8. Jarāmaraṇaṃ vipākotikathāvaṇṇanā
495. Idāni
P0.101V0.197 jarāmaraṇaṃ vipākotikathā nāma hoti .Tattha yesaṃ ‘‘ atthi dubbaṇṇasaṃvattaniyaṃ kammaṃ appāyukasaṃvattaniyaṃ kamman ’’ ti ettha dubbaṇṇatā nāma jarā .
Appāyukatā nāma maraṇaṃ .
Taṃsaṃvattaniyañca kammaṃ atthi .
Tasmā jarāmaraṇaṃ vipākoti laddhi , seyyathāpi andhakānaṃ ;
te sandhāya pucchā sakavādissa , paṭiññā itarassa .
Paṭilomapañhe anārammaṇan ti rūpadhammānaṃ tāva anārammaṇameva , arūpānaṃ pana jarāmaraṇaṃ sampayogalakkhaṇābhāvā anārammaṇameva .
496. Akusalānaṃ dhammānaṃ jarāmaraṇaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ vipākoti pañhe jarāmaraṇena nāma aniṭṭhavipākena bhavitabbanti laddhiyā paṭijānāti
M0.202 .Teneva kāraṇena kusalānaṃ dhammānaṃ jarāmaraṇassa kusalavipākataṃ paṭikkhipati .
Parato cassa akusalavipākataññeva paṭijānāti .
Kusalānañca akusalānañcāti pucchāvasena ekato kataṃ , ekakkhaṇe pana taṃ natthi .
Abyākatānaṃ avipākānaṃ jarāmaraṇaṃ vipākoti vattabbatāya pariyāyo natthi , tasmā abyākatavasena pucchā na katā .
497. Dubbaṇṇasaṃvattaniyan ti ettha dubbaṇṇiyaṃ nāma aparisuddhavaṇṇatā .
Appāyukatā nāma āyuno ciraṃ pavattituṃ asamatthatā .
Tattha akusalakammaṃ kammasamuṭṭhānassa dubbaṇṇarūpassa kammapaccayo hoti , asadisattā panassa taṃvipāko na hoti .
Utusamuṭṭhānādino pana taṃpaṭilābhavasena āyuno ca upacchedakavasena paccayo hoti .
Evametaṃ pariyāyena taṃsaṃvattanikaṃ nāma hoti , na vipākaphassādīnaṃ viya janakavasena , tasmā vipākabhāve asādhakaṃ .
Sesamettha heṭṭhā vuttasadisamevāti .
Jarāmaraṇaṃ vipākotikathāvaṇṇanā .