Issues
Editor
Settings
Versions
Select Version
နိဿယ
မြန်မာဘာသာ
Therāpadānapāḷi
Therāpadānapāḷi

3-1.

Author： _System_Pali_VRI_ @ Administrator

3-1.
Sāriputtattheraapadānaṃ

Atha therāpadānaṃ suṇātha –
141.
‘‘ HimavantassaT1.22P1.15 avidūre , lambako nāma pabbato ;
Assamo sukato mayhaṃ , paṇṇasālā sumāpitā .
142.
‘‘ Uttānakūlā nadikā , supatitthā manoramā ;
Susuddhapuḷinākiṇṇā , avidūre mamassamaṃ .
143.
‘‘ Asakkharā apabbhārā , sādu appaṭigandhikā ;
Sandatī nadikā tattha , sobhayantā mamassamaṃ .
144.
‘‘ Kumbhīlā makarā cettha , susumārā [ suṃsumārā ( sī . syā .)] ca kacchapā ;
Caranti nadiyā tattha , sobhayantā mamassamaṃ .
145.
‘‘ Pāṭhīnā pāvusā macchā , balajā [ vajalā ( sī . syā .) jalajā ( pī .)] muñjarohitā ;
Vaggaḷā [ vaggulā ( sī .) vagguḷā ( syā .) maggurā ( theragāthā )] papatāyantā , sobhayanti [ papatāyanti , sobhayantā ( ka .)] mamassamaṃ .
146.
‘‘ UbhoM1.17 kūlesu nadiyā , pupphino phalino dumā ;
Ubhato abhilambantā , sobhayanti [ abhilambanti sobhayantā ( ka .)] mamassamaṃ .
147.
‘‘ Ambā sālā ca tilakā , pāṭalī sinduvārakā [ sinduvārikā ( bahūsu )];
Dibbagandhā sampavanti , pupphitā mama assame .
148.
‘‘ Campakā saḷalā nīpā [ nimbā ( ka .)], nāgapunnāgaketakā ;
Dibbagandhā sampavanti , pupphitā mama assame .
149.
‘‘ AtimuttāT1.23 asokā ca , bhaginīmālā ca pupphitā ;
Aṅkolā bimbijālā [ bimbajālā ( ka .)] ca , pupphitā mama assame .
150.
‘‘ KetakāP1.16 kandali [ kadalī ( syā .)] ceva , godhukā tiṇasūlikā ;
Dibbagandhaṃ sampavantā , sobhayanti mamassamaṃ .
151.
‘‘ KaṇikārāV1.13 kaṇṇikā ca , asanā ajjunā bahū ;
Dibbagandhaṃ sampavantā , sobhayanti mamassamaṃ .
152.
‘‘ Punnāgā giripunnāgā , koviḷārā ca pupphitā ;
Dibbagandhaṃ sampavantā , sobhayanti mamassamaṃ .
153.
‘‘ Uddhālakā ca kuṭajā , kadambā vakulā bahū ;
Dibbagandhaṃ sampavantā , sobhayanti mamassamaṃ .
154.
‘‘ Āḷakā isimuggā ca , kadalimātuluṅgiyo ;
Gandhodakena saṃvaḍḍhā , phalāni dhārayanti te .
155.
‘‘ Aññe pupphanti padumā , aññe jāyanti kesarī ;
Aññe opupphā padumā , pupphitā taḷāke tadā .
156.
‘‘ Gabbhaṃ gaṇhanti padumā , niddhāvanti mulāḷiyo ;
Siṃghāṭipattamākiṇṇā , sobhanti taḷāke tadā .
157.
‘‘ Nayitā ambagandhī ca , uttalī bandhujīvakā ;
Dibbagandhā sampavanti , pupphitā taḷāke tadā .
158.
‘‘ Pāṭhīnā pāvusā macchā , balajā muñjarohitā ;
Saṃgulā maggurā [ maṅgurā ( sī . ka .)] ceva , vasanti taḷāke tadā .
159.
‘‘ KumbhīlāT1.24M1.18 susumārā ca , tantigāhā ca rakkhasā ;
Oguhā [ ogāhā ( syā .)] ajagarā ca , vasanti taḷāke tadā .
160.
‘‘ Pārevatā ravihaṃsā , cakkavākā nadīcarā ;
Kokilā sukasāḷikā , upajīvanti taṃ saraṃ .
161.
‘‘ Kukkutthakā kuḷīrakā , vane pokkharasātakā ;
Dindibhā suvapotā ca , upajīvanti taṃ saraṃ .
162.
‘‘ HaṃsāP1.17 koñcā mayūrā ca , kokilā tambacūḷakā [ tambacūḷikā ( sī .)];
Pampakā jīvaṃjīvā ca , upajīvanti taṃ saraṃ .
163.
‘‘ Kosikā poṭṭhasīsā ca , kurarā senakā bahū ;
Mahākāḷā ca sakuṇā , upajīvanti taṃ saraṃ .
164.
‘‘ Pasadā ca varāhā ca , camarā gaṇḍakā bahū [ vakā bheraṇḍakā bahū ( sī . syā .)];
Rohiccā sukapotā [ suttapotā ( syā .)] ca , upajīvanti taṃ saraṃ .
165.
‘‘ SīhabyagghāV1.14 ca dīpī ca , acchakokataracchakā ;
Tidhā pabhinnamātaṅgā , upajīvanti taṃ saraṃ .
166.
‘‘ Kinnarā vānarā ceva , athopi vanakammikā ;
Cetā ca luddakā ceva , upajīvanti taṃ saraṃ .
167.
‘‘ Tindukāni piyālāni , madhukā kāsumārayo [ kāsamāriyo ( syā .)];
Dhuvaṃ phalāni dhārenti , avidūre mamassamaṃ .
