā vihaññanti … pe … ārohantā paripatanti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , ālambanabāhan ’’ ti .
262. Tena kho pana samayena bhikkhū vallikāyapi kāyabandhanenapi udakaṃ vāhenti [ vāhanti ( ka .)].
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , udakavāhanarajjun ’’ ti .
Hatthā dukkhā honti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , tulaṃ karakaṭakaṃ cakkavaṭṭakan ’’ ti .
Bhājanā bahū bhijjanti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , tayo vārake – lohavārakaṃ , dāruvārakaṃ , cammakkhaṇḍan ’’ ti .
TenaM0.260 kho pana samayena bhikkhū ajjhokāse udakaṃ vāhentā sītenapi uṇhenapi kilamanti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , udapānasālan ’’ ti .
Udapānasālāya tiṇacuṇṇaṃ paripatati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , ogumphetvā ullittāvalittaṃ kātuṃ – setavaṇṇaṃ kāḷavaṇṇaṃ gerukaparikammaṃ mālākammaṃ latākammaṃ makaradantakaṃ pañcapaṭikaṃ cīvaravaṃsaṃ cīvararajjun ’’ ti .
Udapāno apāruto hoti , tiṇacuṇṇehipiT2.37 paṃsukehipi okiriyyati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , apidhānan ’’ ti .
Udakabhājanaṃ na saṃvijjati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , udakadoṇiṃ udakakaṭāhan ’’ ti .
Tena kho pana samayena bhikkhū ārāme tahaṃ tahaṃ nahāyanti .
Ārāmo cikkhallo hoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , candanikan ’’ ti .
Candanikā pākaṭā hoti .
Bhikkhū hiriyanti nahāyituṃ … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , parikkhipituṃ tayo pākāre – iṭṭhakāpākāraṃ , silāpākāraṃ , dārupākāran ’’ ti .
Candanikā cikkhallā hoti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , santharituṃ tayo santhare – iṭṭhakāsantharaṃ , silāsantharaṃ , dārusantharan ’’ ti .
Udakaṃ santiṭṭhati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , udakaniddhamanan ’’ ti .
Tena kho pana samayena bhikkhūnaṃ gattāni sītigatāni honti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , udakapuñchaniṃ coḷakenapi paccuddharitun ’’ ti .
263. TenaV0.242 kho pana samayenaP2.123 aññataro upāsako saṅghassa atthāya pokkharaṇiṃ kāretukāmo hoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , pokkharaṇin ’’ ti .
Pokkharaṇiyā kūlaṃT2.38 lujjati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , cinituṃ tayo caye – iṭṭhakācayaṃ , silācayaṃ , dārucayan ’’ ti .
Ārohantā vihaññanti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , tayo sopāne – iṭṭhakāsopānaṃ , silāsopānaṃ , dārusopānan ’’ ti .
Ārohantā paripatanti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , ālambanabāhan ’’ ti .
Pokkharaṇiyā udakaṃ purāṇaṃ hoti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , udakamātikaṃ udakaniddhamanan ’’ ti .
TenaM0.261 kho pana samayena aññataro bhikkhu saṅghassa atthāya nillekhaṃ jantāgharaṃ kattukāmo hoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , nillekhaṃ jantāgharan ’’ ti .
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū cātumāsaṃ nisīdanena vippavasanti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ … pe …‘‘ na , bhikkhave , cātumāsaṃ nisīdanena vippavasitabbaṃ .
Yo vippavaseyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
264. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū pupphābhikiṇṇesu sayanesu sayanti .
Manussā vihāracārikaṃ āhiṇḍantā passitvā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – seyyathāpi gihī kāmabhoginoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , pupphābhikiṇṇesu sayanesu sayitabbaṃ .
Yo sayeyya , āpatti dukkaṭassā ’’ tiT2.39 .
Tena kho pana samayena manussā gandhampi mālampi ādāya ārāmaṃ āgacchanti .
Bhikkhū kukkuccāyantā na paṭiggaṇhanti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , gandhaṃ gahetvā kavāṭe pañcaṅgulikaṃ dātuṃ , pupphaṃ gahetvā vihāre ekamantaṃ nikkhipitun ’’ ti .
Tena kho pana samayena saṅghassa namatakaṃ uppannaṃ hoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , namatakan ’’ ti .
Atha kho bhikkhūnaṃ etadahosi –
‘‘ namatakaṃ adhiṭṭhātabbaṃ nu kho udāhu vikappetabban ’’ ti … pe …‘‘ na , bhikkhave , namatakaṃ adhiṭṭhātabbaṃ , na vikappetabban ’’ ti .
TenaV0.243 kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū āsittakūpadhāne bhuñjanti .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – seyyathāpi gihī kāmabhoginoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ … pe …‘‘ na , bhikkhave , āsittakūpadhāne bhuñjitabbaṃ .
Yo bhuñjeyya , āpatti dukkaṭassā ’’ tiP2.124 .
Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti .
So bhuñjamāno na sakkoti hatthena pattaṃ sandhāretuṃ .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , maḷorikan ’’ ti .
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū ekabhājanepi bhuñjanti … pe …T2.40 ekathālakepi pivanti , ekamañcepi tuvaṭṭenti , ekattharaṇāpi tuvaṭṭenti , ekapāvuraṇāpi tuvaṭṭenti , ekattharaṇapāvuraṇāpi tuvaṭṭenti .
Manussā ujjhāyantiM0.262 khiyyanti vipācenti – seyyathāpi gihī kāmabhoginoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , ekabhājane bhuñjitabbaṃ … pe … na ekathālake pātabbaṃ … na ekamañce tuvaṭṭitabbaṃ … na ekattharaṇā [ na ekattharaṇe ] tuvaṭṭitabbaṃ … na ekapāvuraṇā [ na ekapāvuraṇe ] tuvaṭṭitabbaṃ … na ekattharaṇapāvuraṇā [ na ekattharaṇapāvuraṇe ( syā .)] tuvaṭṭitabbaṃ .
Yo tuvaṭṭeyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
265. Tena kho pana samayena vaḍḍho licchavī mettiyabhūmajakānaṃ bhikkhūnaṃ sahāyo hoti .
Atha kho vaḍḍho licchavī yena mettiyabhūmajakā bhikkhū tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā mettiyabhūmajake bhikkhū etadavoca –
‘‘ vandāmi ayyā ’’ ti .
Evaṃ vutte mettiyabhūmajakā bhikkhū nālapiṃsu .
Dutiyampi kho vaḍḍho licchavī mettiyabhūmajake bhikkhū etadavoca –
‘‘ vandāmi ayyā ’’ ti .
Dutiyampi kho mettiyabhūmajakā bhikkhū nālapiṃsu .
Tatiyampi kho vaḍḍho licchavī mettiyabhūmajake bhikkhū etadavoca –
‘‘ vandāmi ayyā ’’ ti .
Tatiyampi kho mettiyabhūmajakāT2.41 bhikkhū nālapiṃsu .
‘‘ Kyāhaṃ ayyānaṃ aparajjhāmi , kissa maṃ ayyā nālapantī ’’ ti ?
‘‘ Tathā hi pana tvaṃ , āvuso vaḍḍha , amhe dabbena mallaputtena viheṭhiyamāne ajjhupekkhasī ’’ ti .
‘‘ Kyāhaṃ ayyā karomī ’’ ti ?
‘‘ Sace kho tvaṃ , āvuso vaḍḍha , iccheyyāsi , ajjeva bhagavā āyasmantaṃ dabbaṃ mallaputtaṃ nāsāpeyyā ’’ ti .
‘‘ Kyāhaṃ ayyā karomi , kiṃ mayā sakkā kātun ’’ ti ?
‘‘ Ehi tvaṃ , āvuso vaḍḍha , yena bhagavā tenupasaṅkama , upasaṅkamitvā bhagavantaṃ evaṃ vadehi –
‘ idaṃ , bhante , nacchannaṃ nappatirūpaṃ .
Yāyaṃ , bhante , disā abhayā anītikā anupaddavā sāyaṃ disā sabhayā saītikā saupaddavā ;
yato nivātaṃ tato savātaṃV0.244 ;
udakaṃ maññe ādittaṃ ;
ayyena me dabbena mallaputtena pajāpati dūsitā ’’’ ti .
‘‘ Evaṃ ayyā ’’ ti kho vaḍḍho licchavī mettiyabhūmajakānaṃ bhikkhūnaṃ paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho vaḍḍho licchavīP2.125 bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ idaṃ , bhante , nacchannaṃ nappatirūpaṃ .
Yāyaṃ , bhante , disā abhayā anītikā anupaddavā sāyaṃ disā sabhayā saītikā saupaddavā ;
yato nivātaṃ tato savātaṃ ;
udakaṃ maññe ādittaṃ ;
ayyena me dabbena mallaputtena pajāpati dūsitā ’’ ti .
AthaM0.263 kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā āyasmantaṃ dabbaṃ mallaputtaṃ paṭipucchi –
‘‘ sarasiT2.42 tvaṃ , dabba , evarūpaṃ kattā yathāyaṃ vaḍḍho āhā ’’ ti ?
‘‘ Yathā maṃ , bhante , bhagavā jānātī ’’ ti .
Dutiyampi kho bhagavā … pe … tatiyampi kho bhagavā āyasmantaṃ dabbaṃ mallaputtaṃ etadavoca –
‘‘ sarasi tvaṃ , dabba , evarūpaṃ kattā yathāyaṃ vaḍḍho āhā ’’ ti ?
‘‘ Yathā maṃ , bhante , bhagavā jānātī ’’ ti .
‘‘ Na kho , dabba , dabbā evaṃ nibbeṭhenti .
Sace tayā kataṃ , katanti vadehi ;
sace akataṃ , akatanti vadehī ’’ ti .
