6. Bījanivaggo
1. Vidhūpanadāyakattheraapadānaṃ
1.
‘‘ Padumuttarabuddhassa
M1.115V1.102 , lokajeṭṭhassa tādino ;Bījanikā [ vījanikā ( sī . syā .)] mayā dinnā , dvipadindassa tādino .
2.
‘‘ Sakaṃ cittaṃ pasādetvā , paggahetvāna añjaliṃ ;
Sambuddhamabhivādetvā , pakkamiṃ uttarāmukho .
3.
‘‘ Bījaniṃ
T1.149 paggahetvāna , satthā lokagganāyako [ loke anuttaro ( sī .)];Bhikkhusaṅghe ṭhito santo , imā gāthā abhāsatha .
4.
‘‘‘ Iminā bījanidānena , cittassa paṇidhīhi [ cetanāpaṇidhīhi ( aññattha )] ca ;
Kappānaṃ satasahassaṃ , vinipātaṃ na gacchati ’.
5.
‘‘ Āraddhavīriyo pahitatto , cetoguṇasamāhito ;
Jātiyā sattavassohaṃ , arahattaṃ apāpuṇiṃ .
6.
‘‘ Saṭṭhikappasahassamhi , bījamānasanāmakā ;
Soḷasāsiṃsu rājāno , cakkavattī mahabbalā .
7.
‘‘ Paṭisambhidā
P1.104 catasso , vimokkhāpi ca aṭṭhime ;Chaḷabhiññā sacchikatā , kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vidhūpanadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti .
Vidhūpanadāyakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ .
2. Sataraṃsittheraapadānaṃ
8.
‘‘ Ubbiddhaṃ selamāruyha , nisīdi purisuttamo ;
Pabbatassāvidūramhi , brāhmaṇo mantapāragū .
9.
‘‘ Upaviṭṭhaṃ
V1.103 mahāvīraṃ , devadevaṃ narāsabhaṃ ;Añjaliṃ paggahetvāna , santhaviṃ lokanāyakaṃ .
10.
‘‘‘ Esa
T1.150M1.116 buddho mahāvīro , varadhammappakāsako ;Jalati aggikhandhova , bhikkhusaṅghapurakkhato .
11.
‘‘‘ Mahāsamuddova ‘ kkhubbho [’ kkhobho ( sī . syā .)], aṇṇavova duruttaro ;
Migarājāvasambhīto [ chambhito ( ka .)], dhammaṃ deseti cakkhumā ’.
12.
‘‘ Mama saṅkappamaññāya , padumuttaranāyako ;
Bhikkhusaṅghe ṭhito satthā , imā gāthā abhāsatha .
13.
‘‘‘ Yenāyaṃ [ yenāhaṃ ( ka .)] añjalī dinno , buddhaseṭṭho ca thomito ;
Tiṃsakappasahassāni , devarajjaṃ karissati .
14.
‘‘‘ Kappasatasahassamhi , aṅgīrasasanāmako ;
Vivaṭṭacchado [ vivatthacchaddo ( sī .)] sambuddho , uppajjissati tāvade .
15.
‘‘‘ Tassa dhammesu dāyādo , oraso dhammanimmito ;
Sataraṃsīti nāmena , arahā so bhavissati ’.
16.
‘‘ Jātiyā sattavassohaṃ , pabbajiṃ anagāriyaṃ ;
Sataraṃsimhi nāmena , pabhā niddhāvate mama .
17.
‘‘ Maṇḍape rukkhamūle vā , jhāyī jhānarato ahaṃ ;
Dhāremi antimaṃ dehaṃ , sammāsambuddhasāsane .
18.
‘‘ Saṭṭhikappasahassamhi , caturo rāmanāmakā ;
Sattaratanasampannā , cakkavattī mahabbalā .
19.
‘‘ Paṭisambhidā
P1.105 catasso … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.Itthaṃ
T1.151 sudaṃ āyasmā sataraṃsi thero imā gāthāyo abhāsitthāti .Sataraṃsittherassāpadānaṃ dutiyaṃ .
3. Sayanadāyakattheraapadānaṃ
20.
‘‘ Padumuttarabuddhassa , sabbalokānukampino ;
Sayanaṃ tassa pādāsiṃ , vippasannena cetasā .
21.
‘‘ Tena
M1.117V1.104 sayanadānena , sukhette bījasampadā ;Bhogā nibbattare tassa , sayanassa idaṃ phalaṃ .
22.
‘‘ Ākāse seyyaṃ kappemi , dhāremi pathaviṃ imaṃ ;
Pāṇesu me issariyaṃ , sayanassa idaṃ phalaṃ .
23.
‘‘ Pañcakappasahassamhi , aṭṭha āsuṃ mahātejā [ mahāvarā ( sī .), mahāvīrā ( syā .)];
Catuttiṃse kappasate , caturo ca mahabbalā .
