2. Ariyapuggalasaṃsandanaparihānivaṇṇanā
240. Idāni
M0.143V0.138 ariyapuggalasaṃsandanā āraddhā .Tattha yasmā keci arahatova parihāniṃ icchanti , keci anāgāminopi , keci sakadāgāmissapi .
Sotāpannassa pana sabbepi na icchantiyeva .
Ye arahattā parihāyitvā anāgāmisakadāgāmibhāve ṭhitā , tesaṃ parihāniṃ icchanti , na itaresaṃ anāgāmisakadāgāmīnaṃ .
Sotāpannassa
P0.39 pana tepi sabbathāpi na icchantiyeva , tasmā peyyālamukhena pucchā katā .Tattha tesaṃ laddhivasena paṭiññā ca paṭikkhepo ca veditabbā .
‘‘ Parihāyati anāgāmī anāgāmiphalā ’’ ti hi pañhasmiṃ ye anāgāmino parihāniṃ na icchanti , tesaṃ vasena paṭikkhepo .
Ye pakatianāgāmino vā arahattā parihāyitvā ṭhitaanāgāmino vā parihāniṃ icchanti , tesaṃ vasena paṭiññāti idamettha nayamukhaṃ .
Tassānusārena sabbapeyyālā atthato veditabbā .
241. Yaṃ panettha ‘‘ sotāpattiphalassa anantarā arahattaṃyeva sacchikarotī ’’ ti vuttaṃ , taṃ parihīnassa puna vāyamato arahattappattiṃ sandhāya vuttaṃ .
Itaro sotāpattiphalānantaraṃ arahattassa abhāvā paṭikkhipati .
242. Tato paraṃ ‘‘ parihāni nāmesā kilesappahānassa vā mandatāya bhaveyya , maggabhāvanādīnaṃ vā anadhimattatāya , saccānaṃ vā adassanenā ’’ ti evamādīnaṃ vasena anuyuñjituṃ kassa bahutarā kilesā pahīnātiādi vuttaṃ .
Taṃ sabbaṃ uttānādhippāyameva suttānaṃ panattho āgamaṭṭhakathāsu vuttanayeneva veditabbo .
262. Samayavimutto arahā arahattā parihāyatīti ettha mudindriyo samayavimutto , tikkhindriyo asamayavimuttoti tesaṃ laddhi .
Sakasamaye pana avasippatto jhānalābhī samayavimutto , vasippatto jhānalābhī ceva sabbe ca ariyapuggalā ariye vimokkhe asamayavimuttāti sanniṭṭhānaṃ .
So pana taṃ attano laddhiṃ gahetvā samayavimutto
M0.144 parihāyati , itaro na parihāyatī ’’ ti āha .Sesamettha uttānatthameva .
Ariyapuggalasaṃsandanaparihānivaṇṇanā .