168.
‘‘ Kosambā [ kosumbhā ( sī . syā .)] saḷalā nimbā [ saḷalā nīpā ( sī . syā .) panasā ambā (?)], sāduphalasamāyutā ;
Dhuvaṃ phalāni dhārenti , avidūre mamassamaṃ .
169.
‘‘ HarītakāT1.25 āmalakā , ambajambuvibhītakā ;
Kolā bhallātakā billā , phalāni dhārayanti te .
170.
‘‘ Āluvā ca kaḷambā ca , biḷālītakkaḷāni ca ;
Jīvakā sutakā ceva , bahukā mama assame .
171.
‘‘ Assamassāvidūramhi , taḷākāsuṃ sunimmitā ;
Acchodakā sītajalā , supatitthā manoramā .
172.
‘‘ PadumuppalasañchannāM1.19 , puṇḍarīkasamāyutā ;
Mandālakehi sañchannā , dibbagandho pavāyati .
173.
‘‘ Evaṃ sabbaṅgasampanne , pupphite phalite vane ;
Sukate assame ramme , viharāmi ahaṃ tadā .
174.
‘‘ Sīlavā vatasampanno [ vattasampanno ( syā .)], jhāyī jhānarato sadā ;
Pañcābhiññābalappatto , suruci nāma tāpaso .
175.
‘‘ Catuvīsasahassāni , sissā mayhaṃ upaṭṭhahu ;
Sabbeva brāhmaṇā ete , jātimanto yasassino .
176.
‘‘ Lakkhaṇe itihāse ca , sanighaṇṭusakeṭubhe ;
Padakā veyyākaraṇā , sadhamme pāramiṃ gatā .
177.
‘‘ UppātesuP1.18 nimittesu , lakkhaṇesu ca kovidā ;
Pathabyā bhūmantalikkhe , mama sissā susikkhitā .
178.
‘‘ Appicchā nipakā ete , appāhārā alolupā ;
Lābhālābhena santuṭṭhā , parivārenti maṃ sadā .
179.
‘‘ JhāyīT1.26V1.15 jhānaratā dhīrā , santacittā samāhitā ;
Ākiñcaññaṃ patthayantā , parivārenti maṃ sadā .
180.
‘‘ Abhiññāpāramippattā , pettike gocare ratā ;
Antalikkhacarā dhīrā , parivārenti maṃ sadā .
181.
‘‘ Saṃvutā chasu dvāresu , anejā rakkhitindriyā ;
Asaṃsaṭṭhā ca te dhīrā , mama sissā durāsadā .
182.
‘‘ Pallaṅkena nisajjāya , ṭhānacaṅkamanena ca ;
Vītināmenti te rattiṃ , mama sissā durāsadā .
183.
‘‘ Rajanīye na rajjanti , dussanīye na dussare ;
Mohanīye na muyhanti , mama sissā durāsadā .
184.
‘‘ Iddhiṃ vīmaṃsamānā te , vattanti niccakālikaṃ ;
Pathaviṃ [ paṭhaviṃ ( sī . syā .)] te pakampenti , sārambhena durāsadā .
185.
‘‘ Kīḷamānā ca te sissā , kīḷanti jhānakīḷitaṃ ;
Jambuto phalamānenti , mama sissā durāsadā .
186.
‘‘ AññeM1.20 gacchanti goyānaṃ , aññe pubbavidehakaṃ [ pubbavidehanaṃ ( syā . ka .)];
Aññe ca uttarakuruṃ , esanāya durāsadā .
187.
‘‘ Purato pesenti khāriṃ , pacchato ca vajanti te ;
Catuvīsasahassehi , chāditaṃ hoti ambaraṃ .
188.
‘‘ Aggipākī anaggī ca , dantodukkhalikāpi ca ;
Asmena koṭṭitā keci , pavattaphalabhojanā .
189.
‘‘ UdakorohaṇāT1.27 keci , sāyaṃ pāto sucīratā ;
Toyābhisecanakarā , mama sissā durāsadā .
190.
‘‘ Parūḷhakacchanakhalomā , paṅkadantā rajassirā ;
Gandhitā sīlagandhena , mama sissā durāsadā .
191.
‘‘ PātovaP1.19 sannipatitvā , jaṭilā uggatāpanā ;
Lābhālābhaṃ pakittetvā , gacchanti ambare tadā .
192.
‘‘ Etesaṃ pakkamantānaṃ , mahāsaddo pavattati ;
Ajinacammasaddena , muditā honti devatā .
193.
‘‘ DisodisaṃV1.16 pakkamanti , antalikkhacarā isī ;
Sake balenupatthaddhā , te gacchanti yadicchakaṃ .
194.
‘‘ Pathavīkampakā ete , sabbeva nabhacārino ;
Uggatejā duppasahā , sāgarova akhobhiyā .
195.
‘‘ Ṭhānacaṅkamino keci , keci nesajjikā isī ;
Pavattabhojanā keci , mama sissā durāsadā .
196.
‘‘ Mettāvihārino ete , hitesī sabbapāṇinaṃ ;
Anattukkaṃsakā sabbe , na te vambhenti kassaci .
197.
‘‘ Sīharājāvasambhītā , gajarājāva thāmavā ;
Durāsadā byagghāriva , āgacchanti mamantike .
198.
‘‘ Vijjādharā devatā ca , nāgagandhabbarakkhasā ;
Kumbhaṇḍā dānavā garuḷā , upajīvanti taṃ saraṃ .
199.
‘‘ TeT1.28M1.21 jaṭākhāribharitā , ajinuttaravāsanā ;
Antalikkhacarā sabbe , upajīvanti taṃ saraṃ .
200.
