7. Dibbacakkhukathāvaṇṇanā
373. Idāni dibbacakkhukathā nāma hoti .
Tattha yesaṃ catutthajjhānadhammūpatthaddhaṃ maṃsacakkhumeva dibbacakkhu nāma hotīti laddhi , seyyathāpi etarahi andhakānañceva sammitiyānañca ;
te sandhāya maṃsacakkhun ti pucchā sakavādissa , paṭiññā itarassa .
Puna ‘‘ maṃsacakkhu dibbacakkhu , dibbacakkhu maṃsacakkhū ’’ ti puṭṭho taṃ mattameva taṃ na hotīti paṭikkhipati .
Yādisan tiādipucchāsupi ubhinnaṃ ekasabhāvābhāveneva paṭikkhipati .
Visayotiādīsu ubhinnampi rūpāyatanameva visayo .
Maṃsacakkhu pana āpāthagatameva passati .
Itaraṃ anāpāthagataṃ tiropabbatādigatampi .
Dibbacakkhussa ca atisukhumampi rūpaṃ gocaro , na tādisaṃ itarassāti evametesaṃ ānubhāvagocarā asadisā .
Upādiṇṇaṃ hutvā anupādiṇṇaṃ hotīti puṭṭho yasmā maṃsacakkhu upādiṇṇaṃ , dibbacakkhu anupādiṇṇaṃ , na ca maṃsacakkhumeva dibbacakkhūti icchati , tasmā paṭikkhipati .
Dutiyaṃ puṭṭho yasmā
V0.169 ‘‘ maṃsacakkhussa uppādo , maggo dibbassa cakkhuno ’’ ti vacanaṃ nissāya maṃsacakkhupaccayā dibbacakkhu uppajjati , tañca rūpāvacarikānaṃ catunnaṃ mahābhūtānaṃ pasādoti icchati , tasmā paṭijānāti .Kāmāvacaraṃ hutvāti puṭṭhopi yasmā na maṃsacakkhumeva dibbacakkhūti icchati , tasmā paṭikkhipati .
Dutiyaṃ puṭṭho rūpāvacarajjhānapaccayena uppannattā rūpāvacaraṃ nāma jātanti paṭijānāti .
Rūpāvacaraṃ hutvā arūpāvacaran ti puṭṭhopi tato paraṃ bhāvanāya arūpāvacarakkhaṇe rūpāvacaracittassa abhāvā paṭikkhipati .
Dutiyaṃ puṭṭho arūpāvacarikānaṃ
M0.174 catunnaṃ mahābhūtānaṃ pasādo hutvā uppajjatīti laddhiyāP0.70 paṭijānāti .Apariyāpannabhāvaṃ panassa na icchati , tasmā paṭikkhipatiyeva .
374. Dibbacakkhuṃ dhammupatthaddhan ti kāmāvacaradhammena upatthambhitaṃ hutvā .
Puna dhammupatthaddhan ti lokuttaradhammena upatthaddhaṃ .
Dveva cakkhūnīti puṭṭho kiñcāpi dibbacakkhuno dhammupatthaddhassa paññācakkhubhāvaṃ na icchati , paññācakkhussa pana atthitāya paṭikkhipati .
Puna puṭṭho maṃsacakkhu dhammupatthaddhaṃ dibbacakkhu hotīti laddhivasena paṭijānāti .
Sesamettha uttānatthamevāti .
Dibbacakkhukathāvaṇṇanā .