‘‘ Yato ahaṃ , bhante , jāto nābhijānāmi supinantenapi methunaṃ dhammaṃ paṭisevitā , pageva jāgaro ’’ ti .
Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi –
‘‘ tena hi , bhikkhave , saṅgho vaḍḍhassa licchavissa pattaṃ nikkujjatu , asambhogaṃ saṅghena karotu .
‘‘ Aṭṭhahi , bhikkhave , aṅgehi samannāgatassa upāsakassa patto nikkujjitabbo – bhikkhūnaṃ alābhāya parisakkati , bhikkhūnaṃ anatthāya parisakkati , bhikkhūnaṃ avāsāya [ anāvāsāya ( syā .)] parisakkati , bhikkhū akkosati paribhāsati , bhikkhū bhikkhūhi bhedeti , buddhassa avaṇṇaṃ bhāsati , dhammassa avaṇṇaṃ bhāsati , saṅghassa avaṇṇaṃ bhāsati .
Anujānāmi , bhikkhave , imehi aṭṭhahaṅgehi samannāgatassa upāsakassa pattaṃ nikkujjituṃ .
Evañca pana , bhikkhave , nikkujjitabbo .
Byattena bhikkhunāT2.43 paṭibalena saṅgho ñāpetabbo –
266.‘‘ Suṇātu me , bhante , saṅgho .
Vaḍḍho licchavī āyasmantaṃ dabbaṃ mallaputtaṃ amūlikāya sīlavipattiyā anuddhaṃseti .
Yadi saṅghassa pattakallaṃ , saṅgho vaḍḍhassa licchavissa pattaṃ nikkujjeyya , asambhogaṃ saṅghena kareyya .
Esā ñatti .
‘‘ Suṇātu me , bhante , saṅgho .
Vaḍḍho licchavī āyasmantaṃ dabbaṃ mallaputtaṃ amūlikāya sīlavipattiyā anuddhaṃseti .
Saṅgho vaḍḍhassa licchavissa pattaṃ nikkujjati , asambhogaṃ saṅghena karotiV0.245 .
Yassāyasmato khamati vaḍḍhassa licchavissa pattassa nikkujjanā , asambhogaṃ saṅghena karaṇaṃ , so tuṇhassa ;
yassa nakkhamati , so bhāseyya .
‘‘ Nikkujjito saṅghena vaḍḍhassa licchavissa patto , asambhogo saṅghena .
Khamati saṅghassa , tasmā tuṇhī , evametaṃ dhārayāmī ’’ ti .
AthaM0.264 kho āyasmā ānando pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena vaḍḍhassa licchavissa nivesanaṃ tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā vaḍḍhaṃ licchaviṃ etadavoca –
‘‘ saṅghena te , āvuso vaḍḍha , patto nikkujjito .
Asambhogosi saṅghenā ’’ ti .
AthaP2.126 kho vaḍḍho licchavī – saṅghena kira me patto nikkujjito , asambhogomhi kira saṅghenāti – tattheva mucchito papato .
Atha kho vaḍḍhassa licchavissaT2.44 mittāmaccā ñātisālohitā vaḍḍhaṃ licchaviṃ etadavocuṃ –
‘‘ alaṃ , āvuso vaḍḍha , mā soci , mā paridevi .
Mayaṃ bhagavantaṃ pasādessāma bhikkhusaṅghañcā ’’ ti .
Atha kho vaḍḍho licchavī saputtadāro samittāmacco sañātisālohito allavattho allakeso yena bhagavā tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ accayo maṃ , bhante , accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ , yohaṃ ayyaṃ dabbaṃ mallaputtaṃ amūlikāya sīlavipattiyā anuddhaṃsesiṃ .
Tassa me , bhante , bhagavā accayaṃ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṃ saṃvarāyā ’’ ti .
‘‘ Taggha tvaṃ , āvuso vaḍḍha , accayo accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ , yaṃ tvaṃ dabbaṃ mallaputtaṃ amūlikāya sīlavipattiyā anuddhaṃsesi .
Yato ca kho tvaṃ , āvuso vaḍḍha , accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikarosi , taṃ te mayaṃ paṭiggaṇhāma .
Vuḍḍhihesā , āvuso vaḍḍha , ariyassa vinaye yo accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikaroti , āyatiṃ saṃvaraṃ āpajjatī ’’ ti .
Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi –
‘‘ tena hi , bhikkhave , saṅgho vaḍḍhassa licchavissa pattaṃ ukkujjatu , sambhogaṃ saṅghena karotu .
‘‘ Aṭṭhahi , bhikkhave , aṅgehi samannāgatassa upāsakassa patto ukkujjitabbo – na bhikkhūnaṃ alābhāya parisakkati , na bhikkhūnaṃT2.45 anatthāya parisakkati , na bhikkhūnaṃ avāsāya parisakkati , na bhikkhū akkosati paribhāsati , na bhikkhū bhikkhūhi bhedeti , na buddhassa avaṇṇaṃ bhāsati , na dhammassa avaṇṇaṃ bhāsati , na saṅghassa avaṇṇaṃ bhāsati .
AnujānāmiV0.246 , bhikkhave , imehi aṭṭhahaṅgehi samannāgatassa upāsakassa pattaṃ ukkujjituṃ .
Evañca pana , bhikkhave , ukkujjitabbo .
Tena , bhikkhave , vaḍḍhena licchavinā saṅghaṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā bhikkhūnaṃ pāde vanditvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo –
‘ saṅghena me , bhante , pattoM0.265 nikkujjito , asambhogomhi saṅghena .
Sohaṃ , bhante , sammā vattāmi , lomaṃ pātemi , netthāraṃ vattāmi , saṅghaṃ pattukkujjanaṃ yācāmī ’ ti .
Dutiyampi yācitabbo .
Tatiyampi yācitabbo .
Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅghoP2.127 ñāpetabbo –
267.‘‘ Suṇātu me , bhante , saṅgho .
Saṅghena vaḍḍhassa licchavissa patto nikkujjito , asambhogo saṅghena .
So sammā vattati , lomaṃ pāteti , netthāraṃ vattati , saṅghaṃ pattukkujjanaṃ yācati .
Yadi saṅghassa pattakallaṃ , saṅgho vaḍḍhassa licchavissa pattaṃ ukkujjeyya , sambhogaṃ saṅghena kareyya .
Esā ñatti .
‘‘ Suṇātu me , bhante , saṅgho .
Saṅghena vaḍḍhassa licchavissa patto nikkujjito , asambhogo saṅghena .
So sammā vattati , lomaṃ pāteti , netthāraṃ vattatiT2.46 , saṅghaṃ pattukkujjanaṃ yācati .
Saṅgho vaḍḍhassa licchavissa pattaṃ ukkujjati , sambhogaṃ saṅghena karoti .
Yassāyasmato khamati vaḍḍhassa licchavissa pattassa ukkujjanā , sambhogaṃ saṅghena karaṇaṃ , so tuṇhassa ;
yassa nakkhamati , so bhāseyya .
‘‘ Ukkujjito saṅghena vaḍḍhassa licchavissa patto , sambhogo saṅghena .
Khamati saṅghassa , tasmā tuṇhī , evametaṃ dhārayāmī ’’ ti .
268. Atha kho bhagavā vesāliyaṃ yathābhirantaṃ viharitvā yena bhaggā tena cārikaṃ pakkāmi .
Anupubbena cārikaṃ caramāno yena bhaggā tadavasari .
Tatra sudaṃ bhagavā bhaggesu viharati susumāragire [ suṃsumāragire ( sī . syā .), saṃsumāragire ( ka .)] bhesakaḷāvane migadāye .
Tena kho pana samayena bodhissa rājakumārassa kokanado [ kokanudo ( ka .)] nāma pāsādo acirakārito hoti , anajjhāvuttho samaṇena vā brāhmaṇena vā kenaci vā manussabhūtena .
Atha kho bodhi rājakumāro sañjikāputtaṃ māṇavaṃ āmantesi –
‘‘ ehi tvaṃ , samma sañcikāputta , yena bhagavā tenupasaṅkama , upasaṅkamitvā mama vacanena bhagavato pāde sirasā vanda ;
appābādhaṃ appātaṅkaṃ lahuṭṭhānaṃ balaṃ phāsuvihāraṃ puccha –
‘ bodhi , bhante , rājakumāro bhagavato pāde sirasā vandati , appābādhaṃ appātaṅkaṃM0.266 lahuṭṭhānaṃ balaṃ phāsuvihāraṃV0.247 pucchatī ’ ti .
Evañca vadehi –
‘ adhivāsetu kira , bhanteT2.47 , bhagavā bodhissa rājakumārassa svātanāya bhattaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghenā ’’’ ti .
‘‘ Evaṃ bho ’’ ti kho sañcikāputto māṇavo bodhissa rājakumārassa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi , sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho sañcikāputto māṇavo bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ bodhi kho rājakumāro bhoto gotamassa pāde sirasā vandati , appābādhaṃ appātaṅkaṃ lahuṭṭhānaṃ balaṃ phāsuvihāraṃ pucchati .
Evañca vadeti –
‘ adhivāsetu kira bhavaṃ gotamo bodhissa rājakumārassa svātanāya bhattaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghenā ’’’ ti .
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena .
Atha kho sañcikāputto māṇavo bhagavato adhivāsanaṃ viditvā uṭṭhāyāsanā yena bodhi rājakumāro tenupasaṅkami , upasaṅkamitvāP2.128 bodhiṃ rājakumāraṃ etadavoca –
‘‘ avocumha kho mayaṃ bhoto vacanena taṃ bhavantaṃ gotamaṃ –
‘ bodhi kho rājakumāro bhoto gotamassa pāde sirasā vandati , appābādhaṃ appātaṅkaṃ lahuṭṭhānaṃ balaṃ phāsuvihāraṃ pucchati .