‘‘ Sadānucchavikā [ tadānucchavikā ( syā . ka .)] ete , aññamaññaṃ sagāravā ;
Catubbīsasahassānaṃ , khipitasaddo na vijjati .
201.
‘‘ Pāde pādaṃ nikkhipantā , appasaddā susaṃvutā ;
Upasaṅkamma sabbeva [ sabbe te ( syā .)], sirasā vandare mamaṃ .
202.
‘‘ Tehi sissehi parivuto , santehi ca tapassibhi ;
Vasāmi assame tattha , jhāyī jhānarato ahaṃ .
203.
‘‘ Isīnaṃ sīlagandhena , pupphagandhena cūbhayaṃ ;
Phalīnaṃ phalagandhena , gandhito hoti assamo .
204.
‘‘ Rattindivaṃ na jānāmi , arati me na vijjati ;
Sake sisse ovadanto , bhiyyo hāsaṃ labhāmahaṃ .
205.
‘‘ Pupphānaṃ pupphamānānaṃ , phalānañca vipaccataṃ ;
Dibbagandhā pavāyanti , sobhayantā mamassamaṃ .
206.
‘‘ SamādhimhāP1.20 vuṭṭhahitvā , ātāpī nipako ahaṃ ;
Khāribhāraṃ gahetvāna , vanaṃ ajjhogahiṃ ahaṃ .
207.
‘‘ UppāteV1.17 supine cāpi , lakkhaṇesu susikkhito ;
Pavattamānaṃ [ vattamānaṃ ( ka .)] mantapadaṃ , dhārayāmi ahaṃ tadā .
208.
‘‘ Anomadassī bhagavā , lokajeṭṭho narāsabho ;
Vivekakāmo sambuddho , himavantamupāgami .
209.
‘‘ AjjhogāhetvāT1.29 himavantaṃ , aggo kāruṇiko muni ;
Pallaṅkaṃ ābhujitvāna , nisīdi purisuttamo .
210.
‘‘ Tamaddasāhaṃ sambuddhaṃ , sappabhāsaṃ manoramaṃ ;
Indīvaraṃva jalitaṃ , ādittaṃva hutāsanaṃ .
211.
‘‘ Jalantaṃ dīparukkhaṃva , vijjutaṃ gagaṇe yathā ;
Suphullaṃ sālarājaṃva , addasaṃ lokanāyakaṃ .
212.
‘‘ AyaṃM1.22 nāgo mahāvīro , dukkhassantakaro muni ;
Imaṃ dassanamāgamma , sabbadukkhā pamuccare .
213.
‘‘ Disvānāhaṃ devadevaṃ , lakkhaṇaṃ upadhārayiṃ ;
Buddho nu kho na vā buddho , handa passāmi cakkhumaṃ .
214.
‘‘ Sahassārāni cakkāni , dissanti caraṇuttame ;
Lakkhaṇānissa disvāna , niṭṭhaṃ gacchiṃ tathāgate .
215.
‘‘ Sammajjaniṃ gahetvāna , sammajjitvānahaṃ tadā ;
Atha pupphe samānetvā , buddhaseṭṭhaṃ apūjayiṃ .
216.
‘‘ Pūjayitvāna taṃ buddhaṃ , oghatiṇṇamanāsavaṃ ;
Ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā , namassiṃ lokanāyakaṃ .
217.
‘‘ Yena ñāṇena sambuddho , viharati [ viharittha ( sī .), vihareti ( ka .)] anāsavo ;
Taṃ ñāṇaṃ kittayissāmi , suṇātha mama bhāsato .
218.
‘‘‘ Samuddharasimaṃ [ samuddharayimaṃ ( syā .)] lokaṃ , sayambhū amitodaya ;
Tava dassanamāgamma , kaṅkhāsotaṃ taranti te .
219.
‘‘‘ TuvaṃT1.30 satthā ca ketu ca , dhajo yūpo ca pāṇinaṃ ;
Parāyaṇo [ parāyano ( syā . ka .)] patiṭṭhā ca , dīpo ca dvipaduttamo .
220.
‘‘‘ Sakkā samudde udakaṃ , pametuṃ āḷhakena vā ;
Na tveva tava sabbaññu , ñāṇaṃ sakkā pametave .
221.
‘‘‘ DhāretuṃV1.18 pathaviṃ sakkā , ṭhapetvā tulamaṇḍale ;
Na tveva tava sabbaññu , ñāṇaṃ sakkā dharetave .
222.
‘‘‘ ĀkāsoP1.21 minituṃ sakkā , rajjuyā aṅgulena vā ;
Na tveva tava sabbaññu , ñāṇaṃ sakkā pametave .
223.
‘‘‘ Mahāsamudde udakaṃ , pathavī cākhilā jaṭaṃ [ pathaviṃ cākhilañjahe ( syā .)];
Buddhañāṇaṃ upādāya , upamāto na yujjare .
224.
‘‘‘ Sadevakassa lokassa , cittaṃ yesaṃ pavattati ;
Antojālīkatā [ antojālagatā ( pī .)] ete , tava ñāṇamhi cakkhuma .
225.
‘‘‘ YenaM1.23 ñāṇena pattosi , kevalaṃ bodhimuttamaṃ ;
Tena ñāṇena sabbaññu , maddasī paratitthiye ’.
226.
‘‘ Imā gāthā thavitvāna , suruci nāma tāpaso ;
Ajinaṃ pattharitvāna , pathaviyaṃ nisīdi so .
227.
‘‘ Cullāsītisahassāni , ajjhogāḷho mahaṇṇave ;
Accugato tāvadeva , girirājā pavuccati .
228.
‘‘ Tāva accuggato neru , āyato vitthato ca so ;
Cuṇṇito aṇubhedena , koṭisatasahassaso [ sahassiyo ( syā . ka .)].
229.
