7. Accantaniyāmakathāvaṇṇanā
847. Idāni accantaniyāmakathā nāma hoti .
Tattha yesaṃ ‘‘ sakiṃ nimuggo nimuggova hotī ’’ ti ( a . ni .7.15) suttaṃ nissāya ‘‘ atthi puthujjanassa accantaniyāmatā ’’ ti laddhi , seyyathāpi ekaccānaṃ uttarāpathakānaṃ , te sandhāya pucchā sakavādissa , paṭiññā itarassa .
Mātughātakotiādi ‘‘ niyatamicchādiṭṭhikassa ca mātughātakādīnañca samāne micchattaniyāme mātughātakādīhipi te accantaniyatehi bhavitabban ’’ ti codanatthaṃ vuttaṃ .
Itaro ‘‘ niyatamicchādiṭṭhiko saṃsārakhāṇuko bhavantarepi niyatova ime pana ekasmiññeva attabhāve ’’ ti laddhiyā na hevan ti paṭikkhipati
P0.183 . 848. Vicikicchā uppajjeyyāti ‘‘ ayaṃ niyato vā no vā ’’ ti evaṃ uppajjeyyāti pucchati .
Itaro anuppattikāraṇaṃ apassanto paṭijānāti .
Nuppajjeyyāti puṭṭho pana yaṃ diṭṭhiṃ āsevanto niyāmaṃ okkanto , tattha anuppattiṃ sandhāya paṭijānāti .
Tato pahīnāti puṭṭho maggena appahīnattā paṭikkhipati , taṃ diṭṭhiṃ ārabbha asamudācārato paṭijānāti .
Atha naṃ yasmā pahānaṃ nāma vinā ariyamaggena natthi , tasmā tassa vasena codetuṃ sotāpattimaggenātiādimāha .
So ekamaggenāpi appahīnattā
M0.270 paṭikkhipati .Puna katamenāti puṭṭho micchāmaggaṃ sandhāya akusalenātiādimāha .
849. Ucchedadiṭṭhi uppajjeyyāti dutiyaniyāmuppattiṃ pucchati .
Itaro yasmā ‘‘ yepi te okkalā vayabhiññā natthikavādā akiriyavādā ahetukavādā ’’ ti ( ma . ni .3.143) vacanato tissopi niyatamicchādiṭṭhiyo ekassa uppajjanti , tasmā paṭijānāti .
850. Atha
V0.269 naṃ ‘‘ na ca nāma so accantaniyāmo ’’ ti codetuṃ hañcītiādimāha .Accantaniyatassa hi dutiyaniyāmo niratthako .
Nuppajjeyyāti pañhe yaṃ sassatadiṭṭhiyā sassatanti gahitaṃ , tadeva ucchijjissatīti gahetvā anuppattiṃ sandhāya paṭijānāti .
Pahīnāti puṭṭho maggena appahīnattā paṭikkhipati , vuttanayena anuppajjanato paṭijānāti .
Sassatadiṭṭhi uppajjeyyātiādīsupi eseva nayo .
Sesaṃ vicikicchāvāre vuttanayameva .
851-852.
Na vattabban ti pucchā paravādissa , suttassa atthitāya paṭiññā sakavādissa .
Na pana so bhavantarepi nimuggova .
Imasmiññeva hi bhave abhabbo so taṃ diṭṭhiṃ pajahitunti ayamettha adhippāyo , tasmā asādhakametanti .
Sabbakālaṃ ummujjitvā nimujjatītiādi vacanamatte abhinivesaṃ akatvā attho pariyesitabboti dassanatthaṃ vuttanti .
Accantaniyāmakathāvaṇṇanā .