Evañca vadeti – adhivāsetu kira bhavaṃ gotamo bodhissa rājakumārassa svātanāya bhattaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghenā ’ ti .
Adhivutthañca pana samaṇena gotamenā ’’ ti .
Atha kho bodhi rājakumāro tassā rattiyā accayena paṇītaṃT2.48 khādanīyaṃ bhojanīyaṃ paṭiyādāpetvā , kokanadañca pāsādaṃ odātehi dussehi santharāpetvā yāva pacchimasopānakaḷevarā , sañcikāputtaṃ māṇavaṃ āmantesi –
‘‘ ehi tvaṃ , samma sañcikāputta , yena bhagavā tenupasaṅkama , upasaṅkamitvā bhagavato kālaṃ ārocehi –
‘ kālo , bhante niṭṭhitaṃ bhattan ’’’ ti .
‘‘ Evaṃ bho ’’ ti kho sañcikāputto māṇavo bodhissa rājakumārassa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā bhagavato kālaṃ ārocesi –
‘‘ kālo , bho gotama , niṭṭhitaṃ bhattan ’’ ti .
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena bodhissa rājakumārassa nivesanaṃ tenupasaṅkami .
Tena kho pana samayena bodhi rājakumāro bahidvārakoṭṭhake ṭhito hoti , bhagavantaṃ āgamayamāno .
Addasā kho bodhi rājakumāro bhagavantaṃ dūratovaM0.267 āgacchantaṃ .
Disvāna tato paccuggantvā bhagavantaṃ abhivādetvā purekkhatvā yena kokanado pāsādo tenupasaṅkami .
Atha kho bhagavā pacchimasopānakaḷevaraṃ nissāya aṭṭhāsi .
Atha kho bodhi rājakumāro bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ akkamatu , bhante , bhagavā dussāni , akkamatu sugato dussāni , yaṃ mama assa dīgharattaṃ hitāya sukhāyā ’’ ti .
Evaṃ vutteV0.248 bhagavā tuṇhī ahosi .
Dutiyampi kho … pe … tatiyampi kho bodhi rājakumāro bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ akkamatu , bhante , bhagavā dussāni , akkamatuT2.49 sugato dussāni , yaṃ mama assa dīgharattaṃ hitāya sukhāyā ’’ ti .
Atha kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ apalokesi .
Atha kho āyasmā ānando bodhiṃ rājakumāraṃ etadavoca –
‘‘ saṃharantu , rājakumāra , dussāni .
Na bhagavā celapaṭikaṃ [ celapattikaṃ ( sī .)] akkamissati pacchimaṃ janataṃ tathāgato anukampatī ’’ ti .
Atha kho bodhi rājakumāro dussāni saṃharāpetvā uparikokanade pāsāde āsanaṃ paññapesi .
Atha kho bhagavā kokanadaṃ pāsādaṃ abhiruhitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṃ bhikkhusaṅghena .
Atha kho bodhi rājakumāro buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā , bhagavantaṃ bhuttāviṃ onītapattapāṇiṃ , ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinnaṃ kho bodhiṃ rājakumāraṃ bhagavā dhammiyā kathāya sandassetvāP2.129 samādapetvā samuttejetvā sampahaṃsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi .
Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –
‘‘ na , bhikkhave , celapaṭikā akkamitabbā .
Yo akkameyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
Tena kho pana samayena aññatarā itthī apagatagabbhā bhikkhū nimantetvā dussaṃ paññapetvā etadavoca –
‘‘ akkamatha , bhanteT2.50 , dussan ’’ ti .
Bhikkhū kukkuccāyantā na akkamanti .
‘‘ Akkamatha , bhante , dussaṃ maṅgalatthāyā ’’ ti .
Bhikkhū kukkuccāyantā na akkamiṃsu .
Atha kho sā itthī ujjhāyati khiyyati vipāceti –
‘‘ kathañhi nāma ayyā maṅgalatthāya yāciyamānā celappaṭikaṃ na akkamissantī ’’ ti !
Assosuṃ kho bhikkhū tassā itthiyā ujjhāyantiyā khiyyantiyā vipācentiyā .
Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃM0.268 ārocesuṃ .
‘‘ Gihī , bhikkhave , maṅgalikā .
Anujānāmi , bhikkhave , gihīnaṃ maṅgalatthāya yāciyamānena celappaṭikaṃ akkamitun ’’ ti .
Tena kho pana samayena bhikkhū dhotapādakaṃ akkamituṃ kukkuccāyanti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , dhotapādakaṃ akkamitun ’’ ti .
Dutiyabhāṇavāro niṭṭhito .
269. AthaV0.249 kho bhagavā bhaggesu yathābhirantaṃ viharitvā yena sāvatthi tena cārikaṃ pakkāmi .
Anupubbena cārikaṃ caramāno yena sāvatthi tadavasari .
Tatra sudaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .
Atha kho visākhā migāramātā ghaṭakañca katakañca sammajjaniñca ādāya yena bhagavā tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinnā kho visākhā migāramātā bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ paṭiggaṇhātu me , bhante , bhagavā ghaṭakañca katakañca sammajjaniñca , yaṃT2.51 mama assa dīgharattaṃ hitāya sukhāyā ’’ ti .
Paṭiggahesi bhagavā ghaṭakañca sammajjaniñca .
Na bhagavā katakaṃ paṭiggahesi .
Atha kho bhagavā visākhaṃ migāramātaraṃ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi .
Atha kho visākhā migāramātā bhagavatā dhammiyā kathāya sandassitā samādapitā samuttejitā sampahaṃsitā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi .
Atha khoP2.130 bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –
‘‘ anujānāmi , bhikkhave , ghaṭakañca sammajjaniñca .
Na , bhikkhave , katakaṃ paribhuñjitabbaṃ .
Yo paribhuñjeyya , āpatti dukkaṭassa .
Anujānāmi , bhikkhave , tisso pādaghaṃsaniyo – sakkharaṃ , kathalaṃ , samuddapheṇakan ’’ ti .
Atha kho visākhā migāramātā vidhūpanañca tālavaṇṭañca [ tālavaṇḍañca ( ka .)] ādāya yena bhagavā tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinnā kho visākhā migāramātā bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ paṭiggaṇhātu me , bhante , bhagavā vidhūpanañca tālavaṇṭañca , yaṃ mama assa dīgharattaṃ hitāya sukhāyā ’’ ti .
Paṭiggahesi bhagavā vidhūpanañca tālavaṇṭañca .
AthaM0.269 kho bhagavā visākhaṃ migāramātaraṃ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi … pe … padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi .
Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃT2.52 kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –
‘‘ anujānāmi , bhikkhave , vidhūpanañca tālavaṇṭañcā ’’ ti .
Tena kho pana samayena saṅghassa makasabījanī uppannā hoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , makasabījanin ’’ ti .
Cāmaribījanī uppannā hoti .
BhagavatoV0.250 etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , cāmaribījanī dhāretabbā .
Yo dhāreyya , āpatti dukkaṭassa .
Anujānāmi , bhikkhave , tisso bījaniyo – vākamayaṃ , usīramayaṃ , morapiñchamayan ’’ ti .
270. Tena kho pana samayena saṅghassa chattaṃ uppannaṃ hoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , chattan ’’ ti .
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū chattappaggahitā [ chattaṃ paggahetvā ( ka .)] āhiṇḍanti .
Tena kho pana samayena aññataro upāsako sambahulehi ājīvakasāvakehi saddhiṃ uyyānaṃ agamāsi .
Addasāsuṃ kho te ājīvakasāvakā chabbaggiye bhikkhū dūratova chattappaggahite āgacchante .
Disvāna taṃ upāsakaṃ etadavocuṃ –
‘‘ ete kho , ayyā [ ayyo ( ka .)], tumhākaṃ bhadantā chattappaggahitā āgacchanti , seyyathāpi gaṇakamahāmattā ’’ ti .
‘‘ Nāyyā ete bhikkhū , paribbājakā ’’ ti .
‘ Bhikkhū na bhikkhū ’ ti abbhutaṃ akaṃsu .
Atha kho so upāsako upagate sañjānitvā ujjhāyati khiyyati vipāceti –
‘‘ kathañhi nāma bhadantā chattappaggahitāT2.53P2.131 āhiṇḍissantī ’’ ti !
Assosuṃ kho bhikkhū tassa upāsakassa ujjhāyantassa khiyyantassa vipācentassa .
Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Saccaṃ kira , bhikkhave … pe …‘‘ saccaṃ bhagavā ’’ ti … pe … vigarahitvā … pe … dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –
‘‘ na , bhikkhave , chattaṃ dhāretabbaṃ .
Yo dhāreyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti .
Tassa bhikkhuno vinā chattaṃ na phāsu hoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , gilānassa chattaṃ dhāretun ’’ ti .
TenaM0.270 kho pana samayena bhikkhū – gilānasseva bhagavatā chattaṃ anuññātaṃ no agilānassāti – ārāme ārāmūpacāre chattaṃ dhāretuṃ kukkuccāyanti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , agilānenapi ārāme ārāmūpacāre chattaṃ dhāretun ’’ ti .
Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu sikkāya pattaṃ uṭṭitvā daṇḍe ālaggitvā vikāle aññatarena gāmadvārena atikkamati .
Manussā –
‘ esayyo coro gacchati , asissa vijjotalatī ’ ti anupatitvāT2.54 gahetvā sañjānitvā muñciṃsu .
Atha kho so bhikkhu ārāmaṃ gantvāV0.251 bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi .
‘‘ Kiṃ pana tvaṃ , āvuso , daṇḍasikkaṃ dhāresī ’’ ti ?
‘‘ Evamāvuso ’’ ti .
Ye te bhikkhū appicchā … pe … te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti –
‘‘ kathañhi nāma bhikkhu daṇḍasikkaṃ dhāressasī ’’ ti !
Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ … pe …‘‘ saccaṃ bhagavā ’’ ti … pe … vigarahitvā … pe … dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –
‘‘ na , bhikkhave , daṇḍasikkā dhāretabbā .
Yo dhāreyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti , na sakkoti vinā daṇḍena āhiṇḍituṃ .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , gilānassa bhikkhuno daṇḍasammutiṃ dātuṃ .
Evañca pana , bhikkhave , dātabbā .
Tena gilānena bhikkhunā saṅghaṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā vuḍḍhānaṃ bhikkhūnaṃ pāde vanditvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo –
‘ ahaṃ , bhante , gilāno ;
na sakkomi vinā daṇḍena āhiṇḍituṃ .
Sohaṃ , bhante , saṅghaṃ daṇḍasammutiṃ yācāmī ’ ti .
Dutiyampi yācitabbā .
Tatiyampi yācitabbā .
Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅghoP2.132 ñāpetabbo –
‘‘ Suṇātu me , bhante , saṅgho .
Ayaṃ itthannāmo bhikkhu gilāno , na sakkotiT2.55 vinā daṇḍena āhiṇḍituṃ .
So saṅghaṃ daṇḍasammutiṃ yācati .
Yadi saṅghassa pattakallaṃ , saṅgho itthannāmassa bhikkhuno daṇḍasammutiṃ dadeyya .
Esā ñatti .
‘‘ Suṇātu me , bhante , saṅgho .
Ayaṃ itthannāmo bhikkhu gilāno , na sakkoti vinā daṇḍena āhiṇḍituṃ .
So saṅghaṃ daṇḍasammutiṃ yācati .
SaṅghoM0.271 itthannāmassa bhikkhuno daṇḍasammutiṃ deti .
Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno daṇḍasammutiyā dānaṃ , so tuṇhassa ;
yassa nakkhamati , so bhāseyya .
‘‘ Dinnā saṅghena itthannāmassa bhikkhuno daṇḍasammuti .
Khamati saṅghassa , tasmā tuṇhī , evametaṃ dhārayāmī ’’ ti .
271. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti , na sakkoti vinā sikkāya pattaṃ pariharituṃ .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , gilānassa bhikkhuno sikkāsammutiṃ dātuṃ .
Evañca pana , bhikkhave , dātabbā .
Tena gilānena bhikkhunāV0.252 saṅghaṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā vuḍḍhānaṃ bhikkhūnaṃ pāde vanditvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo –
‘ ahaṃ , bhante , gilāno ;
na sakkomi vinā sikkāya pattaṃ pariharituṃ .
Sohaṃ , bhante , saṅghaṃ sikkāsammutiṃ yācāmī ’ ti .
Dutiyampi yācitabbā .
Tatiyampi yācitabbā .
Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo –
‘‘ SuṇātuT2.56 me , bhante , saṅgho .
Ayaṃ itthannāmo bhikkhu gilāno , na sakkoti vinā sikkāya pattaṃ pariharituṃ .
So saṅghaṃ sikkāsammutiṃ yācati .
Yadi saṅghassa pattakallaṃ , saṅgho itthannāmassa bhikkhuno sikkāsammutiṃ dadeyya .
Esā ñatti .
‘‘ Suṇātu me , bhante , saṅgho .
Ayaṃ itthannāmo bhikkhu gilāno , na sakkoti vinā sikkāya pattaṃ pariharituṃ .
So saṅghaṃ sikkāsammutiṃ yācati .
Saṅgho itthannāmassa bhikkhuno sikkāsammutiṃ deti .
Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno sikkāsammutiyā dānaṃ , so tuṇhassa ;
yassa nakkhamati , so bhāseyya .
‘‘ Dinnā saṅghena itthannāmassa bhikkhuno sikkāsammuti .
Khamati saṅghassa , tasmā tuṇhī , evametaṃ dhārayāmī ’’ ti .
272. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti , na sakkoti vinā daṇḍena āhiṇḍituṃ , na sakkoti vinā sikkāya pattaṃ pariharituṃ .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , gilānassa bhikkhuno daṇḍasikkāsammutiṃ dātuṃ .
Evañca pana , bhikkhave , dātabbāM0.272 .
Tena gilānena bhikkhunā saṅghaṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā vuḍḍhānaṃ bhikkhūnaṃ pāde vanditvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo –
‘ ahaṃ , bhante , gilāno ;
na sakkomi vinā daṇḍena āhiṇḍituṃ ;
na sakkomi vinā sikkāya pattaṃ pariharituṃ .
Sohaṃ , bhante , saṅghaṃ daṇḍasikkāsammutiṃT2.57 yācāmī ’ ti .
Dutiyampi yācitabbā .
Tatiyampi yācitabbā .
Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo –
‘‘ Suṇātu me , bhante , saṅgho .
Ayaṃ itthannāmo bhikkhu gilāno , na sakkoti vinā daṇḍena āhiṇḍituṃ , na sakkoti vinā sikkāya pattaṃ pariharituṃ .
So saṅghaṃ daṇḍasikkāsammutiṃV0.253 yācati .
Yadi saṅghassa pattakallaṃ , saṅgho itthannāmassa bhikkhuno daṇḍasikkāsammutiṃ dadeyya .
Esā ñatti .
‘‘ Suṇātu me , bhante , saṅgho .
Ayaṃ itthannāmo bhikkhu gilāno na sakkoti vinā daṇḍena āhiṇḍituṃ , na sakkoti vinā sikkāya pattaṃ pariharituṃ .
So saṅghaṃ daṇḍasikkāsammutiṃ yācati .
Saṅgho itthannāmassa bhikkhuno daṇḍasikkāsammutiṃ deti .
Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno daṇḍasikkāsammutiyā dānaṃ , so tuṇhassa ;
yassa nakkhamati , so bhāseyya .
‘‘ Dinnā saṅghena itthannāmassa bhikkhuno daṇḍasikkāsammuti .
Khamati saṅghassa , tasmā tuṇhī , evametaṃ dhārayāmī ’’ ti .
273. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu romanthako [ romaṭṭhako ( ka .)] hoti .
So romanthitvā romanthitvā ajjhoharati .
Bhikkhū ujjhāyanti khiyyanti vipācenti –
‘‘ vikālāyaṃ [ kathaṃ hi nāma vikālāyaṃ ( ka .)] bhikkhu bhojanaṃ bhuñjatī ’’ ti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Eso , bhikkhave , bhikkhu aciraṃgoyoniyāT2.58 cuto .
Anujānāmi , bhikkhave , romanthakassa romanthanaṃ .
Na ca , bhikkhave , bahimukhadvāraṃ nīharitvā ajjhoharitabbaṃ .
Yo ajjhohareyya , yathādhammo kāretabbo ’’ ti .
TenaM0.273 kho pana samayena aññatarassa pūgassa saṅghabhattaṃ hoti .
Bhattagge bahusitthāni pakiriyiṃsu [ vippakirīyiṃsu ( sī .), parikiriṃsu ( syā .)].
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti –
‘‘ kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā odane diyyamāne na sakkaccaṃ paṭiggahessanti , ekamekaṃ sitthaṃ kammasatena niṭṭhāyatī ’’ ti !
Assosuṃ kho bhikkhūP2.133 tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ .
Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , yaṃ diyyamānaṃ patati , taṃ sāmaṃ gahetvā paribhuñjituṃ .
Pariccattaṃ taṃ , bhikkhave , dāyakehī ’’ ti .
274. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu dīghehi nakhehi piṇḍāya carati .
Aññatarā itthī passitvā taṃ bhikkhuṃ etadavoca –
‘‘ ehi , bhante , methunaṃ dhammaṃ paṭisevā ’’ ti .
‘‘ Alaṃ , bhagini , netaṃ kappatī ’’ ti .
‘‘ Sace kho tvaṃ , bhante , nappaṭisevissasi , idānāhaṃ attano nakhehi gattāni vilikhitvā kuppaṃ karissāmi – ayaṃ maṃ bhikkhu vippakarotī ’’ ti .
‘‘ PajānāhiV0.254 tvaṃ , bhaginī ’’ ti .
Atha kho sā itthīT2.59 attano nakhehi gattāni vilikhitvā kuppaṃ akāsi – ayaṃ maṃ bhikkhu vippakarotīti .
Manussā upadhāvitvā taṃ bhikkhuṃ aggahesuṃ .
Addasāsuṃ kho te manussā tassā itthiyā nakhe chavimpi lohitampi .
Disvāna – imissāyeva itthiyā idaṃ kammaṃ , akārako bhikkhūti – taṃ bhikkhuṃ muñciṃsu .
Atha kho so bhikkhu ārāmaṃ gantvā bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi .
‘‘ Kiṃ pana tvaṃ , āvuso , dīghe nakhe dhāresī ’’ ti ?
‘‘ Evamāvuso ’’ ti .
Ye te bhikkhū appicchā … pe … te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti –
‘‘ kathañhi nāma bhikkhu dīghe nakhe dhāressasī ’’ ti !
Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , dīghā nakhā dhāretabbā .
Yo dhāreyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
Tena kho pana samayena bhikkhū nakhenapi nakhaṃ chindanti , mukhenapi nakhaṃ chindanti , kuṭṭepi ghaṃsanti .
Aṅguliyo dukkhā honti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , nakhacchedanan ’’ ti .
Salohitaṃ nakhaṃ chindanti .
Aṅguliyo dukkhā honti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , maṃsappamāṇena nakhaṃ chinditun ’’ ti .
TenaM0.274 kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū vīsatimaṭṭhaṃ [ vīsatimaṭṭaṃ ( sī .)] kārāpenti .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – seyyathāpi gihī kāmabhoginoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ NaT2.60 , bhikkhave , vīsatimaṭṭhaṃ kārāpetabbaṃ .