‘‘ LakkheT1.31 ṭhapiyamānamhi , parikkhayamagacchatha ;
Na tveva tava sabbaññu , ñāṇaṃ sakkā pametave .
230.
‘‘ Sukhumacchikena jālena , udakaṃ yo parikkhipe ;
Ye keci udake pāṇā , antojālīkatā siyuṃ .
231.
‘‘ Tatheva hi mahāvīra , ye keci puthutitthiyā ;
Diṭṭhigahanapakkhandā [ pakkhantā ( sī . syā .)], parāmāsena mohitā .
232.
‘‘ Tava suddhena ñāṇena , anāvaraṇadassinā ;
Antojālīkatā ete , ñāṇaṃ te nātivattare .
233.
‘‘ Bhagavā tamhi samaye , anomadassī mahāyaso ;
Vuṭṭhahitvā samādhimhā , disaṃ olokayī jino .
234.
‘‘ Anomadassimunino , nisabho nāma sāvako ;
Parivuto satasahassehi , santacittehi tādibhi .
235.
‘‘ KhīṇāsavehiV1.19 suddhehi , chaḷabhiññehi jhāyibhi ;
Cittamaññāya buddhassa , upesi lokanāyakaṃ .
236.
‘‘ Antalikkhe ṭhitā tattha , padakkhiṇamakaṃsu te ;
Namassantā pañjalikā , otaruṃ [ oruhuṃ ( syā .)] buddhasantike .
237.
‘‘ Anomadassī bhagavā , lokajeṭṭho narāsabho ;
Bhikkhusaṅghe nisiditvā , sitaṃ pātukarī jino .
238.
‘‘ VaruṇoM1.24 nāmupaṭṭhāko , anomadassissa satthuno ;
Ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā , apucchi lokanāyakaṃ .
239.
‘‘‘ KoT1.32P1.22 nu kho bhagavā hetu , sitakammassa satthuno ;
Na hi buddhā ahetūhi , sitaṃ pātukaronti te ’.
240.
‘‘ Anomadassī bhagavā , lokajeṭṭho narāsabho ;
Bhikkhumajjhe nisīditvā , imaṃ gāthaṃ abhāsatha .
241.
‘‘‘ Yo maṃ pupphena pūjesi , ñāṇañcāpi anutthavi ;
Tamahaṃ kittayissāmi , suṇotha mama bhāsato .
242.
‘‘‘ Buddhassa giramaññāya , sabbe devā samāgatā ;
Saddhammaṃ sotukāmā te , sambuddhamupasaṅkamuṃ .
243.
‘‘‘ Dasasu lokadhātūsu , devakāyā mahiddhikā ;
Saddhammaṃ sotukāmā te , sambuddhamupasaṅkamuṃ .
244.
‘‘‘ Hatthī assā rathā pattī , senā ca caturaṅginī ;
Parivāressantimaṃ niccaṃ , buddhapūjāyidaṃ phalaṃ .
245.
‘‘‘ Saṭṭhitūriyasahassāni , bheriyo samalaṅkatā ;
Upaṭṭhissantimaṃ niccaṃ , buddhapūjāyidaṃ phalaṃ .
246.
‘‘‘ Soḷasitthisahassāni , nāriyo samalaṅkatā ;
Vicittavatthābharaṇā , āmuttamaṇikuṇḍalā .
247.
‘‘‘ Aḷārapamhā hasulā , susaññā tanumajjhimā ;
Parivāressantimaṃ niccaṃ , buddhapūjāyidaṃ phalaṃ .
248.
‘‘‘ Kappasatasahassāni , devaloke ramissati ;
Sahassakkhattuṃ cakkavattī , rājā raṭṭhe bhavissati .
249.
‘‘‘ SahassakkhattuṃT1.33V1.20 devindo , devarajjaṃ karissati ;
Padesarajjaṃ vipulaṃ , gaṇanāto asaṅkhiyaṃ [ asaṅkhayaṃ ( syā . ka .) evamuparipi ].
250.
‘‘‘ Pacchime bhavasampatte [ pacchimabhave sampatte ( sī .)], manussattaṃ gamissati ;
Brāhmaṇī sāriyā nāma , dhārayissati kucchinā .
251.
‘‘‘ MātuyāM1.25 nāmagottena , paññāyissatiyaṃ naro ;
Sāriputtoti nāmena , tikkhapañño bhavissati .
252.
‘‘‘ Asītikoṭī chaḍḍetvā , pabbajissatikiñcano ;
Gavesanto santipadaṃ , carissati mahiṃ imaṃ .
253.
‘‘‘ Apparimeyye ito kappe , okkākakulasambhavo ;
Gotamo nāma gottena , satthā loke bhavissati .
254.
‘‘‘ Tassa dhammesu dāyādo , oraso dhammanimmito ;
Sāriputtoti nāmena , hessati aggasāvako .
255.
‘‘‘ AyaṃP1.23 bhāgīrathī [ bhāgīrasī ( syā . ka .)] gaṅgā , himavantā pabhāvitā ;
Mahāsamuddamappeti , tappayantī mahodadhiṃ [ mahodadhī (?) gaṅgādimahānadiyoti attho ].
256.
‘‘‘ Tathevāyaṃ sāriputto , sake tīsu visārado ;
Paññāya pāramiṃ gantvā , tappayissati pāṇine [ pāṇino ( sī . syā .)].
257.
‘‘‘ Himavantamupādāya , sāgarañca mahodadhiṃ ;
Etthantare yaṃ pulinaṃ , gaṇanāto asaṅkhiyaṃ .
258.
‘‘‘ Tampi sakkā asesena , saṅkhātuṃ gaṇanā yathā ;
Na tveva sāriputtassa , paññāyanto bhavissati .
259.
