3. Tatiyavaggo
1. Balakathāvaṇṇanā
354. Idāni
P0.63 balakathā nāma hoti .Tattha yesaṃ anuruddhasaṃyutte ‘‘ imesañca panāhaṃ , āvuso , catunnaṃ satipaṭṭhānānaṃ bhāvitattā bahulīkatattā ṭhānañca ṭhānato aṭṭhānañca aṭṭhānato yathābhūtaṃ pajānāmī ’’ tiādīni ( saṃ . ni .5.913) dasasuttāni ayoniso gahetvā ‘‘ tathāgatabalaṃ sāvakasādhāraṇan ’’ ti laddhi , seyyathāpi etarahi andhakānaṃ ;
te sandhāya pucchā sakavādissa , laddhiyaṃ ṭhatvā paṭiññā paravādissa .
Tathāgatabalañca nāmetaṃ sāvakehi sādhāraṇampi atthi asādhāraṇampi sādhāraṇāsādhāraṇampi .
Tattha āsavānaṃ khaye ñāṇaṃ sādhāraṇaṃ .
Indriyaparopariyattiñāṇaṃ
V0.163 asādhāraṇaṃ .Sesaṃ sādhāraṇañca asādhāraṇañca .
Ṭhānāṭṭhānādīni hi sāvakā padesena jānanti , tathāgatā nippadesena .
Iti tāni uddesato sādhāraṇāni , na niddesato .
Ayaṃ pana avisesena sabbampi sādhāraṇanti āha .
Tamenaṃ tato vivecetuṃ tathāgatabalaṃ sāvakabalan ti puna anuyogo āraddho .
Tattha paṭhamapañhe niddesato sabbākāravisayataṃ sandhāya paṭikkhipati .
Dutiyapañhe uddesato ṭhānāṭṭhānamattādijānanavasena paṭijānāti .
Taññevātiādipañhesu sabbākārena ninnānākaraṇatāya abhāvena paṭikkhipati .
Pubbayogo ca pubbacariyā ca atthato ekaṃ , tathā dhammakkhāna ñca dhammadesanā ca .
Indriyaparopariyattipañhe ekadesena sādhāraṇataṃ sandhāya sāvakavisaye paṭijānāti .
355. Idāni
M0.168 yasmā uddesato ṭhānāṭṭhānādīni sāvako jānāti , tasmā sāvakassa tathā jānanaṃ pakāsetvā tena jānanamattasāmaññena tesaṃ sāvakasādhāraṇattaṃ patiṭṭhāpetuṃ sāvako ṭhānāṭṭhānaṃP0.64 jānātītiādayo paravādipañhā honti .Tattha indriyaparopariyattiñāṇaṃ channaṃ asādhāraṇañāṇānaṃ aññataranti na gahitaṃ .
Āsavakkhayena vā āsavakkhayan ti yaṃ tathāgatassa āsavakkhayena saddhiṃ sāvakassa āsavakkhayaṃ paṭicca vattabbaṃ siyā nānākaraṇaṃ , taṃ natthi .
Vimuttiyā vā vimuttin ti padepi eseva nayo .
Sesamettha uttānatthameva .
356. Idāni yaṃ sakavādinā ‘‘ āsavānaṃ khaye ñāṇaṃ sādhāraṇan ’’ ti anuññātaṃ , tena saddhiṃ saṃsanditvā sesānampi sādhāraṇabhāvaṃ pucchituṃ puna āsavānaṃ khayetiādayo paravādipañhāva honti .
Tesaṃ vissajjane sakavādinā āsavakkhaye visesābhāvena taṃ ñāṇaṃ sādhāraṇanti anuññātaṃ .
Itaresupi visesābhāvena sādhāraṇatā paṭikkhittā .
Puna ṭhānāṭṭhānādīnaṃ āsavakkhayeneva saddhiṃ saṃsanditvā asādhāraṇapucchā paravādisseva .
Tattha āsavakkhayañāṇe paṭikkhepo , sesesu ca paṭiññā sakavādissa .
Tato indriyaparopariyattena saddhiṃ saṃsanditvā asādhāraṇapucchā paravādissa .
Sā saṅkhipitvā dassitā .
Tathāpi indriyaparopariyatte paṭiññā , sesesu ca paṭikkhepo sakavādissa .
Tato ṭhānāṭṭhānādīhi saddhiṃ saṃsanditvā indriyaparopariyattassa sādhāraṇapucchā paravādissa .