Yo kārāpeyya , āpatti dukkaṭassa .
Anujānāmi , bhikkhave , malamattaṃ apakaḍḍhitun ’’ ti .
275. Tena kho pana samayena bhikkhūnaṃ kesā dīghā honti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Ussahanti pana , bhikkhave , bhikkhū aññamaññaṃ kese oropetun ’’ ti ?
‘‘ Ussahanti bhagavā ’’ tiP2.134 .
Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā … pe … bhikkhū āmantesi –
‘‘ anujānāmi , bhikkhave , khuraṃ khurasilaṃ khurasipāṭikaṃ namatakaṃ sabbaṃ khurabhaṇḍan ’’ ti .
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū massuṃ kappāpenti … pe … massuṃ vaḍḍhāpenti … golomikaṃ kārāpenti … caturassakaṃ kārāpenti … parimukhaṃ kārāpenti … aḍḍhadukaṃ [ aḍḍhurakaṃ ( sī .), aḍḍharukaṃ ( syā .)] kārāpenti … dāṭhikaṃ ṭhapenti … sambādhe lomaṃ saṃharāpenti .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – seyyathāpi gihī kāmabhoginoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhaveV0.255 , massu kappāpetabbaṃ … pe … na massu vaḍḍhāpetabbaṃ … na golomikaṃ kārāpetabbaṃ … na caturassakaṃ kārāpetabbaṃ … na parimukhaṃ kārāpetabbaṃ … na aḍḍhadukaṃ kārāpetabbaṃ … na dāṭhikā ṭhapetabbā … na sambādhe lomaṃ saṃharāpetabbaṃ .
Yo saṃharāpeyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno sambādhe vaṇo hoti .
Bhesajjaṃ na santiṭṭhati .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃT2.61 .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , ābādhappaccayā sambādhe lomaṃ saṃharāpetun ’’ ti .
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū kattarikāya kese chedāpenti .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – seyyathāpi gihī kāmabhoginoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , kattarikāya kesā chedāpetabbā .
Yo chedāpeyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
TenaM0.275 kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno sīse vaṇo hoti , na sakkoti khurena kese oropetuṃ .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , ābādhappaccayā kattarikāya kese chedāpetun ’’ ti .
Tena kho pana samayena bhikkhū dīghāni nāsikālomāni dhārenti .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – seyyathāpi pisācillikāti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , dīghaṃ nāsikālomaṃ dhāretabbaṃ .
Yo dhāreyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
Tena kho pana samayena bhikkhū sakkharikāyapi madhusitthakenapi nāsikālomaṃ gāhāpenti .
Nāsikā dukkhā honti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , saṇḍāsan ’’ ti .
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū palitaṃ gāhāpentiT2.62 .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – seyyathāpi gihī kāmabhoginoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , palitaṃ gāhāpetabbaṃ .
Yo gāhāpeyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
276. TenaV0.256 kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno kaṇṇagūthakehi kaṇṇā thakitā hontiP2.135 .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , kaṇṇamalaharaṇin ’’ ti .
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uccāvacā kaṇṇamalaharaṇiyo dhārenti sovaṇṇamayaṃ rūpiyamayaṃ .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – seyyathāpi gihī kāmabhoginoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , uccāvacā kaṇṇamalaharaṇiyo dhāretabbā .
Yo dhāreyya , āpatti dukkaṭassāti .
Anujānāmi , bhikkhave , aṭṭhimayaṃ dantamayaṃ visāṇamayaṃ naḷamayaṃ veḷumayaṃ kaṭṭhamayaṃ jatumayaṃ phalamayaṃ lohamayaṃ saṅkhanābhimayan ’’ ti .
277. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū bahuṃ lohabhaṇḍaṃ kaṃsabhaṇḍaṃ sannicayaṃ karonti .
Manussā vihāracārikaṃ āhiṇḍantā passitvā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti –
‘‘ kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā bahuṃ lohabhaṇḍaṃ kaṃsabhaṇḍaṃ sannicayaṃ karissantiT2.63 , seyyathāpiM0.276 kaṃsapattharikā ’’ ti !
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , bahuṃ lohabhaṇḍaṃ kaṃsabhaṇḍaṃ sannicayo kātabbo .
Yo kareyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
Tena kho pana samayena bhikkhū añjanimpi añjanisalākampi kaṇṇamalaharaṇimpi bandhanamattampi kukkuccāyanti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , añjaniṃ añjanisalākaṃ kaṇṇamalaharaṇiṃ bandhanamattan ’’ ti .
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū saṅghāṭipallatthikāya nisīdanti .
Saṅghāṭiyā pattā lujjanti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , saṅghāṭipallatthikāya nisīditabbaṃ .
Yo nisīdeyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti .
Tassa vinā āyogena [ āyogā ( sī . syā .)] na phāsu hoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , āyogan ’’ ti .
Atha kho bhikkhūnaṃ etadahosi –
‘‘ kathaṃ nu kho āyogo kātabbo ’’ ti ?
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , tantakaṃ vemaṃ kavaṭaṃ [ vemakaṃ vaṭṭaṃ ( sī .), vemakaṃ vaṭaṃ ( syā .)] salākaṃ sabbaṃ tantabhaṇḍakan ’’ ti .
278. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu akāyabandhano gāmaṃ piṇḍāya pāvisi .
Tassa rathikāya antaravāsako pabhassittha .
Manussā ukkuṭṭhimakaṃsuT2.64 .
So bhikkhu maṅkuV0.257 ahosiP2.136 .
Atha kho so bhikkhu ārāmaṃ gantvā bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi .
Bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , akāyabandhanena gāmo pavisitabbo .
Yo paviseyya , āpatti dukkaṭassa .
Anujānāmi , bhikkhave , kāyabandhanan ’’ ti .
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uccāvacāni kāyabandhanāni dhārenti – kalābukaṃ , deḍḍubhakaṃ , murajaṃ , maddavīṇaṃ .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – seyyathāpi gihī kāmabhoginoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , uccāvacāni kāyabandhanāni dhāretabbāni – kalābukaṃ , deḍḍubhakaṃ , murajaṃ , maddavīṇaṃ .
Yo dhāreyya , āpatti dukkaṭassa .
Anujānāmi , bhikkhave , dve kāyabandhanāni – paṭṭikaṃ , sūkarantakan ’’ ti .
Kāyabandhanassa dasāM0.277 jīranti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , murajaṃ maddavīṇan ’’ ti .
Kāyabandhanassa anto jīrati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , sobhaṇaṃ guṇakan ’’ ti .
Kāyabandhanassa pavananto jīrati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , vidhan ’’ ti [ vīthanti ( sī . syā .)].
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uccāvace vidhe dhārenti sovaṇṇamayaṃ rūpiyamayaṃ .
Manussā ujjhāyanti khiyyantiT2.65 vipācenti – seyyathāpi gihī kāmabhoginoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , uccāvacā vidhā dhāretabbā .
Yo dhāreyya , āpatti dukkaṭassa .
Anujānāmi , bhikkhave , aṭṭhimayaṃ … pe … saṅkhanābhimayaṃ suttamayan ’’ ti .
279. Tena kho pana samayena āyasmā ānando lahukā saṅghāṭiyo pārupitvā gāmaṃ piṇḍāya pāvisi .
Vātamaṇḍalikāya saṅghāṭiyo ukkhipiyiṃsu .
Atha kho āyasmā ānando ārāmaṃ gantvā bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi .
Bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , gaṇṭhikaṃ pāsakan ’’ ti .
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uccāvacā gaṇṭhikāyo dhārenti sovaṇṇamayaṃ rūpiyamayaṃ .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – seyyathāpi gihī kāmabhoginoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , uccāvacā gaṇṭhikā dhāretabbā .
Yo dhāreyya , āpatti dukkaṭassa .
Anujānāmi , bhikkhave , aṭṭhimayaṃ dantamayaṃ visāṇamayaṃ naḷamayaṃ veḷumayaṃ kaṭṭhamayaṃ jatumayaṃ phalamayaṃ lohamayaṃ saṅkhanābhimayaṃ suttamayan ’’ ti .
Tena kho pana samayena bhikkhū gaṇṭhikampi pāsakampi cīvareT2.66 appenti .
Cīvaraṃ jīratiV0.258 .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , gaṇṭhikaphalakaṃ pāsakaphalakan ’’ ti .
GaṇṭhikaphalakampiP2.137 pāsakaphalakampi ante appenti .
Koṭṭo [ koṇo ( sī . syā .)] vivariyati .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , gaṇṭhikaphalakaṃ ante appetuṃ ;
pāsakaphalakaṃ sattaṅgulaṃ vā aṭṭhaṅgulaṃ vā ogāhetvā appetun ’’ ti .
280. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū gihinivatthaṃ nivāsenti – hatthisoṇḍakaṃ , macchavāḷakaṃ , catukaṇṇakaṃ , tālavaṇṭakaṃ , satavalikaṃ .
Manussā ujjhāyantiM0.278 khiyyanti vipācenti – seyyathāpi gihī kāmabhoginoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , gihinivatthaṃ nivāsetabbaṃ – hatthisoṇḍakaṃ , macchavāḷakaṃ , catukaṇṇakaṃ , tālavaṇṭakaṃ , satavalikaṃ .
Yo nivāseyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū gihipārutaṃ pārupanti .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – seyyathāpi gihī kāmabhoginoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , gihipārutaṃ pārupitabbaṃ .
Yo pārupeyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū saṃvelliyaṃ nivāsenti .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – seyyathāpiT2.67 rañño muṇḍavaṭṭīti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , saṃvelliyaṃ nivāsetabbaṃ .
Yo nivāseyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
281. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū ubhatokājaṃ haranti .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – seyyathāpi rañño muṇḍavaṭṭīti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , ubhatokājaṃ haritabbaṃ .
Yo hareyya , āpatti dukkaṭassa .
