Pañcavatthuyācanakathā
343.[ pāci .209] Tena
M0.358 kho pana samayena devadatto parihīnalābhasakkāro sapariso kulesu viññāpetvā viññāpetvā bhuñjati .Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti –
‘‘ kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā kulesu viññāpetvā viññāpetvā bhuñjissanti !
Kassa sampannaṃ na manāpaṃ , kassa sāduṃ na ruccatī ’’ ti !
Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ .
Ye te bhikkhū appicchā … pe … te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – kathañhi nāma devadatto sapariso kulesu viññāpetvā viññāpetvā bhuñjissatī ’’ ti !
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ … pe …‘‘ saccaṃ kira tvaṃ , devadatta , sapariso kulesu viññāpetvā viññāpetvā bhuñjasī ’’ ti ?
‘‘ Saccaṃ bhagavā ’’ ti … pe … vigarahitvā … pe … dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –
‘‘ tena hi , bhikkhave , bhikkhūnaṃ kulesu tikabhojanaṃ paññapessāmi tayo atthavase paṭicca – dummaṅkūnaṃ puggalāna niggahāya
T2.191 ;pesalānaṃ bhikkhūnaṃ phāsuvihārāya , mā pāpicchā pakkhaṃ nissāya saṅghaṃ bhindeyyunti ;
kulānuddayāya [ kulānudayatāya ( sī . syā .)] ca .
Gaṇabhojane yathādhammo kāretabbo ’’ ti .
[ pārā .409] Atha kho devadatto yena kokāliko kaṭamodakatissako [ kaṭamorakatissako ( sī . syā .)] khaṇḍadeviyā putto samuddadatto tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā kokālikaṃ kaṭamodakatissakaṃ khaṇḍadeviyā puttaṃ samuddadattaṃ etadavoca –
‘‘ etha , mayaṃ , āvuso , samaṇassa gotamassa saṅghabhedaṃ karissāma cakkabhedan ’’ ti .
Evaṃ
V0.336 vutte kokāliko devadattaṃ etadavoca –‘‘ samaṇo kho , āvuso , gotamo mahiddhiko mahānubhāvo .
Kathaṃ mayaṃ samaṇassa gotamassa saṅghabhedaṃ karissāma cakkabhedan ’’ ti ?
‘‘ Etha , mayaṃ , āvuso , samaṇaṃ gotamaṃ upasaṅkamitvā pañca vatthūni yācissāma –
‘ bhagavā , bhante , anekapariyāyena appicchassa santuṭṭhassa sallekhassa
P2.197 dhutassa pāsādikassa apacayassa vīriyārambhassa vaṇṇavādī .Imāni , bhante , pañca vatthūni anekapariyāyena appicchatāya santuṭṭhiyā sallekhāya dhutatāya pāsādikatāya apacayāya vīriyārambhāya saṃvattanti .
Sādhu , bhante , bhikkhū yāvajīvaṃ āraññikā assu ;
yo gāmantaṃ
M0.359 osareyya , vajjaṃ naṃ phuseyya .Yāvajīvaṃ piṇḍapātikā assu ;
yo nimantanaṃ sādiyeyya , vajjaṃ naṃ phuseyya .
Yāvajīvaṃ paṃsukūlikā
T2.192 assu ;yo gahapaticīvaraṃ sādiyeyya , vajjaṃ naṃ phuseyya .
Yāvajīvaṃ rukkhamūlikā assu ;
yo channaṃ upagaccheyya , vajjaṃ naṃ phuseyya .
Yāvajīvaṃ macchamaṃsaṃ na khādeyyuṃ ;
yo macchamaṃsaṃ khādeyya , vajjaṃ naṃ phuseyyā ’ ti .
Imāni pañca vatthūni samaṇo gotamo nānujānissati .
Te mayaṃ imehi pañcahi vatthūhi janaṃ saññāpessāmā ’’ ti .
‘‘ Sakkā kho , āvuso , imehi pañcahi vatthūhi samaṇassa gotamassa saṅghabhedo kātuṃ cakkabhedo .
Lūkhappasannā hi , āvuso , manussā ’’ ti .
Atha kho devadatto sapariso yena bhagavā tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho devadatto bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ bhagavā , bhante , anekapariyāyena appicchassa santuṭṭhassa sallekhassa dhutassa pāsādikassa apacayassa vīriyārambhassa vaṇṇavādī .
Imāni , bhante , pañca vatthūni anekapariyāyena appicchatāya santuṭṭhiyā sallekhāya dhutatāya pāsādikatāya apacayāya vīriyārambhāya saṃvattanti .
Sādhu , bhante , bhikkhū yāvajīvaṃ āraññikā assu ;
yo gāmantaṃ osareyya , vajjaṃ naṃ phuseyya .
Yāvajīvaṃ piṇḍapātikā assu ;
yo nimantanaṃ sādiyeyya , vajjaṃ naṃ phuseyya .
Yāvajīvaṃ paṃsukūlikā assu ;
yo gahapaticīvaraṃ
T2.193 sādiyeyya , vajjaṃ naṃ phuseyya .Yāvajīvaṃ rukkhamūlikā assu ;
yo channaṃ upagaccheyya , vajjaṃ naṃ phuseyya .