Sāpi saṅkhipitvāva dassitā .
Tattha indriyaparopariyatte paṭikkhepo .
Sesesu ca paṭiññā sakavādissāti .
Balakathāvaṇṇanā .
2. Ariyantikathāvaṇṇanā
357. Idāni
V0.164 ariyantikathā nāma hoti .Tattha yesaṃ ‘‘ na kevalaṃ āsavakkhayañāṇameva ariyaṃ , atha kho purimānipi nava balāni ariyāni ’’ cceva laddhi , seyyathāpi etarahi andhakānaṃ ;
te sandhāya ariyan ti pucchā sakavādissa , paṭiññā itarassa .
Puna yadi taṃ ariyaṃ , maggādīsu tena aññatarena
M0.169 bhavitabbanti maggādivasena pucchā sakavādissa , paṭikkhepo itarassa .Puna suññatārammaṇādivasena pucchā sakavādissa .
Tattha dve suññatā – sattasuññatā ca saṅkhārasuññatā ca .
Sattasuññatā nāma diṭṭhiyā
P0.65 parikappitena sattena suññā pañcakkhandhā .Saṅkhārasuññatā nāma sabbasaṅkhārehi suññaṃ vivittaṃ nissaṭaṃ nibbānaṃ .
Tattha paravādī nibbānārammaṇataṃ sandhāya paṭikkhipati , saṅkhārārammaṇataṃ sandhāya paṭijānāti .
Manasi karotīti puṭṭhopi nibbānameva sandhāya paṭikkhipati , saṅkhāre sandhāya paṭijānāti .
Tato sakavādinā ‘‘ ṭhānāṭṭhānādimanasikāro saṅkhārārammaṇo , suññatamanasikāro nibbānārammaṇo ’’ ti imaṃ nayaṃ gahetvā ‘‘ dvinnaṃ phassānaṃ dvinnaṃ cittānaṃ samodhānaṃ hotī ’’ ti puṭṭho lesokāsaṃ alabhanto paṭikkhipati .
Animittāpaṇihitesupi eseva nayo .
Sattanimittābhāvato hi khandhā animittā .
Saṅkhāranimittābhāvato nibbānaṃ .
Ekadhammasmimpi āropetvā ṭhapetabbasaṅkhātena ca paṇidahitabbaṭṭhena paṇihitasaṅkhaṃ gatena sattapaṇidhinā appaṇihitā khandhā .
Taṇhāpaṇidhinā taṇhāya vā ārammaṇabhūtena sabbasaṅkhārapaṇidhinā appaṇihitaṃ nibbānaṃ .
Tasmā idhāpi paṭikkhepo ca paṭiññā ca purimanayeneva veditabbā .
358. Tato ‘‘ yathā satipaṭṭhānādayo lokuttaradhammā ariyā ceva suññatādiārammaṇā ca , kiṃ te evaṃ ṭhānāṭṭhānañāṇan ’’ ti anulomapaṭilomapucchā honti .
Tattha sabbāpi paṭiññā sabbe ca paṭikkhepā paravādisseva .
Imināvupāyena sesañāṇesupi pucchāvissajjanaṃ veditabbaṃ .
Pāḷiyaṃ pana sesāni saṅkhipitvā avasāne cutūpapātañāṇameva vibhattaṃ .
Tato paraṃ sakasamayepi ‘‘ ariyan ’’ ti siddhena āsavānaṃ khayañāṇena saddhiṃ saṃsanditvā sesañāṇānaṃ anulomato ca paṭilomato ca ariyabhāvapucchā honti .
Tā sabbā paravādissa , paṭiññā paṭikkhepo ca sakavādissa
V0.165 .Te uttānatthāyeva .
Pāḷiyaṃ panettha paṭhamanavamāneva dassetvā satta ñāṇāni saṅkhittānīti .
Ariyantikathāvaṇṇanā .
3. Vimuttikathāvaṇṇanā
363. Idāni
P0.66M0.170 vimuttikathā nāma hoti .Tattha yesaṃ ‘‘ vītarāgacittānaṃ vimuttipayojanaṃ nāma natthi .
Yathā pana malīnaṃ vatthaṃ dhoviyamānaṃ malā vimuccati , evaṃ sarāgaṃ cittaṃ rāgato vimuccatī ’’ ti laddhi , seyyathāpi etarahi andhakānaṃ ;
te sandhāya sarāgan ti pucchā sakavādissa , paṭiññā itarassa .