Anujānāmi , bhikkhave , ekatokājaṃ antarākājaṃ sīsabhāraṃ khandhabhāraṃ kaṭibhāraṃ olambakan ’’ ti .
282. Tena kho pana samayena bhikkhū dantakaṭṭhaṃ na khādanti .
Mukhaṃ duggandhaṃ hoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ PañcimeV0.259 , bhikkhave , ādīnavā dantakaṭṭhassa akhādane .
Acakkhussaṃ , mukhaṃ duggandhaṃ hoti , rasaharaṇiyo na visujjhanti , pittaṃ semhaṃ bhattaṃ pariyonandhati , bhattamassa nacchādeti – ime kho , bhikkhave , pañca ādīnavā dantakaṭṭhassa akhādane .
‘‘ Pañcime , bhikkhave , ānisaṃsā dantakaṭṭhassa khādane .
Cakkhussaṃ , mukhaṃ na duggandhaṃ hoti , rasaharaṇiyo visujjhanti , pittaṃ semhaṃ bhattaṃ na pariyonandhati , bhattamassa chādetiP2.138 – ime kho , bhikkhave , pañca ānisaṃsā dantakaṭṭhassa khādane .
Anujānāmi , bhikkhave , dantakaṭṭhan ’’ ti .
TenaT2.68 kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū dīghāni dantakaṭṭhāni khādanti , teheva sāmaṇeraṃ ākoṭenti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ NaM0.279 , bhikkhave , dīghaṃ dantakaṭṭhaṃ khāditabbaṃ .
Yo khādeyya , āpatti dukkaṭassa .
Anujānāmi , bhikkhave , aṭṭhaṅgulaparamaṃ dantakaṭṭhaṃ , na ca tena sāmaṇero ākoṭetabbo .
Yo ākoṭeyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno atimaṭāhakaṃ dantakaṭṭhaṃ khādantassa kaṇṭhe vilaggaṃ hoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , atimaṭāhakaṃ dantakaṭṭhaṃ khāditabbaṃ .
Yo khādeyya , āpatti dukkaṭassa .
Anujānāmi , bhikkhave , caturaṅgulapacchimaṃ [ caturaṅgulaṃ pacchimaṃ ( ka .)] dantakaṭṭhan ’’ ti .
283. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū dāyaṃ ālimpenti .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – seyyathāpi davaḍāhakāti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , dāyo ālimpitabbo .
Yo ālimpeyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
Tena kho pana samayena vihārā tiṇagahanā honti , davaḍāhe ḍayhamāne vihārā ḍayhanti .
Bhikkhū kukkuccāyanti paṭaggiṃT2.69 dātuṃ , parittaṃ kātuṃ .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , davaḍāhe ḍayhamāne paṭaggiṃ dātuṃ , parittaṃ kātun ’’ ti .
284. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū rukkhaṃ abhiruhanti , rukkhā rukkhaṃ saṅkamanti .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – seyyathāpi makkaṭāti .
BhagavatoV0.260 etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , rukkho abhiruhitabbo .
Yo abhiruheyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno kosalesu janapade sāvatthiṃ gacchantassa antarāmagge hatthī pariyuṭṭhāti .
Atha kho so bhikkhu rukkhamūlaṃ upadhāvitvā kukkuccāyanto rukkhaṃ na abhiruhi .
So hatthī aññena agamāsi .
Atha kho so bhikkhu sāvatthiṃ gantvā bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi .
Bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , sati karaṇīye porisaṃ rukkhaṃ abhiruhituṃ āpadāsu yāvadatthan ’’ ti .
285. TenaP2.139M0.280 kho pana samayena yameḷakekuṭā nāma [ yameḷutekulā nāma ( sī .), meṭṭhakokuṭṭhā nāma ( syā .)] bhikkhū dve bhātikā honti brāhmaṇajātikā kalyāṇavācā kalyāṇavākkaraṇā .
Te yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu , upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu .
Ekamantaṃ nisinnā khoT2.70 te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ –
‘‘ etarahi , bhante , bhikkhū nānānāmā nānāgottā nānājaccā nānākulā pabbajitā .
Te sakāya niruttiyā buddhavacanaṃ dūsenti .
Handa mayaṃ , bhante , buddhavacanaṃ chandaso āropemā ’’ ti .
Vigarahi buddho bhagavā … pe …‘‘ kathañhi nāma tumhe , moghapurisā , evaṃ vakkhatha –
‘ handa mayaṃ , bhante , buddhavacanaṃ chandaso āropemā ’ ti .
Netaṃ , moghapurisā , appasannānaṃ vā pasādāya … pe … vigarahitvā … pe … dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –
‘‘ na , bhikkhave , buddhavacanaṃ chandaso āropetabbaṃ .
Yo āropeyya , āpatti dukkaṭassa .
Anujānāmi , bhikkhave , sakāya niruttiyā buddhavacanaṃ pariyāpuṇitun ’’ ti .
286. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū lokāyataṃ pariyāpuṇanti .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – seyyathāpi gihī kāmabhoginoti .
Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ .
Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Api nu kho , bhikkhave , lokāyate sāradassāvī imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ viruḷhiṃ vepullaṃ āpajjeyyā ’’ ti ?
‘‘ Nohetaṃ bhante ’’.
‘‘ Imasmiṃ vā pana dhammavinaye sāradassāvī lokāyataṃ pariyāpuṇeyyā ’’ ti ?
‘‘ Nohetaṃ bhante ’’.
‘‘ Na , bhikkhave , lokāyataṃ pariyāpuṇitabbaṃ .
Yo pariyāpuṇeyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
TenaT2.71 kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū lokāyataṃ vācenti .
Manussā ujjhāyanti khiyyantiV0.261 vipācenti – seyyathāpi gihī kāmabhoginoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , lokāyataṃ vācetabbaṃ .
Yo vāceyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
287. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū tiracchānavijjaṃ pariyāpuṇanti .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – seyyathāpi gihī kāmabhoginotiM0.281 .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , tiracchānavijjā pariyāpuṇitabbā .
Yo pariyāpuṇeyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū tiracchānavijjaṃ vācenti .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – seyyathāpi gihī kāmabhoginoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Na , bhikkhave , tiracchānavijjā vācetabbā .
Yo vāceyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
288. Tena kho panaP2.140 samayena bhagavā mahatiyā parisāya parivuto dhammaṃ desento khipi .
Bhikkhū –
‘ jīvatu , bhante , bhagavā ;
jīvatu sugato ’ ti – uccāsaddaṃ mahāsaddaṃ akaṃsu .
Tena saddena dhammakathā antarā ahosi .
Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi –
‘‘ api nu kho , bhikkhave , khipite ‘ jīvā ’ ti vutto [ vutte ( ka .)] tappaccayā jīveyya vāT2.72 mareyya vā ’’ ti ?
‘‘ Nohetaṃ bhante ’’.
‘‘ Na , bhikkhave , khipite ‘ jīvā ’ ti vattabbo .
Yo vadeyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
Tena kho pana samayena manussā bhikkhūnaṃ khipite ‘ jīvatha bhante ’ ti vadanti .
Bhikkhū kukkuccāyantā nālapanti .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti –
‘‘ kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā ‘ jīvatha bhante ’ ti vuccamānā nālapissantī ’’ ti !
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Gihī , bhikkhave , maṅgalikā .
Anujānāmi , bhikkhave , gihīnaṃ ‘ jīvatha bhante ’ ti vuccamānena ‘ ciraṃ jīvā ’ ti vattun ’’ ti .
289. Tena kho pana samayena bhagavā mahatiyā parisāya parivuto dhammaṃ desento nisinno hoti .
Aññatarena bhikkhunā lasuṇaṃ khāyitaṃ hoti .
So – mā bhikkhū byābādhiṃsūti – ekamantaṃ nisīdi .
Addasā kho bhagavā taṃ bhikkhuṃ ekamantaṃ nisinnaṃ .
Disvāna bhikkhū āmantesi –
‘‘ kiṃ nu kho so , bhikkhave , bhikkhu ekamantaṃ nisinno ’’ tiV0.262 ?
‘‘ Etena , bhante , bhikkhunā lasuṇaṃ khāyitaṃ .
So – mā bhikkhū byābādhiṃsūti – ekamantaṃ nisinno ’’ ti .
‘‘ Api nu kho , bhikkhave [ bhikkhave bhikkhunā ( syā .)], taṃ khāditabbaṃ , yaṃ khāditvā evarūpāya dhammakathāya paribāhiyo assā ’’ ti ?
‘‘ Nohetaṃ bhante ’’.
‘‘ Na , bhikkhave , lasuṇaṃ khāditabbaṃ .
Yo khādeyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti .
TenaT2.73M0.282 kho pana samayena āyasmato sāriputtassa udaravātābādho hoti .
Atha kho āyasmā mahāmoggallāno yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca –
‘‘ pubbe te , āvuso sāriputta , udaravātābādho kena phāsu hotī ’’ ti ?
‘‘ Lasuṇena me , āvuso ’’ ti [ atha kho āyasmā sāriputto āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ etadavoca ‘‘ pubbe kho me āvuso moggallāna udaravātābādho lasuṇena phāsu hotī ’’ ti ( ka .)].
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , ābādhappaccayā lasuṇaṃ khāditun ’’ ti .
290. Tena kho pana samayena bhikkhū ārāme tahaṃ tahaṃ passāvaṃ karonti .
Ārāmo dussati .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , ekamantaṃ passāvaṃ kātun ’’ tiP2.141 .
Ārāmo duggandho hoti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , passāvakumbhin ’’ ti .
Dukkhaṃ nisinnā passāvaṃ karonti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , passāvapādukan ’’ ti .
Passāvapādukā pākaṭā honti .
Bhikkhū hiriyanti passāvaṃ kātuṃ … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , parikkhipituṃ tayo pākāre – iṭṭhakāpākāraṃ , silāpākāraṃ , dārupākāran ’’ ti .