24.
‘‘ Paṭisambhidā catasso … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sayanadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti .
Sayanadāyakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ .
4. Gandhodakiyattheraapadānaṃ
25.
‘‘ Padumuttarabuddhassa
T1.152 , mahābodhimaho ahu ;Vicittaṃ ghaṭamādāya , gandhodakamadāsahaṃ .
26.
‘‘ Nhānakāle ca bodhiyā , mahāmegho pavassatha ;
Ninnādo ca mahā āsi , asaniyā phalantiyā .
27.
‘‘ Tenevāsanivegena , tattha kālaṅkato [ kālakato ( sī . syā .)] ahaṃ [ ahuṃ ( sī .)];
Devaloke ṭhito santo , imā gāthā abhāsahaṃ .
28.
‘‘‘ Aho
P1.106 buddho aho dhammo , aho no satthusampadā ;Kaḷevaraṃ [ kalebaraṃ ( sī .)] me patitaṃ , devaloke ramāmahaṃ .
29.
‘‘‘ Ubbiddhaṃ bhavanaṃ mayhaṃ , satabhūmaṃ samuggataṃ ;
Kaññāsatasahassāni , parivārenti maṃ sadā .
30.
‘‘‘ Ābādhā me na vijjanti , soko mayhaṃ na vijjati ;
Pariḷāhaṃ na passāmi , puññakammassidaṃ phalaṃ .
31.
‘‘‘ Aṭṭhavīse kappasate , rājā saṃvasito ahuṃ ;
Sattaratanasampanno , cakkavattī mahabbalo ’.
32.
‘‘ Paṭisambhidā
M1.118 catasso … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.Itthaṃ sudaṃ āyasmā gandhodakiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti .
Gandhodakiyattherassāpadānaṃ catutthaṃ .
5. Opavayhattheraapadānaṃ
33.
‘‘ Padumuttarabuddhassa
T1.153V1.105 , ājānīyamadāsahaṃ ;Niyyādetvāna sambuddhe [ sambuddhaṃ ( sī . ka .)], agamāsiṃ sakaṃ gharaṃ .
34.
‘‘ Devalo nāma nāmena , satthuno aggasāvako ;
Varadhammassa dāyādo , āgacchi mama santikaṃ .
35.
‘‘ Sapattabhāro bhagavā , ājāneyyo na kappati ;
Tava saṅkappamaññāya , adhivāsesi cakkhumā .
36.
‘‘ Agghāpetvā vātajavaṃ , sindhavaṃ sīghavāhanaṃ ;
Padumuttarabuddhassa , khamanīyamadāsahaṃ .
37.
‘‘ Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi , devattaṃ atha mānusaṃ [ deve ca mānuse bhave ( sī . ka .)];
Khamanīyaṃ vātajavaṃ , cittaṃ nibbattate [ ājānīyā vātajavā , vitti nibbattare ( syā .), khamanīyā vātajavā , cittā nibbattare ( sī .)] mama .
38.
‘‘ Lābhaṃ
P1.107 tesaṃ suladdhaṃva , ye labhantupasampadaṃ ;Punapi payirupāseyyaṃ , buddho loke sace bhave .
39.
‘‘ Aṭṭhavīsatikkhattuṃhaṃ , rājā āsiṃ mahabbalo ;
Cāturanto vijitāvī , jambusaṇḍassa [ jambudīpassa ( syā .), jambumaṇḍassa ( ka .)] jambuissaro .
40.
‘‘ Idaṃ pacchimakaṃ mayhaṃ , carimo vattate bhavo ;
Pattosmi acalaṃ ṭhānaṃ , hitvā jayaparājayaṃ .
41.
‘‘ Catutiṃsasahassamhi , mahātejosi khattiyo ;
Sataratanasampanno , cakkavattī mahabbalo .
42.
‘‘ Paṭisambhidā
T1.154M1.119 catasso … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.Itthaṃ sudaṃ āyasmā opavayho thero imā gāthāyo abhāsitthāti .
Opavayhattherassāpadānaṃ pañcamaṃ .
6. Saparivārāsanattheraapadānaṃ
43.
‘‘ Padumuttarabuddhassa , piṇḍapātaṃ adāsahaṃ ;
Gantvā kiliṭṭhakaṃ ṭhānaṃ [ taṃ bhojanaṭṭhānaṃ ( sī .)], mallikāhi parikkhitaṃ [ parikkhipiṃ ( sī .)].
44.
‘‘ Tamhāsanamhi
V1.106 āsīno , buddho lokagganāyako ;Akittayi piṇḍapātaṃ , ujubhūto samāhito .
45.