‘‘‘ LakkheT1.34 ṭhapiyamānamhi , khīye gaṅgāya vālukā ;
Na tveva sāriputtassa , paññāyanto bhavissati .
260.
‘‘‘ Mahāsamudde ūmiyo , gaṇanāto asaṅkhiyā ;
Tatheva sāriputtassa , paññāyanto na hessati .
261.
‘‘‘ Ārādhayitvā sambuddhaṃ , gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ ;
Paññāya pāramiṃ gantvā , hessati aggasāvako .
262.
‘‘‘ Pavattitaṃ dhammacakkaṃ , sakyaputtena tādinā ;
Anuvattessati sammā , vassento dhammavuṭṭhiyo .
263.
‘‘‘ SabbametaṃV1.21 abhiññāya , gotamo sakyapuṅgavo ;
Bhikkhusaṅghe nisīditvā , aggaṭṭhāne ṭhapessati ’.
264.
‘‘ AhoM1.26 me sukataṃ kammaṃ , anomadassissa satthuno ;
Yassāhaṃ kāraṃ [ yassādhikāraṃ ( syā .)] katvāna , sabbattha pāramiṃ gato .
265.
‘‘ Aparimeyye kataṃ kammaṃ , phalaṃ dassesi me idha ;
Sumutto saravegova , kilese jhāpayiṃ ahaṃ .
266.
‘‘ Asaṅkhataṃ gavesanto , nibbānaṃ acalaṃ padaṃ ;
Vicinaṃ titthiye sabbe , esāhaṃ saṃsariṃ bhave .
267.
‘‘ Yathāpi byādhito poso , pariyeseyya osadhaṃ ;
Vicineyya vanaṃ [ dhanaṃ ( syā . ka .)] sabbaṃ , byādhito parimuttiyā .
268.
‘‘ Asaṅkhataṃ gavesanto , nibbānaṃ amataṃ padaṃ ;
Abbokiṇṇaṃ [ abbocchinnaṃ ( aṭṭha .)] pañcasataṃ , pabbajiṃ isipabbajaṃ .
269.
‘‘ JaṭābhārenaT1.35 bharito , ajinuttaranivāsano ;
Abhiññāpāramiṃ gantvā , brahmalokaṃ agacchihaṃ .
270.
‘‘ NatthiP1.24 bāhirake suddhi , ṭhapetvā jinasāsanaṃ ;
Ye keci buddhimā sattā , sujjhanti jinasāsane .
271.
‘‘ Attakāramayaṃ [ atthakāramayaṃ ( ka .)] etaṃ , nayidaṃ itihītihaṃ ;
Asaṅkhataṃ gavesanto , kutitthe [ kutitthaṃ ( sī . syā .)] sañcariṃ ahaṃ .
272.
‘‘ Yathā sāratthiko poso , kadaliṃ chetvāna phālaye ;
Na tattha sāraṃ vindeyya , sārena rittako hi so .
273.
‘‘ Tatheva titthiyā loke , nānādiṭṭhī bahujjanā ;
Asaṅkhatena rittāse , sārena kadalī yathā .
274.
‘‘ Pacchime bhavasampatte , brahmabandhu ahosahaṃ ;
Mahābhogaṃ chaḍḍetvāna , pabbajiṃ anagāriyaṃ .
Paṭhamabhāṇavāraṃ .
275.
‘‘ Ajjhāyako mantadharo , tiṇṇaṃ vedāna pāragū ;
Brāhmaṇo sañcayo [ sañjayo ( sī . syā . pī .)] nāma , tassa mūle vasāmahaṃ .
276.
‘‘ SāvakoM1.27 te mahāvīra , assaji nāma brāhmaṇo ;
Durāsado uggatejo , piṇḍāya caratī tadā .
277.
‘‘ TamaddasāsiṃV1.22 sappaññaṃ , muniṃ mone samāhitaṃ ;
Santacittaṃ mahānāgaṃ , suphullaṃ padumaṃ yathā .
278.
‘‘ DisvāT1.36 me cittamuppajji , sudantaṃ suddhamānasaṃ ;
Usabhaṃ pavaraṃ vīraṃ , arahāyaṃ bhavissati .
279.
‘‘ Pāsādiko iriyati , abhirūpo susaṃvuto ;
Uttame damathe danto , amatadassī bhavissati .
280.
‘‘ Yaṃnūnāhaṃ uttamatthaṃ , puccheyyaṃ tuṭṭhamānasaṃ ;
So me puṭṭho kathessati , paṭipucchāmahaṃ tadā .
281.
‘‘ Piṇḍapātaṃ [ piṇḍacāraṃ ( syā .)] carantassa , pacchato agamāsahaṃ ;
Okāsaṃ paṭimānento , pucchituṃ amataṃ padaṃ .
282.
‘‘ Vīthintare anuppattaṃ , upagantvāna pucchahaṃ ;
‘ Kathaṃ gottosi tvaṃ vīra , kassa sissosi mārisa ’.
283.
‘‘ So me puṭṭho viyākāsi , asambhītova kesarī ;
‘ Buddho loke samuppanno , tassa sissomhi āvuso ’.
284.
‘‘‘ KīdisaṃP1.25 te mahāvīra , anujāta mahāyasa ;
Buddhassa sāsanaṃ dhammaṃ , sādhu me kathayassu bho ’.
285.
‘‘ So me puṭṭho kathī sabbaṃ , gambhīraṃ nipuṇaṃ padaṃ ;
Taṇhāsallassa hantāraṃ , sabbadukkhāpanūdanaṃ .
286.
‘‘‘ Ye dhammā hetuppabhavā , tesaṃ hetuṃ tathāgato āha ;
Tesañca yo nirodho , evaṃ vādī mahāsamaṇo ’.
287.