Passāvakumbhī apārutā duggandhā hoti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , apidhānan ’’ ti .
291. Tena kho pana samayena bhikkhū ārāme tahaṃ tahaṃ vaccaṃ karonti .
Ārāmo dussati .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ AnujānāmiT2.74 , bhikkhave , ekamantaṃ vaccaṃ kātun ’’ ti .
Ārāmo duggandho hoti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , vaccakūpan ’’ ti .
Vaccakūpassa kūlaṃ lujjati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , cinituṃ tayo caye – iṭṭhakācayaṃ , silācayaṃ , dārucayan ’’ ti .
Vaccakūpo nīcavatthuko hoti , udakena otthariyyati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , uccavatthukaṃ kātun ’’ ti .
Cayo paripatati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , cinituṃ tayo caye – iṭṭhakācayaṃ , silācayaṃ , dārucayan ’’ ti .
Ārohantā vihaññanti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , tayo sopāne – iṭṭhakāsopānaṃ , silāsopānaṃ , dārusopānan ’’ ti .
Ārohantā paripatanti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , ālambanabāhan ’’ ti .
Ante nisinnā vaccaṃ karontā paripatanti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , santharitvā majjhe chiddaṃ katvā vaccaṃ kātun ’’ tiV0.263 .
Dukkhaṃ nisinnā vaccaṃ karonti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , vaccapādukan ’’ ti .
Bahiddhā passāvaṃM0.283 karonti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , passāvadoṇikan ’’ ti .
Avalekhanakaṭṭhaṃ na hoti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , avalekhanakaṭṭhan ’’ ti .
Avalekhanapiṭharo na hoti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , avalekhanapiṭharan ’’ ti .
Vaccakūpo apāruto duggandho hoti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , apidhānan ’’ ti .
Ajjhokāse vaccaṃ karontā sītenapi uṇhenapi kilamanti … pe …T2.75 ‘‘ anujānāmi , bhikkhave , vaccakuṭin ’’ ti .
Vaccakuṭiyā kavāṭaṃ na hoti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , kavāṭaṃ piṭṭhasaṅghāṭaṃ udukkhalikaṃ uttarapāsakaṃ aggaḷavaṭṭiṃ kapisīsakaṃ sūcikaṃ ghaṭikaṃ tāḷacchiddaṃ āviñchanacchiddaṃ āviñchanarajjun ’’ ti .
Vaccakuṭiyā tiṇacuṇṇaṃ paripatati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , ogumphetvā ullittāvalittaṃ kātuṃ – setavaṇṇaṃ kāḷavaṇṇaṃ gerukaparikammaṃ mālākammaṃ latākammaṃ makaradantakaṃ pañcapaṭikaṃ cīvaravaṃsaṃ cīvararajjun ’’ ti .
292. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu jarādubbalo vaccaṃ katvā vuṭṭhahantoP2.142 paripatati .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , olambakan ’’ ti .
Vaccakuṭi aparikkhittā hoti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , parikkhipituṃ tayo pākāre – iṭṭhakāpākāraṃ , silāpākāraṃ , dārupākāran ’’ ti .
Koṭṭhako na hoti … pe …(‘‘ anujānāmi , bhikkhave , koṭṭhakan ’’ ti . Koṭṭhakassa kavāṭaṃ naT2.76 hoti )[( anujānāmi bhikkhave koṭṭhakanti . koṭṭhako nīcavatthuko hoti … pe … anujānāmi bhikkhave uccavatthukaṃ kātunti . cayo paripatati … pe … anujānāmi bhikkhave cinituṃ tayo caye iṭṭhakācayaṃ silācayaṃ dārucayanti . ārohantā vihaññanti … pe … anujānāmi bhikkhave tayo sopāne iṭṭhakāsopānaṃ silāsopānaṃ dārusopānanti . ārohantā paripatanti … pe … anujānāmi bhikkhave ālambanabāhanti . koṭṭhakassa kavāṭaṃ na hoti .)( syā . kaṃ .)]… pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , kavāṭaṃ piṭṭhasaṅghāṭaṃ udukkhalikaṃ uttarapāsakaṃ aggaḷavaṭṭiṃ kapisīsakaṃ sūcikaṃ ghaṭikaṃ tāḷacchiddaṃ āviñchanacchiddaṃ āviñchanarajjun ’’ ti .
Koṭṭhake tiṇacuṇṇaṃ paripatati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , ogumphetvā ullittāvalittaṃ kātuṃ – setavaṇṇaṃ kāḷavaṇṇaṃ gerukaparikammaṃ mālākammaṃ latākammaṃ makaradantakaṃ pañcapaṭikan ’’ ti .
Pariveṇaṃ cikkhallaṃ hoti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , marumbaṃ pakiritun ’’ ti .
Na pariyāpuṇanti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , padarasilaṃ [ paṭṭasilaṃ ( ka .)] nikkhipitun ’’ ti .
Udakaṃ santiṭṭhati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , udakaniddhamanan ’’ ti .
Ācamanakumbhī na hoti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , ācamanakumbhin ’’ ti .
ĀcamanasarāvakoM0.284 na hoti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , ācamanasarāvakan ’’ ti .
Dukkhaṃ nisinnā ācamenti … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , ācamanapādukan ’’ ti .
Ācamanapādukā pākaṭā honti , bhikkhū hiriyanti ācametuṃ … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , parikkhipituṃ tayo pākāreV0.264 – iṭṭhakāpākāraṃ , silāpākāraṃ , dārupākāran ’’ ti .
Ācamanakumbhī apārutā hoti , tiṇacuṇṇehipi paṃsukehipi okiriyyati … pe …‘‘ anujānāmi , bhikkhave , apidhānan ’’ ti .
293. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū evarūpaṃ anācāraṃ ācaranti – mālāvacchaṃ ropentipi ropāpentipi , siñcantipi siñcāpentipi , ocinantipi ocināpentipi , ganthentipi ganthāpentipi , ekatovaṇṭikamālaṃ karontipi kārāpentipi , ubhatovaṇṭikamālaṃ karontipiT2.77 kārāpentipi , mañjarikaṃ karontipi kārāpentipi , vidhūtikaṃ karontipi kārāpentipi , vaṭaṃsakaṃ karontipi kārāpentipi , āveḷaṃ karontipi kārāpentipi , uracchadaṃ karontipi kārāpentipi .
Te kulitthīnaṃ kuladhītānaṃ kulakumārīnaṃ kulasuṇhānaṃ kuladāsīnaṃ ekatovaṇṭikamālaṃ harantipi harāpentipi , ubhatovaṇṭikamālaṃ harantipi harāpentipi , mañjarikaṃ harantipi harāpentipi , vidhūtikaṃ harantipi harāpentipi , vaṭaṃsakaṃ harantipi harāpentipi , āveḷaṃ harantipi harāpentipi , uracchadaṃ harantipi harāpentipi .
Te kulitthīhi kuladhītāhi kulakumārīhi kulasuṇhāhi kuladāsīhi saddhiṃ ekabhājanepi bhuñjanti , ekathālakepi pivanti , ekāsanepi nisīdanti , ekamañcepi tuvaṭṭenti , ekattharaṇāpi tuvaṭṭenti , ekapāvuraṇāpi tuvaṭṭenti , ekattharaṇapāvuraṇāpi tuvaṭṭenti , vikālepi bhuñjanti , majjampi pivanti , mālāgandhavilepanampi dhārenti , naccantipi , gāyantipi , vādentipi , lāsentipi ;
naccantiyāpi naccanti , naccantiyāpi gāyanti , naccantiyāpi vādenti , naccantiyāpi lāsenti … pe … lāsentiyāpi naccanti , lāsentiyāpi gāyanti , lāsentiyāpi vādenti , lāsentiyāpi lāsenti ;
aṭṭhapadepi kīḷanti , dasapadepi kīḷanti , ākāsepi kīḷanti , parihārapathepi kīḷanti , santikāyapi kīḷanti , khalikāyapi kīḷanti , ghaṭikāyapi kīḷanti , salākahatthenapi kīḷanti , akkhenapi kīḷanti , paṅgacīrenapi kīḷanti , vaṅkakenapi kīḷanti , mokkhacikāyapi kīḷanti , ciṅgulakenapi kīḷanti , pattāḷhakenapi kīḷanti , rathakenapi kīḷanti , dhanukenapi kīḷantiT2.78 , akkharikāyapi kīḷanti , manesikāyapi kīḷanti , yathāvajjenapi kīḷanti ;
hatthismimpi sikkhanti , assasmimpi sikkhanti , rathasmimpi sikkhanti , dhanusmimpiM0.285 sikkhanti ;
tharusmimpi sikkhanti ;
hatthissapi purato dhāvanti , assassapi purato dhāvanti , rathassapi purato dhāvantipi ādhāvantipi ;
usseḷentipi , apphoṭentipi , nibbujjhantipi , muṭṭhīhipi yujjhanti ;
raṅgamajjhepi saṅghāṭiṃ pattharitvā naccakiṃ evaṃ vadanti –
‘‘ idha , bhagini , naccassū ’’ ti ;
nalāṭikampi denti ;
vividhampi anācāraṃ ācaranti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ … pe …‘‘ na , bhikkhave , vividhaṃ anācāraṃ ācaritabbaṃ .
Yo ācareyya , yathādhammo kāretabbo ’’ ti .
TenaV0.265 kho pana samayena āyasmante uruvelakassape pabbajite saṅghassa bahuṃ lohabhaṇḍaṃ dārubhaṇḍaṃ mattikābhaṇḍaṃ uppannaṃ hoti .