‘‘ Yathāpi bhaddake khette , bījaṃ appampi ropitaṃ ;
Sammā dhāraṃ pavecchante , phalaṃ toseti kassakaṃ .
46.
‘‘ Tathevāyaṃ piṇḍapāto , sukhette ropito tayā ;
Bhave nibbattamānamhi , phalaṃ te [ nibbattamānaṃ hi , phalato ( sī .)] tosayissati [ tappayissati ( ka .)].
47.
‘‘ Idaṃ vatvāna sambuddho , jalajuttamanāmako ;
Piṇḍapātaṃ gahetvāna , pakkāmi uttarāmukho .
48.
‘‘ Saṃvuto pātimokkhasmiṃ , indriyesu ca pañcasu ;
Pavivekamanuyutto , viharāmi anāsavo .
49.
‘‘ Paṭisambhidā
T1.155P1.108 catasso … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.Itthaṃ sudaṃ āyasmā saparivārāsano thero imā gāthāyo abhāsitthāti .
Saparivārāsanattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ .
7. Pañcadīpakattheraapadānaṃ
50.
‘‘ Padumuttarabuddhassa , sabbabhūtānukampino ;
Saddahitvāna [ susaṇṭhahitvā ( sī .)] saddhamme , ujudiṭṭhi ahosahaṃ .
51.
‘‘ Padīpadānaṃ
M1.120 pādāsiṃ , parivāretvāna bodhiyaṃ ;Saddahanto padīpāni , akariṃ tāvade ahaṃ .
52.
‘‘ Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi , devattaṃ atha mānusaṃ ;
Ākāse ukkaṃ dhārenti , dīpadānassidaṃ phalaṃ .
53.
‘‘ Tirokuṭṭaṃ tiroselaṃ , samatiggayha pabbataṃ ;
Samantā yojanasataṃ , dassanaṃ anubhomahaṃ .
54.
‘‘ Tena kammāvasesena , pattomhi āsavakkhayaṃ ;
Dhāremi antimaṃ dehaṃ , dvipadindassa sāsane .
55.
‘‘ Catuttiṃse kappasate , satacakkhusanāmakā ;
Rājāhesuṃ mahātejā , cakkavattī mahabbalā .
56.
‘‘ Paṭisambhidā
T1.156V1.107 catasso … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.Itthaṃ sudaṃ āyasmā pañcadīpako thero imā gāthāyo abhāsitthāti .
Pañcadīpakattherassāpadānaṃ sattamaṃ .
8. Dhajadāyakattheraapadānaṃ
57.
‘‘ Padumuttarabuddhassa , bodhiyā pādaputtame ;
Haṭṭho haṭṭhena cittena , dhajamāropayiṃ ahaṃ .
58.
‘‘ Patitapattāni gaṇhitvā , bahiddhā chaḍḍayiṃ ahaṃ ;
Antosuddhaṃ bahisuddhaṃ , adhimuttamanāsavaṃ .
59.
‘‘ Sammukhā viya sambuddhaṃ , avandiṃ bodhimuttamaṃ ;
Padumuttaro
P1.109 lokavidū , āhutīnaṃ paṭiggaho . 60.
‘‘ Bhikkhusaṅghe ṭhito satthā , imā gāthā abhāsatha ;
‘‘‘ Iminā dhajadānena , upaṭṭhānena cūbhayaṃ .
61.
‘‘‘ Kappānaṃ satasahassaṃ , duggatiṃ so na gacchati ;
Devesu devasobhagyaṃ , anubhossatinappakaṃ .
62.
‘‘‘ Anekasatakkhattuñca
M1.121 , rājā raṭṭhe bhavissati ;Uggato nāma nāmena , cakkavattī bhavissati .
63.
‘‘‘ Sampattiṃ
T1.157 anubhotvāna , sukkamūlena codito ;Gotamassa bhagavato , sāsanebhiramissati ’.
64.
‘‘ Padhānapahitattomhi , upasanto nirūpadhi ;
Dhāremi antimaṃ dehaṃ , sammāsambuddhasāsane .
65.
‘‘ Ekapaññāsasahasse , kappe uggatasavhayo [ savhayā ( syā .)];
Paññāsasatasahasse , khattiyo meghasavhayo [ khattiyā khemasavhayā ( syā .)].
66.
‘‘ Paṭisambhidā catasso … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhajadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti .
Dhajadāyakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ .
9. Padumattheraapadānaṃ
67.
‘‘ Catusaccaṃ
V1.108 pakāsento , varadhammappavattako ;Vassate [ vasseti (?)] amataṃ vuṭṭhiṃ , nibbāpento mahājanaṃ .
68.
‘‘ Sadhajaṃ [ sadaṇḍaṃ ( sī .)] padumaṃ gayha , aḍḍhakose ṭhito ahaṃ ;
Padumuttaramunissa , pahaṭṭho ukkhipimambare .
