2. Ariyantikathāvaṇṇanā
357. Idāni
V0.164 ariyantikathā nāma hoti .Tattha yesaṃ ‘‘ na kevalaṃ āsavakkhayañāṇameva ariyaṃ , atha kho purimānipi nava balāni ariyāni ’’ cceva laddhi , seyyathāpi etarahi andhakānaṃ ;
te sandhāya ariyan ti pucchā sakavādissa , paṭiññā itarassa .
Puna yadi taṃ ariyaṃ , maggādīsu tena aññatarena
M0.169 bhavitabbanti maggādivasena pucchā sakavādissa , paṭikkhepo itarassa .Puna suññatārammaṇādivasena pucchā sakavādissa .
Tattha dve suññatā – sattasuññatā ca saṅkhārasuññatā ca .
Sattasuññatā nāma diṭṭhiyā
P0.65 parikappitena sattena suññā pañcakkhandhā .Saṅkhārasuññatā nāma sabbasaṅkhārehi suññaṃ vivittaṃ nissaṭaṃ nibbānaṃ .
Tattha paravādī nibbānārammaṇataṃ sandhāya paṭikkhipati , saṅkhārārammaṇataṃ sandhāya paṭijānāti .
Manasi karotīti puṭṭhopi nibbānameva sandhāya paṭikkhipati , saṅkhāre sandhāya paṭijānāti .
Tato sakavādinā ‘‘ ṭhānāṭṭhānādimanasikāro saṅkhārārammaṇo , suññatamanasikāro nibbānārammaṇo ’’ ti imaṃ nayaṃ gahetvā ‘‘ dvinnaṃ phassānaṃ dvinnaṃ cittānaṃ samodhānaṃ hotī ’’ ti puṭṭho lesokāsaṃ alabhanto paṭikkhipati .
Animittāpaṇihitesupi eseva nayo .
Sattanimittābhāvato hi khandhā animittā .
Saṅkhāranimittābhāvato nibbānaṃ .
Ekadhammasmimpi āropetvā ṭhapetabbasaṅkhātena ca paṇidahitabbaṭṭhena paṇihitasaṅkhaṃ gatena sattapaṇidhinā appaṇihitā khandhā .
Taṇhāpaṇidhinā taṇhāya vā ārammaṇabhūtena sabbasaṅkhārapaṇidhinā appaṇihitaṃ nibbānaṃ .
Tasmā idhāpi paṭikkhepo ca paṭiññā ca purimanayeneva veditabbā .
358. Tato ‘‘ yathā satipaṭṭhānādayo lokuttaradhammā ariyā ceva suññatādiārammaṇā ca , kiṃ te evaṃ ṭhānāṭṭhānañāṇan ’’ ti anulomapaṭilomapucchā honti .
Tattha sabbāpi paṭiññā sabbe ca paṭikkhepā paravādisseva .
Imināvupāyena sesañāṇesupi pucchāvissajjanaṃ veditabbaṃ .
Pāḷiyaṃ pana sesāni saṅkhipitvā avasāne cutūpapātañāṇameva vibhattaṃ .
Tato paraṃ sakasamayepi ‘‘ ariyan ’’ ti siddhena āsavānaṃ khayañāṇena saddhiṃ saṃsanditvā sesañāṇānaṃ anulomato ca paṭilomato ca ariyabhāvapucchā honti .
Tā sabbā paravādissa , paṭiññā paṭikkhepo ca sakavādissa
V0.165 .Te uttānatthāyeva .
Pāḷiyaṃ panettha paṭhamanavamāneva dassetvā satta ñāṇāni saṅkhittānīti .
Ariyantikathāvaṇṇanā .