Vacanasodhanavaṇṇanā

Author： _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Vacanasodhanavaṇṇanā

288. Idāni ‘‘ atītaṃ nvatthī ’’ tiādi vacanasodhanā hoti .

Tattha hañci atītaṃ nvatthīti yadi atītaṃ no atthīti attho .

AtītaṃP0.46 atthīti micchāti atītañca taṃ atthi cāti micchā eva .

Taññeva anāgataṃ taṃ paccuppannan ti puṭṭho anāgatakkhaṇeyevassa paccuppannatāya abhāvaṃ sandhāya kālanānattena paṭikkhipati .

Dutiyaṃ puṭṭho yaṃ uppādato pubbe anāgataṃ ahosi , tassa uppannakāle paccuppannattā paṭijānāti .

Hutvā hoti hutvā hotīti yadetaṃ tayā ‘‘ anāgataṃ hutvā paccuppannaṃ hotī ’’ ti vadatā taññeva anāgataṃ taṃ paccuppannanti laddhivasena ‘‘ anāgataṃ vā paccuppannaṃ vā hutvā hotī ’’ tiV0.147 vuttaṃ .

Kiṃ te tampi hutvā hotīti ?

Itaro hutvā bhūtassa puna hutvā abhāvato na hevan ti paṭikkhipati .

Dutiyaṃ puṭṭho yasmā taṃ anāgataṃ hutvā paccuppannaṃ hontaṃ ‘‘ hutvā hotī ’’ ti saṅkhaṃ gataṃ , tasmā paṭijānāti .

Atha naṃ sakavādī ‘‘ yadi te taṃ anāgataṃ hutvā paccuppannaṃ hontaṃ ‘ hutvā hotī ’ ti saṅkhaṃ gataṃ , puna hutvā hoti , yaṃ anāgataṃ na hutvā paccuppannaṃ na hontaṃ ‘ na hutvā na hotī ’ ti saṅkhaṃ gataṃ sasavisāṇaṃ , kiṃ te tampi puna na hutvā na hotī ’’ tiadhippāyena na hutvā na hoti na hutvā na hotīti pañhaṃ pucchati .

Itaro ‘‘ yaṃ natthi , taṃ natthitāya , eva anāgataṃ na hutvā paccuppannaṃ na hotīti nahutvānahoti nāma tāva hotu , puna nahutvānahotibhāvo panassa kuto ’’ ti maññamāno paṭikkhipati .

Taññeva paccuppannaṃ taṃ atītan ti pañhepi paccuppannakkhaṇeyevassa atītatāya abhāvaṃ sandhāya kālanānattā paṭikkhipati .

DutiyapañheM0.152 puṭṭho yaṃ atītabhāvato pubbe paccuppannaṃ ahosi , tasseva atītattā paṭijānāti .

Hutvā hoti hutvā hotīti yadetaṃ tayā ‘‘ paccuppannaṃ hutvā atītaṃ hotī ’’ ti vadatā ‘‘ taññeva paccuppannaṃ taṃ atītan ’’ ti laddhivasena ‘‘ paccuppannaṃ vā atītaṃ vā hutvā hotī ’’ ti vuttaṃ , kiṃ te tampi hutvā hotīti ?

Itaro hutvā bhūtassa puna hutvā abhāvato na hevan ti paṭikkhipati .

Dutiyapañhe yasmā taṃ paccuppannaṃ hutvā atītaṃ hontaṃ ‘‘ hutvā hotī ’’ ti saṅkhaṃ gataṃ , tasmā paṭijānātiP0.47 .

Atha naṃ sakavādī ‘‘ yadi te taññeva paccuppannaṃ hutvā atītaṃ hontaṃ ‘ hutvā hotī ’ ti saṅkhaṃ gataṃ , puna hutvā hoti , yaṃ paccuppannaṃ na hutvā atītaṃ na hontaṃ ‘ na hutvā na hotī ’ ti saṅkhaṃ gataṃ sasavisāṇaṃ , kiṃ te tampi puna na hutvā na hotī ’’ ti adhippāyena na hutvā na hoti na hutvā na hotīti pañhaṃ pucchati .

Itaro ‘‘ yaṃ natthi , taṃ natthitāya eva paccuppannaṃ na hutvā atītaṃ na hotīti nahutvānahoti nāma tāva hotu .

Puna nahutvānahotibhāvo panassa kuto ’’ ti maññamāno paṭikkhipati .

Ubhayaṃ ekato katvā āgate tatiyapañhepi imināvupāyena yojanā kātabbā .

AparoV0.148 nayo – yadi taññeva anāgataṃ taṃ paccuppannaṃ , anāgatassa paccuppanne vutto hotibhāvo , paccuppannassa ca anāgate vutto hutvābhāvo āpajjati .

Evaṃ sante anāgatampi hutvāhoti nāma .

Paccuppannampi hutvāhotiyeva nāma .

Tena taṃ pucchāma –

‘‘ kiṃ te etesu ekekaṃ hutvā hoti hutvā hotī ’’ ti ?

Itaro –

‘‘ taññeva anāgataṃ taṃ paccuppannan ’’ ti pañhe paṭikkhittanayeneva paṭikkhipitvā puna puṭṭho dutiye pañhe paṭiññātanayeneva paṭijānāti .

Atha naṃ sakavādī ‘‘ taññeva anāgataṃ taṃ paccuppannan ’’ ti pañhāvasena tesu ekekaṃ hutvā hoti hutvā hotīti paṭijānantaṃ purimaṃ paṭikkhittapañhaṃ parivattitvā pucchanto na hutvā na hoti na hutvā na hotīti pucchati .