‘‘ Sohaṃ vissajjite pañhe , paṭhamaṃ phalamajjhagaṃ ;
Virajo vimalo āsiṃ , sutvāna jinasāsanaṃ .
288.
‘‘ SutvānaT1.37 munino vākyaṃ , passitvā dhammamuttamaṃ ;
Pariyogāḷhasaddhammo , imaṃ gāthamabhāsahaṃ .
289.
‘‘‘ EsevaM1.28 dhammo yadi tāvadeva , paccabyathapadamasokaṃ ;
Adiṭṭhaṃ abbhatītaṃ , bahukehi kappanahutehi ’.
290.
‘‘ Svāhaṃ dhammaṃ gavesanto , kutitthe sañcariṃ ahaṃ ;
So me attho anuppatto , kālo me nappamajjituṃ .
291.
‘‘ TositohaṃV1.23 assajinā , patvāna acalaṃ padaṃ ;
Sahāyakaṃ gavesanto , assamaṃ agamāsahaṃ .
292.
‘‘ Dūratova mamaṃ disvā , sahāyo me susikkhito ;
Iriyāpathasampanno [ iriyāpathaṃ mamaṃ disvā ( ka .)], idaṃ vacanamabravi .
293.
‘‘‘ Pasannamukhanettosi , munibhāvova dissati ;
Amatādhigato kacci , nibbānamaccutaṃ padaṃ .
294.
‘‘‘ Subhānurūpo āyāsi , āneñjakārito viya ;
Dantova dantadamatho [ dantovuttamadamatho ( sī .) dantova danta damathe ( syā .)], upasantosi brāhmaṇa .
295.
‘‘‘ Amataṃ mayādhigataṃ , sokasallāpanūdanaṃ ;
Tvampi taṃ adhigacchesi [ adhigacchāhi ( sī .), adhigacchehi ( syā .), adhigatosi (?)], gacchāma buddhasantikaṃ ’.
296.
‘‘ Sādhūti so paṭissutvā , sahāyo me susikkhito ;
Hatthena hatthaṃ gaṇhitvā , upagamma [ upāgami ( sī .), upāgamma ( syā .)] tavantikaṃ .
297.
‘‘ Ubhopi pabbajissāma , sakyaputta tavantike ;
Tava sāsanamāgamma , viharāma anāsavā .
298.
‘‘ KolitoT1.38 iddhiyā seṭṭho , ahaṃ paññāya pārago ;
Ubhova ekato hutvā , sāsanaṃ sobhayāmase .
299.
‘‘ ApariyositasaṅkappoP1.26 , kutitthe sañcariṃ ahaṃ ;
Tava dassanamāgamma , saṅkappo pūrito mama .
300.
‘‘ Pathaviyaṃ patiṭṭhāya , pupphanti samaye dumā ;
Dibbagandhā sampavanti , tosenti sabbapāṇinaṃ .
301.
‘‘ Tathevāhaṃ mahāvīra , sakyaputta mahāyasa ;
Sāsane te patiṭṭhāya , samayesāmi pupphituṃ .
302.
‘‘ VimuttipupphaṃM1.29 esanto , bhavasaṃsāramocanaṃ ;
Vimuttipupphalābhena , tosemi sabbapāṇinaṃ .
303.
‘‘ Yāvatā buddhakhettamhi , ṭhapetvāna mahāmuniṃ ;
Paññāya sadiso natthi , tava puttassa cakkhuma .
304.
‘‘ Suvinītā ca te sissā , parisā ca susikkhitā ;
Uttame damathe dantā , parivārenti taṃ sadā .
305.
‘‘ JhāyīV1.24 jhānaratā dhīrā , santacittā samāhitā ;
Munī moneyyasampannā , parivārenti taṃ sadā .
306.
‘‘ Appicchā nipakā dhīrā , appāhārā alolupā ;
Lābhālābhena santuṭṭhā , parivārenti taṃ sadā .
307.
‘‘ Āraññikā dhutaratā , jhāyino lūkhacīvarā ;
Vivekābhiratā dhīrā , parivārenti taṃ sadā .
308.
‘‘ PaṭipannāT1.39 phalaṭṭhā ca , sekhā phalasamaṅgino ;
Āsīsakā [ āsiṃsakā ( sī . syā .)] uttamatthaṃ , parivārenti taṃ sadā .
309.
‘‘ Sotāpannā ca vimalā , sakadāgāmino ca ye ;
Anāgāmī ca arahā , parivārenti taṃ sadā .
310.
‘‘ Satipaṭṭhānakusalā , bojjhaṅgabhāvanāratā ;
Sāvakā te bahū sabbe , parivārenti taṃ sadā .
311.
‘‘ Iddhipādesu kusalā , samādhibhāvanāratā ;
Sammappadhānānuyuttā , parivārenti taṃ sadā .
312.
‘‘ Tevijjā chaḷabhiññā ca , iddhiyā pāramiṃ gatā ;
Paññāya pāramiṃ pattā , parivārenti taṃ sadā .
313.
‘‘ Edisā te mahāvīra , tava sissā susikkhitā ;
Durāsadā uggatejā , parivārenti taṃ sadā .
314.
‘‘ Tehi sissehi parivuto , saññatehi tapassibhi ;
Migarājāvasambhīto , uḷurājāva sobhasi .
315.
‘‘ Pathaviyaṃ patiṭṭhāya , ruhanti dharaṇīruhā ;
Vepullataṃ pāpuṇanti , phalañca dassayanti te .
316.
‘‘ PathavīsadisoM1.30P1.27 tvaṃsi , sakyaputta mahāyasa ;
Sāsane te patiṭṭhāya , labhanti amataṃ phalaṃ .
317.