Tato rāgasahagatan tiādinā nayena puṭṭho maggakkhaṇe cittaṃ vimuccati nāma .
Tadā ca evarūpaṃ cittaṃ natthīti paṭikkhipati .
Saphassantiādinā nayena puṭṭhopi yathā phasso ca cittañca ubho rāgato vimuccanti , evaṃ rāgassa vimuttiṃ apassamāno paṭikkhipati .
Sadosādīsupi imināvupāyena attho veditabbo .
Vimuttikathāvaṇṇanā .
4. Vimuccamānakathāvaṇṇanā
366. Idāni vimuccamānakathā nāma hoti .
Tattha yesaṃ ‘‘ jhānena vikkhambhanavimuttiyā vimuttaṃ , maggakkhaṇe samucchedavimuttiyā vimuccamānaṃ nāma hotī ’’ ti laddhi , te sandhāya vimuttaṃ vimuccamānan ti pucchā sakavādissa , paṭiññā itarasa .
Puna ekadesan ti pucchā sakavādissa .
Tattha ekadesan ti bhāvanapuṃsakaṃ .
Yathā vimuttaṃ , ekadesena
V0.166 vā ekadese vā avimuttaṃ hoti kiṃ evaṃ ekadesaṃ vimuttaṃ , ekadesaṃ avimuttanti pucchati .Kiṃ kāraṇā evaṃ pucchatīti ?
‘‘ Vimuttaṃ vimuccamānan ’’ ti vippakatabhāvena vuttattā .
Yathā hi kariyamānā kaṭādayo vippakatattā ekadesena katā ekadesena akatā honti , tathā idampi ekadesaṃ vimuttaṃ ekadesaṃ avimuttanti āpajjati .
Tato paravādī kaṭādīnaṃ viya cittassa ekadesābhāvā paṭhamapañhe paṭikkhipitvā dutiye vimuccamānassa apariniṭṭhitavimuttitāya paṭijānāti .
Lokiyajjhānakkhaṇaṃ vā sandhāya paṭikkhipati .
Na hi taṃ tadā samucchedavimuttiyā vimuccamānaṃ .
Lokuttarajjhānakkhaṇaṃ sandhāya paṭijānāti .
Tañhi tadā samucchedavimuttiyā vimuttekadesena
P0.67 vimuccamānantissa laddhi .Tato sakavādī ‘‘ yadi te ekameva
M0.171 cittaṃ ekadesaṃ vimuttaṃ ekadesaṃ avimuttaṃ , evaṃ sante yo ekeneva cittena sotāpanno hoti , sopi te ekadesaṃ sotāpanno , ekadesaṃ na sotāpanno āpajjatī ’’ ti codanatthaṃ ekadesaṃ sotāpannotiādimāha .Itaro taṃ vidhānaṃ apassanto paṭikkhipati .
Sesavāresupi eseva nayo .
Uppādakkhaṇapañhe yadi ekameva cittaṃ vimuttañca vimuccamānañca , ekasmiṃ khaṇe vimuttaṃ ekasmiṃ vimuccamānaṃ āpajjati .
Kiṃ te evarūpaṃ cittanti attho .
367. Suttasādhane paṭhamasuttaṃ paravādissa .
Tatrāssāyamadhippāyo – vimuccatīti vippakataniddeso .
Tasmā yaṃ tassa yogino evaṃ jānato evaṃ passato etehi āsavehi cittaṃ vimuccati , taṃ vimuccamānaṃ nāma hotīti .
Dutiyasuttaṃ sakavādissa .
Tatrāssāyamadhippāyo – yadi te vimuccatīti vacanato vimuttaṃ vimuccamānaṃ , idha vimuccatīti vacanābhāvato vimuttameva siyā , na vimuccamānanti .
Idāni ‘‘ yathā te vippakatavimuttitāya vimuccamānaṃ , kiṃ evaṃ vippakatarāgāditāya rajjamānādīnipi atthī ’’ ti codanatthaṃ puna atthi cittan tiādi āraddhaṃ .
Paravādināpi tathārūpaṃ cittaṃ apassantena sabbaṃ paṭikkhittaṃ .
Atha naṃ sakavādī ‘‘ dveyeva koṭiyo , tatiyā natthī ’’ ti anubodhento nanu rattañceva arattañcātiādimāha .
Tassattho – nanu bhadramukha , rāgasampayuttaṃ cittaṃ rattaṃ vippayuttaṃ arattanti dveva koṭiyo , rajjamānaṃ nāma tatiyā koṭi natthīti ?
