3. Viparītakathāvaṇṇanā
424. Idāni viparītakathā nāma hoti .
Tattha ‘‘ yvāyaṃ pathavīkasiṇe pathavīsaññī samāpajjati , tassa taṃ ñāṇaṃ viparītañāṇan ’’ ti yesaṃ laddhi , seyyathāpi
M0.185 andhakānaṃ , te sandhāya pucchā sakavādissa , paṭiññā itarassa .Pathaviṃ nissāya uppannanimittañhi na pathavīyeva , tatra cāyaṃ pathavīsaññī .
Tasmā viparītañāṇanti ayametassa adhippāyo .
Tato sakavādī ‘‘ lakkhaṇapathavīpi sasambhārapathavīpi nimittapathavīpi pathavīdevatāpi sabbā pathavīyeva , tāsu pathavīti ñāṇaṃ viparītaṃ na hoti .
Anicce niccantiādivipariyeso pana viparītañāṇaṃ nāma .
Kiṃ te idaṃ etesu aññataran ’’ ti codetuṃ anicce niccan tiādimāha .
Itaro vipallāsalakkhaṇābhāvaṃ sandhāya paṭikkhipati , pathavīnimittaṃ sandhāya paṭijānāti .
Kusalan ti sekkhaputhujjanānaṃ ñāṇaṃ sandhāya vuttaṃ .
Atthi arahatoti pañhesupi vipallāsalakkhaṇābhāvena paṭikkhipati .
Pathavīnimittaṃ sandhāya paṭijānāti .
Sabbeva pathavīti sabbaṃ taṃ pathavīkasiṇaṃ lakkhaṇapathavīyeva
P0.82 hotīti pucchati .Sakavādī tathā abhāvato paṭikkhipati .
Nanu pathavī atthi , atthi ca koci pathaviṃ pathavito samāpajjatīti pucchā sakavādissa
V0.181 .Tassattho – nanu nimittapathavī atthi , atthi ca koci taṃ pathaviṃ pathavitoyeva samāpajjati , na āpato vā tejato vāti .
Pathavī atthītiādi ‘‘ yadi yaṃ yathā atthi , taṃ tathā samāpajjantassa ñāṇaṃ viparītaṃ hoti , nibbānaṃ atthi , tampi samāpajjantassa sabbavipariyesasamugghātanaṃ maggañāṇampi te viparītaṃ hotū ’’ ti dassanatthaṃ vuttanti .
Viparītakathāvaṇṇanā .