Atha kho bhikkhūnaṃ etadahosi –
‘‘ kiṃ nu kho bhagavatā lohabhaṇḍaṃ anuññātaṃ , kiṃ ananuññātaṃ ;
kiṃ dārubhaṇḍaṃ anuññātaṃ , kiṃ ananuññātaṃ ;
kiṃ mattikābhaṇḍaṃ anuññātaṃ , kiṃ ananuññātan ’’ ti ?
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –
‘‘ anujānāmi , bhikkhave , ṭhapetvā paharaṇiṃ sabbaṃ lohabhaṇḍaṃ , ṭhapetvā āsandiṃ pallaṅkaṃP2.143 dārupattaṃ dārupādukaṃ sabbaṃ dārubhaṇḍaṃ , ṭhapetvā katakañca kumbhakārikañca sabbaṃ mattikābhaṇḍan ’’ ti .
Khuddakavatthukkhandhako pañcamo .
Tassuddānaṃ –
RukkheT2.79 thambhe ca kuṭṭe ca , aṭṭāne gandhasuttiyā ;
Vigayha mallako kacchu , jarā ca puthupāṇikā .
Vallikāpi ca pāmaṅgo , kaṇṭhasuttaṃ na dhāraye ;
Kaṭi ovaṭṭi kāyuraṃ , hatthābharaṇamuddikā .
Dīghe kocche phaṇe hatthe , sitthā udakatelake ;
Ādāsudapattavaṇā , ālepommaddacuṇṇanā .
Lañchenti aṅgarāgañca , mukharāgaṃ tadūbhayaṃ ;
Cakkhurogaṃ giraggañca , āyataṃ sarabāhiraṃ .
Ambapesisakalehi , ahicchindi ca candanaṃ ;
Uccāvacā pattamūlā , suvaṇṇo bahalā valī .
CitrāM0.286 dussati duggandho , uṇhe bhijjiṃsu miḍḍhiyā ;
Paribhaṇḍaṃ tiṇaṃ coḷaṃ , mālaṃ kuṇḍolikāya ca .
ThavikāV0.266 aṃsabaddhañca , tathā bandhanasuttakā ;
Khile mañce ca pīṭhe ca , aṅke chatte paṇāmanā .
Tumbaghaṭichavasīsaṃ , calakāni paṭiggaho ;
Vipphālidaṇḍasovaṇṇaṃ , patte pesi ca nāḷikā .
Kiṇṇasattu saritañca , madhusitthaṃ sipāṭikaṃ ;
Vikaṇṇaṃ bandhivisamaṃ , chamājirapahoti ca .
KaḷimbhaṃT2.80 moghasuttañca , adhotallaṃ upāhanā ;
Aṅgule paṭiggahañca , vitthakaṃ thavikabaddhakā .
Ajjhokāse nīcavatthu , cayo cāpi vihaññare ;
Paripati tiṇacuṇṇaṃ , ullittaavalittakaṃ .
Setaṃ kāḷakavaṇṇañca , parikammañca gerukaṃ ;
Mālākammaṃ latākammaṃ , makaradantakapāṭikaṃ .
Cīvaravaṃsaṃ rajjuñca , anuññāsi vināyako ;
Ujjhitvā pakkamanti ca , kathinaṃ paribhijjati .
Viniveṭhiyati kuṭṭepi , pattenādāya gacchare ;
Thavikā bandhasuttañca , bandhitvā ca upāhanā .
Upāhanatthavikañca , aṃsabaddhañca suttakaṃ ;
Udakākappiyaṃ magge , parissāvanacoḷakaṃ .
Dhammakaraṇaṃ dve bhikkhū , vesāliṃ agamā muni ;
Daṇḍaṃ ottharakaṃ tattha , anuññāsi parissāvanaṃ .
MakasehiV0.267 paṇītena , bahvābādhā ca jīvako ;
CaṅkamanajantāgharaṃP2.144 , visame nīcavatthuko .
TayoT2.81 caye vihaññanti , sopānālambavedikaṃ ;
Ajjhokāse tiṇacuṇṇaṃ , ullittaavalittakaṃ .
SetakaṃM0.287 kāḷavaṇṇañca , parikammañca gerukaṃ ;
Mālākammaṃ latākammaṃ , makaradantakapāṭikaṃ .
Vaṃsaṃ cīvararajjuñca , uccañca vatthukaṃ kare ;
Cayo sopānabāhañca , kavāṭaṃ piṭṭhasaṅghāṭaṃ .
Udukkhaluttarapāsakaṃ , vaṭṭiñca kapisīsakaṃ ;
Sūcighaṭitāḷacchiddaṃ , āviñchanañca rajjukaṃ .
Maṇḍalaṃ dhūmanettañca , majjhe ca mukhamattikā ;
Doṇi duggandhā dahati , udakaṭṭhānaṃ sarāvakaṃ .
Na sedeti ca cikkhallaṃ , dhovi niddhamanaṃ kare ;
Pīṭhañca koṭṭhake kammaṃ , marumbā silā niddhamanaṃ .
Naggā chamāya vassante , paṭicchādī tayo tahiṃ ;
Udapānaṃ lujjati nīcaṃ , valliyā kāyabandhane .
Tulaṃ kaṭakaṭaṃ cakkaṃ , bahū bhijjanti bhājanā ;
Lohadārucammakhaṇḍaṃ , sālātiṇāpidhāni ca .
Doṇicandani pākāraṃ , cikkhallaṃ niddhamanena ca ;
Sītigataṃ pokkharaṇiṃ , purāṇañca nillekhaṇaṃ .
CātumāsaṃV0.268 sayanti ca , namatakañca [ gandhapupphaṃ ( syā .)] nadhiṭṭhahe ;
ĀsittakaṃT2.82 maḷorikaṃ , bhuñjantekaṃ tuvaṭṭeyyuṃ .
Vaḍḍho bodhi na akkami , ghaṭaṃ katakasammajjani ;
Sakkharaṃ kathalañceva , pheṇakaṃ pādaghaṃsanī .
Vidhūpanaṃ tālavaṇṭaṃ , makasañcāpi cāmarī ;
Chattaṃ vinā ca ārāme , tayo sikkāya sammuti .
Romasitthā nakhā dīghā , chindantaṅgulikā dukkhā ;
Salohitaṃ pamāṇañca , vīsati dīghakesatā .
Khuraṃ silaṃ sipāṭikaṃ , namatakaṃ khurabhaṇḍakaṃ ;
Massuṃ kappenti vaḍḍhenti , golomicaturassakaṃ .
ParimukhaṃM0.288 aḍḍhadukañca , dāṭhisambādhasaṃhare ;
Ābādhā kattarivaṇo , dīghaṃ sakkharikāya ca .
Palitaṃ thakitaṃ uccā , lohabhaṇḍañjanī saha ;
Pallatthikañca āyogo , vaṭaṃ salākabandhanaṃ .
Kalābukaṃ deḍḍubhakaṃ , murajaṃ maddavīṇakaṃ ;
Paṭṭikā sūkarantañca , dasā murajaveṇikā ;
Anto sobhaṃ guṇakañca , pavanantopi jīrati .
Gaṇṭhikā uccāvacañca , phalakantepi ogāhe ;
Gihivatthaṃ hatthisoṇḍaṃ , macchakaṃ catukaṇṇakaṃ .
Tālavaṇṭaṃ satavali , gihipārutapārupaṃ ;
SaṃvelliT2.83 ubhatokājaṃ , dantakaṭṭhaṃ ākoṭane .
KaṇṭheV0.269 vilaggaṃ dāyañca , paṭaggi rukkhahatthinā ;
Yameḷe lokāyatakaṃ , pariyāpuṇiṃsu vācayuṃ .
TiracchānakathāP2.145 vijjā , khipi maṅgalaṃ khādi ca ;
Vātābādho dussati ca , duggandho dukkhapādukā .
Hiriyanti pāruduggandho , tahaṃ tahaṃ karonti ca ;
Duggandho kūpaṃ lujjanti , uccavatthu cayena ca .
Sopānālambanabāhā ante , dukkhañca pādukā ;
Bahiddhā doṇi kaṭṭhañca , piṭharo ca apāruto .
Vaccakuṭiṃ kavāṭañca , piṭṭhasaṅghāṭameva ca ;
Udukkhaluttarapāso , vaṭṭiñca kapisīsakaṃ .
Sūcighaṭitāḷacchiddaṃ , āviñchanacchiddameva ca ;
Rajju ullittāvalittaṃ , setavaṇṇañca kāḷakaṃ .
Mālākammaṃ latākammaṃ , makaraṃ pañcapaṭikaṃ ;
Cīvaravaṃsaṃ rajjuñca , jarādubbalapākāraṃ .
Koṭṭhake cāpi tatheva , marumbaṃ padarasilā ;
Santiṭṭhati niddhamanaṃ , kumbhiñcāpi sarāvakaṃ .
DukkhaṃM0.289 hiri apidhānaṃ , anācārañca ācaruṃ ;
LohabhaṇḍaṃT2.84 anuññāsi , ṭhapayitvā paharaṇiṃ .
Ṭhapayitvā sandipallaṅkaṃ , dārupattañca pādukaṃ ;
Sabbaṃ dārumayaṃ bhaṇḍaṃ , anuññāsi mahāmuni .
KatakaṃV0.270 kumbhakārañca , ṭhapayitvā tathāgato ;
Sabbampi mattikābhaṇḍaṃ , anuññāsi anukampako .
Yassa vatthussa niddeso , purimena yadi samaṃ ;
Tampi saṃkhittaṃ uddāne , nayato taṃ vijāniyā .
Evaṃ dasasatā vatthū , vinaye khuddakavatthuke ;
Saddhammaṭṭhitiko ceva , pesalānañcanuggaho .
Susikkhito vinayadharo , hitacitto supesalo ;
Padīpakaraṇo dhīro , pūjāraho bahussutoti .
Khuddakavatthukkhandhakaṃ niṭṭhitaṃ .