Duṭṭhādīsupi eseva nayo .
Atha naṃ āmantāti paṭijānitvā ṭhitaṃ .
Vimuttipakkhepi dveyeva
V0.167 koṭiyo dassetuṃ hañci rattañcevātiādimāha .Tassattho – yadi etā dve koṭiyo sampaṭicchasi , avimuttañceva vimuttañcāti imāpi sampaṭiccha .
Kilesasampayuttañhi cittaṃ avimuttaṃ , vippayuttaṃ vimuttaṃ .
Vimuccamānaṃ nāmāti paramatthato tatiyā koṭi natthīti .
Vimuccamānakathāvaṇṇanā .
5. Aṭṭhamakakathāvaṇṇanā
368. Idāni
P0.68M0.172 aṭṭhamakakathā nāma hoti .Tattha yesaṃ anulomagotrabhumaggakkhaṇe kilesānaṃ samudācārābhāvato aṭṭhamakassa sotāpattimaggaṭṭhapuggalassa dve pariyuṭṭhānā pahīnāti laddhi , seyyathāpi etarahi andhakānañceva sammitiyānañca ;
tesaṃ aññataraṃ sandhāya pucchā sakavādissa , maggakkhaṇato paṭṭhāya diṭṭhiyā anuppattiṃ sandhāya paṭiññā itarassa .
Tato yasmā diṭṭhi nāmesā sotāpannasseva pahīnā , na maggaṭṭhassa , tasmā aṭṭhamako puggalo sotāpannoti anuyogo sakavādissa .
Vicikicchāpañhepi eseva nayo .
Anusayapañhe pariyuṭṭhānato añño anusayoti tesaṃ laddhi , tasmā ‘‘ na hevan ’’ ti paṭikkhittaṃ .
Sīlabbataparāmāsapañhepi sīlabbataparāmāsapariyuṭṭhānanti vohāraṃ na passati , tasmā paṭikkhipati .
Pariyuṭṭhānamevassa pahīnanti laddhi .
369. Maggo bhāvitoti pañhe tasmiṃ khaṇe bhāveti , na bhāvito .
Tasmā paṭikkhipati .
Amaggenātiādianuyoge paṭhamamaggeneva pahīnabhāvaṃ sandhāya paṭikkhipati .
Yadi hi amaggena pahīyetha , gotrabhupuggalādīnampi pahīyethāti āpajjanato .
Uppajjissatīti pucchā paravādissa , vissajjanaṃ sakavādissa .
Sesaṃ sabbattha uttānatthamevāti .
Aṭṭhamakakathāvaṇṇanā .
6. Aṭṭhamakassa indriyakathāvaṇṇanā
371. Idāni
V0.168 aṭṭhamakassa indriyakathā nāma hoti .Tattha yesaṃ ‘‘ aṭṭhamako maggakkhaṇe indriyāni paṭilabhati nāma , no cassa paṭiladdhāni hontī ’’ ti laddhi , seyyathāpi etarahi andhakānaṃ ;
te sandhāya natthi saddhindriyan ti pucchā sakavādissa , paṭiññā itarassa .
Natthi saddhāti puṭṭho pana saddhindriyato saddhāya nānattaṃ sallakkhetvā paṭikkhipati .
Sesesupi eseva nayo .
Yathā pana yassa atthi mano , tassa manindriyampi atthi ;
evaṃ yassa
M0.173 saddhādayo atthi , tassa atthi saddhindriyādīnipīti dīpanatthaṃP0.69 atthi mano atthi manindriyan tiādi āraddhaṃ .Taṃ sabbaṃ uttānatthameva saddhiṃ suttasādhanenāti .
Aṭṭhamakassa indriyakathāvaṇṇanā .
7. Dibbacakkhukathāvaṇṇanā
373. Idāni dibbacakkhukathā nāma hoti .
Tattha yesaṃ catutthajjhānadhammūpatthaddhaṃ maṃsacakkhumeva dibbacakkhu nāma hotīti laddhi , seyyathāpi etarahi andhakānañceva sammitiyānañca ;
te sandhāya maṃsacakkhun ti pucchā sakavādissa , paṭiññā itarassa .
Puna ‘‘ maṃsacakkhu dibbacakkhu , dibbacakkhu maṃsacakkhū ’’ ti puṭṭho taṃ mattameva taṃ na hotīti paṭikkhipati .
Yādisan tiādipucchāsupi ubhinnaṃ ekasabhāvābhāveneva paṭikkhipati .