‘‘ Sindhu sarassatī ceva , nadiyo candabhāgikā ;
Gaṅgā ca yamunā ceva , sarabhū ca atho mahī .
318.
‘‘ EtāsaṃT1.40 sandamānānaṃ , sāgaro sampaṭicchati ;
Jahanti purimaṃ nāmaṃ , sāgaroteva ñāyati .
319.
‘‘ TathevimeV1.25 catubbaṇṇā , pabbajitvā tavantike ;
Jahanti purimaṃ nāmaṃ , buddhaputtāti ñāyare .
320.
‘‘ Yathāpi cando vimalo , gacchaṃ ākāsadhātuyā ;
Sabbe tāragaṇe loke , ābhāya atirocati .
321.
‘‘ Tatheva tvaṃ mahāvīra , parivuto devamānuse ;
Ete sabbe atikkamma , jalasi sabbadā tuvaṃ .
322.
‘‘ Gambhīre uṭṭhitā ūmī , na velamativattare ;
Sabbā velaṃva phusanti [ sabbāva velaṃ phusanti ( sī .), sabbā velaṃ paphussanti ( syā .)], sañcuṇṇā vikiranti tā .
323.
‘‘ Tatheva titthiyā loke , nānādiṭṭhī bahujjanā ;
Dhammaṃ vāditukāmā te , nātivattanti taṃ muniṃ .
324.
‘‘ Sace ca taṃ pāpuṇanti , paṭivādehi cakkhuma ;
Tavantikaṃ upāgantvā , sañcuṇṇāva bhavanti te .
325.
‘‘ Yathāpi udake jātā , kumudā mandālakā bahū ;
Upalimpanti [ upalippanti (?)] toyena , kaddamakalalena ca .
326.
‘‘ Tatheva bahukā sattā , loke jātā virūhare ;
Aṭṭitā rāgadosena , kaddame kumudaṃ yathā .
327.
‘‘ Yathāpi padumaṃ jalajaṃ , jalamajjhe virūhati ;
Na so limpati toyena , parisuddho hi kesarī .
328.
‘‘ TathevaT1.41 tvaṃ mahāvīra , loke jāto mahāmuni ;
Nopalimpasi lokena , toyena padumaṃ yathā .
329.
‘‘ Yathāpi rammake māse , bahū pupphanti vārijā ;
Nātikkamanti taṃ māsaṃ , samayo pupphanāya so .
330.
‘‘ TathevaM1.31V1.26P1.28 tvaṃ mahāvīra , pupphito te vimuttiyā ;
Sāsanaṃ nātivattanti , padumaṃ vārijaṃ yathā .
331.
‘‘ Supupphito sālarājā , dibbagandhaṃ pavāyati ;
Aññasālehi parivuto , sālarājāva sobhati .
332.
‘‘ Tatheva tvaṃ mahāvīra , buddhañāṇena pupphito ;
Bhikkhusaṅghaparivuto , sālarājāva sobhasi .
333.
‘‘ Yathāpi selo himavā , osadho sabbapāṇinaṃ ;
Nāgānaṃ asurānañca , devatānañca ālayo .
334.
‘‘ Tatheva tvaṃ mahāvīra , osadho viya pāṇinaṃ ;
Tevijjā chaḷabhiññā ca , iddhiyā pāramiṃ gatā .
335.
‘‘ Anusiṭṭhā mahāvīra , tayā kāruṇikena te ;
Ramanti dhammaratiyā , vasanti tava sāsane .
336.
‘‘ Migarājā yathā sīho , abhinikkhamma āsayā ;
Catuddisānuviloketvā [ viloketvā ( sī . syā .), nuloketvā ( ka .)],
Tikkhattuṃ abhinādati .
337.
‘‘ Sabbe migā uttasanti , migarājassa gajjato ;
Tathā hi jātimā eso , pasū tāseti sabbadā .
338.
‘‘ GajjatoT1.42 te mahāvīra , vasudhā sampakampati ;
Bodhaneyyāvabujjhanti , tasanti mārakāyikā .
339.
‘‘ Tasanti titthiyā sabbe , nadato te mahāmuni ;
Kākā senāva vibbhantā , migaraññā yathā migā .
340.
‘‘ Ye keci gaṇino loke , satthāroti pavuccare ;
Paramparāgataṃ dhammaṃ , desenti parisāya te .
341.
‘‘ Na hevaṃ tvaṃ mahāvīra , dhammaṃ desesi pāṇinaṃ ;
Sāmaṃ saccāni bujjhitvā , kevalaṃ bodhipakkhiyaṃ .
342.
‘‘ Āsayānusayaṃ ñatvā , indriyānaṃ balābalaṃ ;
Bhabbābhabbe viditvāna , mahāmeghova gajjasi .
343.
‘‘ CakkavāḷapariyantāM1.32 , nisinnā parisā bhave ;
Nānādiṭṭhī vicinantā [ vicintenti ( syā .), vicinantaṃ ( ka .)], vimaticchedanāya taṃ .
344.
‘‘ SabbesaṃP1.29 cittamaññāya , opammakusalo muni ;
Ekaṃ pañhaṃ kathentova , vimatiṃ chindasi [ chindi ( syā . ka .)] pāṇinaṃ .
345.
‘‘ Upatissasadiseheva , vasudhā pūritā bhave ;
Sabbeva te pañjalikā , kittayuṃ lokanāyakaṃ .
346.
‘‘ Kappaṃ vā te kittayantā , nānāvaṇṇehi kittayuṃ ;
Parimetuṃ na sakkeyyuṃ [ na kappeyyuṃ ( syā .), na pappeyyuṃ ( ka .)], appameyyo tathāgato .
347.
‘‘ YathāsakenaV1.27 thāmena , kittito hi mayā jino ;
Kappakoṭīpi kittentā , evameva pakittayuṃ .
