7. Pathavīkammavipākotikathāvaṇṇanā
492. Idāni pathavī kammavipākotikathā nāma hoti .
Tattha yasmā ‘‘ atthi issariyasaṃvattaniyaṃ kammaṃ , ādhipaccasaṃvattaniyaṃ kamman ’’ ti ettha issarānaṃ bhāvo issariyaṃ nāma
V0.196 , adhipatīnañca bhāvo ādhipaccaṃ nāma , pathavissariyaādhipaccasaṃvattanikañca kammaṃ atthīti vuttaṃ .Tasmā yesaṃ ‘‘ pathavī kammavipāko ’’ ti laddhi , seyyathāpi andhakānaṃ ;
te sandhāya pathavīti pucchā sakavādissa , paṭiññā itarassa .
Sukhavedanīyātiādi kammavipākasabhāvadassanavasena vuttaṃ .
‘‘ Phasso hotī ’’ tiādinā nayena niddiṭṭhesu vipākesu phasso sukhavedanīyādibhedo
P0.100 hoti .So ca saññādayo ca sukhavedanādīhi sampayuttā , vedanādayo saññādīhi , sabbepi sārammaṇā , atthi ca nesaṃ purecārikaāvaṭṭanādisaṅkhātaṃ āvajjanaṃ , kammapaccayabhūtā cetanā , yo tattha iṭṭhavipāko , tassa patthanā , paṇidhānavasena pavattā mūlataṇhā , kiṃ te evarūpā pathavīti pucchati .
Itaro paṭikkhipati .
Paṭilomapucchādīni uttānatthāneva .
493. Kammavipāko paresaṃ sādhāraṇoti pañhe phassādayo sandhāya paṭikkhipati , kammasamuṭṭhānaṃ rūpañca pathavīādīnaṃyeva ca sādhāraṇabhāvaṃ sandhāya paṭijānāti .
Asādhāraṇamaññesan ti suttaṃ parasamayato āharitvā
M0.201 dassitaṃ .Sabbe sattā pathaviṃ paribhuñjantīti pañhe pathaviṃ anissite sandhāya paṭikkhipati , nissite sandhāya paṭijānāti .
Pathaviṃ aparibhuñjitvā parinibbāyantīti pañhe āruppe parinibbāyantānaṃ vasena paṭijānāti .
Kammavipākaṃ akhepetvāti idaṃ parasamayavasena vuttaṃ .
Kammavipākañhi khepetvāva parinibbāyantīti tesaṃ laddhi .
Sakasamaye pana katokāsassa kammassa uppannaṃ vipākaṃ akhepetvā parinibbānaṃ natthi .
Tesañca laddhiyā pathavī sādhāraṇavipākattā uppannavipākoyeva hoti .
Taṃ vipākabhāvena ṭhitaṃ akhepetvā parinibbānaṃ na yujjatīti codetuṃ vaṭṭati .
Itaro laddhivasena paṭikkhipati .
Cakkavattisattassa kammavipākan ti pañhe asādhāraṇaṃ phassādiṃ sandhāya paṭikkhipati , sādhāraṇaṃ sandhāya paṭijānāti .
Pathavīsamuddasūriyacandimādayo hi sabbesaṃ sādhāraṇakammavipākoti tesaṃ laddhi .
494. Issariyasaṃvattaniyan ti ettha issariyaṃ nāma bahudhanatā .
Ādhipaccaṃ nāma sesajane attano vase vattetvā tehi garukātabbaṭṭhena adhipatibhāvo .
Tattha kammaṃ paṭilābhavasena taṃsaṃvattanikaṃ nāma hoti , na janakavasena .
Tasmā vipākabhāve asādhakametanti .
Pathavī kammavipākotikathāvaṇṇanā .