Visayotiādīsu ubhinnampi rūpāyatanameva visayo .
Maṃsacakkhu pana āpāthagatameva passati .
Itaraṃ anāpāthagataṃ tiropabbatādigatampi .
Dibbacakkhussa ca atisukhumampi rūpaṃ gocaro , na tādisaṃ itarassāti evametesaṃ ānubhāvagocarā asadisā .
Upādiṇṇaṃ hutvā anupādiṇṇaṃ hotīti puṭṭho yasmā maṃsacakkhu upādiṇṇaṃ , dibbacakkhu anupādiṇṇaṃ , na ca maṃsacakkhumeva dibbacakkhūti icchati , tasmā paṭikkhipati .
Dutiyaṃ puṭṭho yasmā
V0.169 ‘‘ maṃsacakkhussa uppādo , maggo dibbassa cakkhuno ’’ ti vacanaṃ nissāya maṃsacakkhupaccayā dibbacakkhu uppajjati , tañca rūpāvacarikānaṃ catunnaṃ mahābhūtānaṃ pasādoti icchati , tasmā paṭijānāti .Kāmāvacaraṃ hutvāti puṭṭhopi yasmā na maṃsacakkhumeva dibbacakkhūti icchati , tasmā paṭikkhipati .
Dutiyaṃ puṭṭho rūpāvacarajjhānapaccayena uppannattā rūpāvacaraṃ nāma jātanti paṭijānāti .
Rūpāvacaraṃ hutvā arūpāvacaran ti puṭṭhopi tato paraṃ bhāvanāya arūpāvacarakkhaṇe rūpāvacaracittassa abhāvā paṭikkhipati .
Dutiyaṃ puṭṭho arūpāvacarikānaṃ
M0.174 catunnaṃ mahābhūtānaṃ pasādo hutvā uppajjatīti laddhiyāP0.70 paṭijānāti .Apariyāpannabhāvaṃ panassa na icchati , tasmā paṭikkhipatiyeva .
374. Dibbacakkhuṃ dhammupatthaddhan ti kāmāvacaradhammena upatthambhitaṃ hutvā .
Puna dhammupatthaddhan ti lokuttaradhammena upatthaddhaṃ .
Dveva cakkhūnīti puṭṭho kiñcāpi dibbacakkhuno dhammupatthaddhassa paññācakkhubhāvaṃ na icchati , paññācakkhussa pana atthitāya paṭikkhipati .
Puna puṭṭho maṃsacakkhu dhammupatthaddhaṃ dibbacakkhu hotīti laddhivasena paṭijānāti .
Sesamettha uttānatthamevāti .
Dibbacakkhukathāvaṇṇanā .
8. Dibbasotakathāvaṇṇanā
375. Idāni dibbasotakathā nāma hoti .
Tattha ekaṃyeva sotan ti puṭṭho dvinnaṃ atthitāya paṭikkhipati .
Puna puṭṭho yasmā tadeva dhammupatthaddhaṃ dibbasotaṃ nāma hoti , tasmā paṭijānāti .
Sesaṃ heṭṭhā vuttanayamevāti .
Dibbasotakathāvaṇṇanā .
9. Yathākammūpagatañāṇakathāvaṇṇanā
377. Idāni
V0.170 yathākammūpagatañāṇakathā nāma hoti .Tattha yesaṃ ‘‘ iti dibbena cakkhunā visuddhena … pe … yathākammūpage satte pajānātī ’’ ti ( dī . ni .1.246; paṭi . ma .1.106) suttaṃ ayoniso gahetvā yathākammūpagatañāṇameva dibbacakkhunti laddhi , te sandhāya pucchā sakavādissa , paṭiññā itarassa .
Puna yathākammūpagatañca manasi karotīti puṭṭho ekacittassa ārammaṇadvayābhāvā paṭikkhipati .
Dutiyaṃ puṭṭho nānācittavasena paṭijānāti .
Puna lesokāsaṃ adatvā dvinnaṃ phassānan ti puṭṭho paṭikkhipati .
Iti yathā iminā yathākammūpagatapadena , evameva ime vata bhonto
P0.71 , sattātiādipadehipi saddhiṃ yojanāsu attho veditabbo . 378. Āyasmā
M0.175 sāriputto yathākammūpagataṃ ñāṇaṃ jānātīti idaṃ sakavādī yasmā thero appicchatāya abhiññāñāṇāni na vaḷañjetīti ekacce na jānanti , tāni panassa neva atthīti maññanti , tasmā taṃ ‘‘ dibbacakkhuno alābhī thero ’’ ti maññamānaṃ pucchati .Teneva kāraṇena ‘‘ atthāyasmato sāriputtassa dibbacakkhū ’’ ti parato puṭṭho paṭikkhipati .
Dutiyaṃ puṭṭho yaṃkiñci sāvakena pattabbaṃ , sabbaṃ taṃ therena anuppattanti paṭijānāti .
Idānissa vikkhepaṃ karonto sakavādī nanu āyasmā sāriputtotiādimāha .
Imañhi gāthaṃ thero vaḷañjanapaṇidhiyā eva abhāvena āha , na abhiññāñāṇassa abhāvena .
Paravādī pana abhāvenevāti atthaṃ sallakkheti .
Tasmā tassa laddhiyā therassa yathākammūpagatañāṇameva atthi , no dibbacakkhu .
Tena vuttaṃ ‘‘ tena hi na vattabbaṃ yathākammūpagatañāṇaṃ dibbacakkhū ’’ ti .
Yathākammūpagatañāṇakathāvaṇṇanā .
10. Saṃvarakathāvaṇṇanā
379. Idāni saṃvarakathā nāma hoti .
Tattha yesaṃ tāvatiṃse deve upādāya tatuttari devesu yasmā te pañca verāni na samācaranti , tasmā saṃvaro atthīti laddhi , te sandhāya pucchā
V0.171 sakavādissa , verasamudācāraṃ apassato paṭiññā itarassa .Tato yasmā saṃvaro nāma saṃvaritabbe asaṃvare sati hoti , tasmā asaṃvarapucchā sakavādissa , devesu pāṇātipātādīnaṃ abhāvena paṭikkhepo itarassa .
Atthi manussesūtiādi saṃvare sati asaṃvarassa asaṃvare ca sati saṃvarassa pavattidassanatthaṃ vuttaṃ .
380. Pāṇātipātā veramaṇīti ādipañhesu pāṇātipātādīnaṃ asamācaraṇavasena paṭiññā , pāṇātipātādīnaṃ natthitāya paṭikkhepo veditabbo .
Paṭilomapañhā uttānatthāyeva .
Avasāne natthi devesu saṃvaro tipañhe
P0.72 pāṇātipātādīni katvā puna tato saṃvarābhāvaṃ sandhāya paṭiññā sakavādissa .Tato chalavasena
M0.176 yadi saṃvaro natthi , sabbe devā pāṇātipātinotiādipucchā paravādissa .Devānaṃ verasamudācārassa abhāvena paṭikkhepo sakavādissa .
Nahevan ti vacanamattaṃ gahetvā laddhipatiṭṭhāpanaṃ paravādissa .
Evaṃ patiṭṭhitā pana laddhi appatiṭṭhitāva hotīti .
Saṃvarakathāvaṇṇanā .
11. Asaññakathāvaṇṇanā
381. Idāni asaññakathā nāma hoti .
Tattha yesaṃ ‘‘ saṅkhārapaccayā viññāṇan ’’ ti vacanato vinā viññāṇena paṭisandhi nāma natthi .
‘‘ Saññuppādā ca pana te devā tamhā kāyā cavantī ’’ ti vacanato asaññasattānampi cutipaṭisandhikkhaṇe saññā atthīti laddhi , seyyathāpi etarahi andhakānaṃ ;
te sandhāya pucchā sakavādissa , paṭiññā itarassa .
Tato naṃ sakavādī ‘‘ kiṃ te taṃ ṭhānaṃ saññābhavo ’’ tiādīhi codetuṃ saññābhavo saññāgatītiādimāha .
Taṃ sabbaṃ tato parañca pāḷinayeneva veditabbanti .
Asaññakathāvaṇṇanā .
12. Nevasaññānāsaññāyatanakathāvaṇṇanā
384. Idāni
V0.172 nevasaññānāsaññāyatanakathā nāma hoti .Tattha yesaṃ ‘‘ nevasaññānāsaññāyatanan ’’ ti vacanato na vattabbaṃ ‘‘ tasmiṃ bhave saññā atthī ’’ ti laddhi , seyyathāpi etarahi andhakānaṃ ;
te sandhāya pucchā sakavādissa , paṭiññā itarassa .
Sesamettha sabbaṃ pāḷinayeneva veditabbanti .
Nevasaññānāsaññāyatanakathāvaṇṇanā .
Tatiyo vaggo .