348.
‘‘ SaceT1.43 hi koci devo vā , manusso vā susikkhito ;
Pametuṃ parikappeyya , vighātaṃva labheyya so .
349.
‘‘ Sāsane te patiṭṭhāya , sakyaputta mahāyasa ;
Paññāya pāramiṃ gantvā , viharāmi anāsavo .
350.
‘‘ Titthiye sampamaddāmi , vattemi jinasāsanaṃ ;
Dhammasenāpati ajja , sakyaputtassa sāsane .
351.
‘‘ Aparimeyye kataṃ kammaṃ , phalaṃ dassesi me idha ;
Sukhitto saravegova , kilese jhāpayī mama [ jhāpayiṃ mama ( syā .), jhāpayiṃ ahaṃ ( ka .)].
352.
‘‘ Yo koci manujo bhāraṃ , dhāreyya matthake sadā ;
Bhārena dukkhito assa , bhārehi bharito tathā .
353.
‘‘ Ḍayhamāno tīhaggīhi , bhavesu saṃsariṃ ahaṃ ;
Bharito bhavabhārena , giriṃ uccārito yathā .
354.
‘‘ Oropito ca me bhāro , bhavā ugghāṭitā mayā ;
Karaṇīyaṃ kataṃ sabbaṃ , sakyaputtassa sāsane .
355.
‘‘ Yāvatā buddhakhettamhi , ṭhapetvā sakyapuṅgavaṃ ;
Ahaṃ aggomhi paññāya , sadiso me na vijjati .
356.
‘‘ SamādhimhiM1.33 sukusalo , iddhiyā pāramiṃ gato ;
Icchamāno cahaṃ ajja , sahassaṃ abhinimmine .
357.
‘‘ AnupubbavihārassaP1.30 , vasībhūto mahāmuni ;
Kathesi sāsanaṃ mayhaṃ , nirodho sayanaṃ mama .
358.
‘‘ DibbacakkhuT1.44 visuddhaṃ me , samādhikusalo ahaṃ ;
Sammappadhānānuyutto , bojjhaṅgabhāvanārato .
359.
‘‘ Sāvakena hi pattabbaṃ , sabbameva kataṃ mayā ;
Lokanāthaṃ ṭhapetvāna , sadiso me na vijjati .
360.
‘‘ Samāpattīnaṃ kusalo [ samāpattinayakusalo ( sī .)], jhānavimokkhāna khippapaṭilābhī ;
Bojjhaṅgabhāvanārato , sāvakaguṇapāramigatosmi .
361.
‘‘ SāvakaguṇenapiV1.28 phussena [ sāvakaguṇaphussena ( syā .)], buddhiyā parisuttamabhāravā [ purisuttamagāravā ( syā .), purisuttamabhāravā ( ka .)];
Yaṃ saddhāsaṅgahitaṃ [ saddhāya saṅgahitaṃ ( sī .), saddāsaṅgahitaṃ ( syā .)] cittaṃ , sadā sabrahmacārīsu .
362.
‘‘ Uddhatavisova sappo , chinnavisāṇova usabho ;
Nikkhittamānadappova [ dabbova ( ka .)], upemi garugāravena gaṇaṃ .
363.
‘‘ Yadi rūpinī bhaveyya , paññā me vasumatīpi [ vasumatī ( sī . ka .) vasupatīnaṃ ( syā .)] na sameyya ;
Anomadassissa [ anomadassi (?)] bhagavato , phalametaṃ ñāṇathavanāya .
364.
‘‘ Pavattitaṃ dhammacakkaṃ , sakyaputtena tādinā ;
Anuvattemahaṃ sammā , ñāṇathavanāyidaṃ phalaṃ .
365.
‘‘ Mā me kadāci pāpiccho , kusīto hīnavīriyo ;
Appassuto anādaro [ anācāro ( sabbattha ) theragā .987 passitabbā ], sameto ahu katthaci .
366.
‘‘ Bahussuto ca medhāvī , sīlesu susamāhito ;
Cetosamathānuyutto , api muddhani tiṭṭhatu .
367.
‘‘ Taṃ vo vadāmi bhaddante , yāvantettha samāgatā ;
Appicchā hotha santuṭṭhā , jhāyī jhānaratā sadā .
368.
‘‘ YamahaṃT1.45M1.34P1.31 paṭhamaṃ disvā , virajo vimalo ahuṃ ;
So me ācariyo dhīro , assaji nāma sāvako .
369.
‘‘ Tassāhaṃ vāhasā ajja , dhammasenāpatī ahuṃ ;
Sabbattha pāramiṃ patvā , viharāmi anāsavo .
370.
‘‘ Yo me ācariyo āsi , assaji nāma sāvako ;
Yassaṃ disāyaṃ vasati , ussīsamhi karomahaṃ .
371.
‘‘ Mama kammaṃ saritvāna , gotamo sakyapuṅgavo ;
Bhikkhusaṅghe nisīditvā , aggaṭṭhāne ṭhapesi maṃ .
372.
[ imā dve gāthāyo syāmapotthake na santi ]
Kilesā jhāpitā mayhaṃ , bhavā sabbe samūhatā .
Nāgova bandhanaṃ chetvā , viharāmi anāsavo .
373.
‘‘ Svāgataṃ vata me āsi , buddhaseṭṭhassa santike ;
Tisso vijjā anuppattā , kataṃ buddhassa sāsanaṃ [ imā dve gāthāro syāmapotthake na santi ].
374.
‘‘ PaṭisambhidāV1.29 catasso [ catasso ca ( sī .)], vimokkhāpi ca aṭṭhime ;
Chaḷabhiññā sacchikatā , kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sāriputto thero imā gāthāyo
Abhāsitthāti .
Sāriputtattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ .