5. Vacībhedakathāvaṇṇanā
326. Idāni
V0.157 vacībhedakathā nāma hoti .Tattha yesaṃ ‘‘ sotāpattimaggakkhaṇe paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa dukkhanti vācā bhijjatī ’’ ti laddhi , seyyathāpi etarahi pubbaseliyādīnaṃ ;
te sandhāya samāpannassa atthi vacībhedoti pucchā sakavādissa , laddhiyaṃ ṭhatvā paṭiññā paravādissa .
Puna sabbatthāti tayo bhave sandhāya puṭṭho arūpaṃ sandhāya paṭikkhipati .
Sabbadāti
P0.57 kālavasena puṭṭho paṭhamamaggakkhaṇe paṭhamajjhānikasamāpattito aññaṃ sabbaṃ samāpattikālaṃ sandhāya paṭikkhipati .Sabbesaṃ samāpannānan ti puṭṭho lokiyasamāpattiyo samāpanne sandhāya paṭikkhipati .
Sabbasamāpattīsūti puṭṭho dutiyajjhānādikaṃ lokuttaraṃ sabbañca lokiyasamāpattiṃ sandhāya paṭikkhipati .
Kāyabhedoti
M0.162 abhikkamādivasena pavattakāyaviññatti .Idaṃ ‘‘ yāni cittāni vacīviññattiṃ samuṭṭhāpenti , tāneva kāyaviññattiṃ .
Evaṃ sante kasmā kāyabhedopi na hotī ’’ ti codanatthaṃ pucchati .
Itaro laddhivasena paṭikkhipati ceva paṭijānāti ca .
Idāni yadi so maggakkhaṇe ‘‘ dukkhan ’’ ti vācaṃ bhāsati ,‘‘ samudayo ’’ tiādikampi bhāseyya .
Yadi vā taṃ na bhāsati , itarampi na bhāseyyāti codanatthaṃ dukkhanti jānantotiādayo pañhā vuttā .
Itaro pana attano laddhivaseneva paṭijānāti ceva paṭikkhipati ca .
Lokuttaraṃ paṭhamajjhānaṃ samāpanno dukkhadukkhanti vipassatīti hissa laddhi .
328. Ñāṇan ti lokuttaraṃ catusaccañāṇaṃ .
Sotan ti sotaviññāṇaṃ adhippetaṃ , yena taṃ saddaṃ suṇāti .
Dvinnaṃ phassānan ti sotasamphassamanosamphassānaṃ .
329. No vata re vattabbeti yadi avisesena yaṃkiñci samāpannassa natthi vacībhedo , na avisesena vattabbaṃ ‘‘ samāpannassa atthi vacībhedo ’’ ti .
Sesamettha uttānatthameva saddhiṃ suttasādhanāya .
Yaṃ panetena ‘‘ sikhissa ānanda , bhagavato ’’ ti pariyosāne suttaṃ ābhataṃ , tattha yena samāpatticittena so vacībhedo samuṭṭhito , kāyabhedopi tena samuṭṭhātiyeva , na ca taṃ lokuttaraṃ paṭhamajjhānacittaṃ , tasmā asādhakanti .
Vacībhedakathāvaṇṇanā .