Tassattho – nanu ‘‘ tayā taññeva anāgataṃ taṃ paccuppannan ’’ ti vutte paṭhamapañhaṃ paṭikkhipantena anāgatassa hotibhāvo paccuppannassa ca hutvābhāvo paṭikkhittoti .

Tena anāgataṃ na hoti nāma , paccuppannaṃ na hutvā nāma .

DutiyapañheM0.153 ca taññeva anāgataṃ taṃ paccuppannanti paṭiññātaṃ .

Evaṃ sante anāgatampi na hutvā na hoti nāma .

Paccuppannampi na hutvā na hotiyeva nāma .

Tena taṃ pucchāma –

‘‘ kiṃ te etesu ekekaṃ na hutvā na hoti na hutvā na hotī ’’ ti ?

Paravādī sabbato andhakārena pariyonaddho viya tesaṃ nahutvānahotibhāvaṃ apassanto na hevan ti paṭikkhipati .

Dutiyavārepi yadi taññevaP0.48 paccuppannaṃ taṃ atītaṃ , paccuppannassa atīte vutto hotibhāvo , atītassa ca paccuppanne vutto hutvābhāvo āpajjati , evaṃ sante paccuppannampi hutvāhoti nāma , atītampi hutvāhotiyeva nāma .

Tena taṃ pucchāma –

‘‘ kiṃ te etesu ekekaṃ hutvā hoti hutvā hotī ’’ ti ?

Itaro taññeva paccuppannaṃ taṃ atītantipañhe paṭikkhittanayeneva paṭikkhipitvā puna puṭṭho dutiyapañhe paṭiññātanayeneva paṭijānāti .

Atha naṃ sakavādī ‘‘ taññeva paccuppannaṃ taṃ atītan ’’ ti pañhāvasena tesu ekekaṃ hutvā hoti hutvā hotīti paṭijānantaṃ purimaṃ paṭikkhittapañhaṃ parivattitvā pucchanto na hutvā na hoti na hutvā na hotīti pucchati .

Tassattho – nanu tayā taññeva paccuppannaṃ taṃ atītanti vutte paṭhamapañhaṃ paṭikkhipantena paccuppannassa hotibhāvo , atītassa ca hutvābhāvo paṭikkhittoti .

Tena paccuppannaṃ nahoti nāma .

Atītaṃ nahutvā nāma .

Dutiyapañhe ca te ‘‘ taññeva paccuppannaṃ taṃ atītan ’’ ti paṭiññātaṃ .

Evaṃ sante paccuppannampiV0.149 na hutvā na hoti nāma , atītampi na hutvā na hotiyeva nāma .

Tena taṃ pucchāma –

‘‘ kiṃ te etesu ekekaṃ na hutvā na hoti , na hutvā na hotī ’’ ti .

Paravādī sabbato andhakārena pariyonaddho viya tesaṃ nahutvānahotibhāvaṃ apassanto na hevan ti paṭikkhipati .

Tatiyavārepi yadi taññeva anāgataṃ taṃ paccuppannaṃ taṃ atītaṃ ;

anāgatapaccuppannānaṃ paccuppannātītesu vutto hotibhāvo , paccuppannātītānañca anāgatapaccuppannesu vutto hutvābhāvo āpajjati .

Evaṃ sante anāgatampi hutvāhoti nāma .

Paccuppannampi atītampi hutvā hotiyeva nāma .

Tena taṃ pucchāma –

‘‘ kiṃ te tīsupi etesu ekekaṃ hutvā hotiM0.154 hutvā hotī ’’ ti ?

Itaro ‘‘ taññeva anāgataṃ , taṃ paccuppannaṃ , taṃ atītan ’’ tipañhe paṭikkhittanayeneva paṭikkhipitvā puna puṭṭho dutiyapañhe paṭiññātanayeneva paṭijānāti .

Atha naṃ sakavādī ‘‘ taññeva anāgataṃ , taṃ paccuppannaṃ , taṃ atītan ’’ ti pañhāvasena tesu ekekaṃ hutvā hoti , hutvā hotīti paṭijānantaṃ purimaṃ paṭikkhittapañhaṃ parivattitvā pucchanto na hutvā na hoti na hutvā na hotīti pucchati .

TassatthoP0.49 – nanu tayā taññeva anāgataṃ , taṃ paccuppannaṃ , taṃ atītanti vutte paṭhamapañhaṃ paṭikkhipantena anāgatapaccuppannānaṃ hotibhāvo ;

paccuppannātītānañca hutvābhāvo paṭikkhittoti ?

Tena anāgataṃ paccuppannañca na hoti nāma .

Paccuppannañca atītañca na hutvā nāma .

Dutiyapañhe ca te ‘‘ taññeva anāgataṃ , taṃ paccuppannaṃ , taṃ atītan ’’ ti paṭiññātaṃ .

Evaṃ sante anāgatampi na hutvā na hoti nāma , paccuppannampi atītampi na hutvā na hotiyeva nāma .

Tena taṃ pucchāma –

‘‘ kiṃ te etesu ekekaṃ na hutvā na hoti na hutvā na hotī ’’ ti ?

Paravādī sabbato andhakārena pariyonaddho viya tesaṃ na hutvā na hotibhāvaṃ apassanto na hevan ti paṭikkhipatīti .

Niggahādīni panettha heṭṭhā vuttanayeneva yojetabbāni .

Vacanasodhanavaṇṇanā niṭṭhitā .

Issues

Select Version

Kathāvatthu-aṭṭhakathā

Kathāvatthu-aṭṭhakathā