7. Catukkanayasaṃsandanavaṇṇanā
46-52.
Idāni
V0.118 yaṃ saccikaṭṭhaparamatthena upalabbhati , tena yasmā rūpādīsu sattapaññāsāya saccikaṭṭhaparamatthesu aññatarena bhavitabbaṃ ;rūpādinissitena vā , aññatra vā rūpādīhi , rūpādīnaṃ vā nissayena , tasmā iminā catukkanayena saccikaṭṭhasaṃsandanaṃ āraddhaṃ .
Tattha rūpaṃ puggaloti anuyogo sakavādissa , ucchedadiṭṭhibhayena na hevāti paṭikkhepo paravādissa , niggahāropanaṃ sakavādissa .
Kiṃ panetaṃ yuttaṃ , nanu rūpaṃ vedanāti vuttampi paṭikkhipitabbamevāti ?
Āma paṭikkhipitabbaṃ .
Taṃ pana rūpato vedanāya aññasabhāvasabbhāvato , na aññattābhāvato .
Ayañca rūpādīsu ekadhammatopi puggalassa aññattaṃ na icchati , tasmā yuttaṃ .
Ayañca anuyogo rūpaṃ puggalo … pe … aññātāvindriyaṃ puggaloti sakalaṃ paramatthasaccaṃ sandhāya āraddho .
Sakalaṃ pana paccattalakkhaṇavasena ekato vattuṃ na sakkāti tantivasena anuyogalakkhaṇamattametaṃ ṭhapitaṃ .
Tena viññū atthaṃ vibhāventi .
Vādakāmena pana imaṃ lakkhaṇaṃ gahetvā yathā yathā paravādissa okāso na hoti , tathā tathā
P0.21 vattabbaṃ .Iti tantivasena anuyogalakkhaṇassa ṭhapitattāpi yuttameva .
Iminā nayena sabbānuyogesu attho veditabbo .
Ayaṃ pana viseso – rūpasmiṃ puggalotiādīsu yathā ekaṃ mahābhūtaṃ nissāya tayo mahābhūtā , vatthurūpaṃ nissāya viññāṇaṃ rūpasminti vattuṃ vaṭṭati , kiṃ te evaṃ rūpasmiṃ puggalo ?
Yathā ca sabhāgavinibbhogato vedanādayo sabbadhammā , arūpā vā pana cattāro khandhā , nibbānameva vā ‘‘ aññatra rūpā ’’ ti vattuṃ vaṭṭati , kiṃ te evaṃ puggalo ?
Yathā
M0.123 ca cittasamuṭṭhānānaṃ rūpānaṃ nissayavasena ‘‘ vedanāya rūpaṃ … pe … viññāṇasmiṃ rūpan ’’ ti vattuṃ vaṭṭati , kiṃ te evaṃ puggaloti ?Sabbānuyogesu pana ucchedadiṭṭhibhayena ceva samayavirodhena ca paṭikkhepo paravādissa .
Sesamettha atthato pākaṭameva .
Dhammato panettha sattapaññāsāya saccikaṭṭhesu ekekasmiṃ cattāri cattāri katvā niggahavasena aṭṭhavīsādhikāni dve pañcakasatāni dassitāni .
Paravādīpakkhepi paṭikammavasena tattakāneva .
Yā panettha atthi puggaloti vutte sakavādissa paṭiññā , sā sutte āgatena sammutivasena .
Yo rūpaṃ puggalotiādīsu paṭikkhepo , so sakkāyadiṭṭhipañhassa ṭhapanīyattā .
Paravādissa paṭikammaṃ chalavasenevāti .
Catukkanayasaṃsandanaṃ .
Niṭṭhitā ca saṃsandanakathā .