Yāvajīvaṃ macchamaṃsaṃ na khādeyyuṃ ;
yo macchamaṃsaṃ khādeyya , vajjaṃ naṃ phuseyyā ’’ ti .
‘‘ Alaṃ , devadatta .
Yo icchati , āraññiko hotu ;
yo icchati , gāmante viharatu .
Yo icchati , piṇḍapātiko hotu ;
yo icchati , nimantanaṃ sādiyatu .
Yo icchati , paṃsukūliko hotu ;
yo icchati , gahapaticīvaraṃ sādiyatu .
Aṭṭhamāse kho mayā , devadatta , rukkhamūlasenāsanaṃ anuññātaṃ ;
tikoṭiparisuddhaṃ macchamaṃsaṃ – adiṭṭhaṃ , assutaṃ , aparisaṅkitan ’’ ti .
Atha kho devadatto – na bhagavā
V0.337 imāni pañca vatthūni anujānātīti – haṭṭho udaggo sapariso uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi .Atha kho devadatto sapariso rājagahaṃ pavisitvā pañcahi vatthūhi janaṃ saññāpesi –
‘‘ mayaṃ , āvuso , samaṇaṃ gotamaṃ upasaṅkamitvā pañca vatthūni
M0.360 yācimhā –‘ bhagavā , bhante , anekapariyāyena appicchassa … pe … vīriyārambhassa vaṇṇavādī .
Imāni , bhante , pañca vatthūni anekapariyāyena appicchatāya … pe … vīriyārambhāya saṃvattanti .
Sādhu , bhante , bhikkhū yāvajīvaṃ āraññikā assu ;
yo gāmantaṃ osareyya , vajjaṃ naṃ phuseyya … pe … yāvajīvaṃ macchamaṃsaṃ na khādeyyuṃ ;
yo macchamaṃsaṃ khādeyya , vajjaṃ naṃ phuseyyā ’ ti .
Imāni pañca vatthūni samaṇo gotamo nānujānāti .
Te mayaṃ imehi pañcahi vatthūhi
T2.194 samādāya vattāmā ’’ ti .Tattha ye te manussā assaddhā appasannā dubbuddhino , te evamāhaṃsu –
‘‘ ime kho samaṇā sakyaputtiyā dhutā sallekhavuttino .
Samaṇo pana gotamo bāhulliko bāhullāya cetetī ’’ ti .
Ye pana te manussā saddhā
P2.198 pasannā paṇḍitā byattā buddhimanto , te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti –‘‘ kathañhi nāma devadatto bhagavato saṅghabhedāya parakkamissati cakkabhedāyā ’’ ti !
Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ .
Ye te bhikkhū appicchā … pe … te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti –
‘‘ kathañhi nāma devadatto saṅghabhedāya parakkamissati cakkabhedāyā ’’ ti !
Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ … pe …‘‘ saccaṃ kira tvaṃ , devadatta , saṅghabhedāya parakkamasi cakkabhedāyā ’’ ti ?
‘‘ Saccaṃ bhagavā ’’ ti .
‘‘ Alaṃ , devadatta .
Mā te rucci saṅghabhedo .
Garuko kho , devadatta , saṅghabhedo .
Yo kho , devadatta , samaggaṃ saṅghaṃ bhindati , kappaṭṭhikaṃ [ kappaṭṭhitikaṃ ( syā .)] kibbisaṃ pasavati , kappaṃ nirayamhi paccati .
Yo ca kho , devadatta , bhinnaṃ saṅghaṃ samaggaṃ karoti , brahmaṃ puññaṃ pasavati , kappaṃ saggamhi modati .
Alaṃ , devadatta .
Mā te rucci saṅghabhedo .
Garuko kho , devadatta , saṅghabhedo ’’ ti .
[ udā .48] Atha kho āyasmā ānando pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya pāvisi .
Addasā kho devadatto āyasmantaṃ
T2.195 ānandaṃ rājagahe piṇḍāya carantaṃ .Disvāna yenāyasmā ānando tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca –
‘‘ ajjataggedānāhaṃ
V0.338 , āvuso ānanda , aññatreva bhagavatā , aññatreva bhikkhusaṅghā , uposathaṃ karissāmi saṅghakammaṃ karissāmī ’’ ti .Atha
M0.361 kho āyasmā ānando rājagahe piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātappaṭikkanto yena bhagavā tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ idhāhaṃ , bhante , pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya pāvisiṃ .
Addasā kho maṃ , bhante , devadatto rājagahe piṇḍāya carantaṃ .
Disvāna yenāhaṃ tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā maṃ etadavoca –
‘ ajjataggedānāhaṃ , āvuso ānanda , aññatreva bhagavatā , aññatreva bhikkhusaṅghā , uposathaṃ karissāmi saṅghakammaṃ karissāmī ’ ti .
Ajjatagge , bhante , devadatto saṅghaṃ bhindissatī ’’ ti .
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
[ udā .48]‘‘ Sukaraṃ sādhunā sādhuṃ , sādhuṃ pāpena dukkaraṃ ;
Pāpaṃ pāpena sukaraṃ , pāpamariyehi dukkaran ’’ ti .
Dutiyabhāṇavāro niṭṭhito .