69.
‘‘ Āgacchante ca padume , abbhuto āsi tāvade ;
Mama saṅkappamaññāya , paggaṇhi vadataṃ varo .
70.
‘‘ Karaseṭṭhena
T1.158 paggayha , jalajaṃ pupphamuttamaṃ ;Bhikkhusaṅghe ṭhito satthā , imā gāthā abhāsatha .
71.
‘‘‘ Yenidaṃ padumaṃ khittaṃ , sabbaññumhi vināyake [ sabbaññutamanāyake ( syā . ka .)];
Tamahaṃ kittayissāmi , suṇātha mama bhāsato .
72.
‘‘‘ Tiṃsakappāni
M1.122P1.110 devindo , devarajjaṃ karissati ;Pathabyā rajjaṃ sattasataṃ , vasudhaṃ āvasissati .
73.
‘‘‘ Tattha pattaṃ gaṇetvāna , cakkavattī bhavissati ;
Ākāsato pupphavuṭṭhi , abhivassissatī tadā .
74.
‘‘‘ Kappasatasahassamhi , okkākakulasambhavo ;
Gotamo nāma nāmena , satthā loke bhavissati .
75.
‘‘‘ Tassa dhammesu dāyādo , oraso dhammanimmito ;
Sabbāsave pariññāya , nibbāyissatināsavo ’.
76.
‘‘ Nikkhamitvāna kucchimhā , sampajāno patissato ;
Jātiyā pañcavassohaṃ , arahattaṃ apāpuṇiṃ .
77.
‘‘ Paṭisambhidā catasso … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā padumo thero imā gāthāyo abhāsitthāti .
Padumattherassāpadānaṃ navamaṃ .
10. Asanabodhiyattheraapadānaṃ
78.
‘‘ Jātiyā
T1.159V1.109 sattavassohaṃ , addasaṃ lokanāyakaṃ ;Pasannacitto sumano , upagacchiṃ naruttamaṃ .
79.
‘‘ Tissassāhaṃ bhagavato , lokajeṭṭhassa tādino ;
Haṭṭho haṭṭhena cittena , ropayiṃ bodhimuttamaṃ .
80.
‘‘ Asano nāmadheyyena , dharaṇīruhapādapo ;
Pañcavasse paricariṃ , asanaṃ bodhimuttamaṃ .
81.
‘‘ Pupphitaṃ pādapaṃ disvā , abbhutaṃ lomahaṃsanaṃ ;
Sakaṃ kammaṃ pakittento , buddhaseṭṭhaṃ upāgamiṃ .
82.
‘‘ Tisso tadā so sambuddho , sayambhū aggapuggalo ;
Bhikkhusaṅghe nisīditvā , imā gāthā abhāsatha .
83.
‘‘‘ Yenāyaṃ
M1.123 ropitā bodhi , buddhapūjā ca sakkatā ;Tamahaṃ kittayissāmi , suṇātha mama bhāsato .
84.
‘‘‘ Tiṃsakappāni devesu , devarajjaṃ karissati ;
Catusaṭṭhi cakkhattuṃ so , cakkavattī bhavissati .
85.
‘‘‘ Tusitā
P1.111 hi cavitvāna , sukkamūlena codito ;Dve sampattī anubhotvā , manussatte ramissati .
86.
‘‘‘ Padhānapahitatto so , upasanto nirūpadhi ;
Sabbāsave pariññāya , nibbāyissatināsavo ’.
87.
‘‘ Vivekamanuyuttohaṃ
T1.160 , upasanto nirūpadhi ;Nāgova bandhanaṃ chetvā , viharāmi anāsavo .
88.
‘‘ Dvenavute ito kappe , bodhiṃ ropesahaṃ tadā ;
Duggatiṃ nābhijānāmi , bodhiropassidaṃ phalaṃ .
89.
‘‘ Catusattatito kappe , daṇḍasenoti vissuto ;
Sattaratanasampanno , cakkavattī tadā ahuṃ .
90.
‘‘ Tesattatimhito kappe , sattāhesuṃ mahīpatī ;
Samantanemināmena , rājāno cakkavattino .
91.
‘‘ Paṇṇavīsatito
V1.110 kappe , puṇṇako nāma khattiyo ;Sattaratanasampanno , cakkavattī mahabbalo .
92.
‘‘ Paṭisambhidā catasso … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā asanabodhiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti .
Asanabodhiyattherassāpadānaṃ dasamaṃ .
Bījanivaggo chaṭṭho .
Tassuddānaṃ –
Bījanī sataraṃsī ca , sayanodakivāhiyo ;
Parivāro padīpañca , dhajo padumapūjako ;
Bodhi ca dasamo vutto , gāthā dvenavuti tathā .