3. Subhūtivaggo
1. Subhūtittheraapadānaṃ
1.
‘‘ Himavantassāvidūre
M1.74V1.64P1.67 , nisabho nāma pabbato ;Assamo sukato mayhaṃ , paṇṇasālā sumāpitā .
2.
‘‘ Kosiyo nāma nāmena , jaṭilo uggatāpano ;
Ekākiyo [ ekākiko ( ka .)] adutiyo , vasāmi nisabhe tadā .
3.
‘‘ Phalaṃ mūlañca paṇṇañca , na bhuñjāmi ahaṃ tadā ;
Pavattaṃva supātāhaṃ [ pavattapaṇḍupattāni ( sī .)], upajīvāmi tāvade .
4.
‘‘ Nāhaṃ
T1.95 kopemi ājīvaṃ , cajamānopi jīvitaṃ ;Ārādhemi sakaṃ cittaṃ , vivajjemi anesanaṃ .
5.
‘‘ Rāgūpasaṃhitaṃ cittaṃ , yadā uppajjate mama ;
Sayaṃva paccavekkhāmi , ekaggo taṃ damemahaṃ .
6.
‘‘‘ Rajjase rajjanīye ca , dussanīye ca dussase ;
Muyhase mohanīye ca , nikkhamassu vanā tuvaṃ .
7.
‘‘‘ Visuddhānaṃ ayaṃ vāso , nimmalānaṃ tapassinaṃ ;
Mā kho visuddhaṃ dūsesi , nikkhamassu vanā tuvaṃ .
8.
‘‘‘ Agāriko bhavitvāna , yadā puttaṃ [ sadāyuttaṃ ( sī .), yadāyuttaṃ ( syā .)], labhissasi ;
Ubhopi mā virādhesi , nikkhamassu vanā tuvaṃ .
9.
‘‘‘ Chavālātaṃ yathā kaṭṭhaṃ , na kvaci kiccakārakaṃ ;
Neva gāme araññe vā , na hi taṃ kaṭṭhasammataṃ .
10.
‘‘‘ Chavālātūpamo tvaṃsi , na gihī nāpi saññato ;
Ubhato muttako ajja , nikkhamassu vanā tuvaṃ .
11.
‘‘‘ Siyā nu kho tava etaṃ , ko pajānāti te idaṃ ;
Saddhādhuraṃ vahisi [ saddhādhuraṃ jahasi ( sī .), sīghaṃ dhuraṃ vahisi ( syā .)] me , kosajjabahulāya ca .
12.
‘‘‘ Jigucchissanti
M1.75V1.65 taṃ viññū , asuciṃ nāgariko yathā ;Ākaḍḍhitvāna isayo , codayissanti taṃ sadā .
13.
‘‘‘ Taṃ viññū pavadissanti , samatikkantasāsanaṃ ;
Saṃvāsaṃ alabhanto hi , kathaṃ jīvihisi [ jīvissasi ( sī .)] tuvaṃ .
14.
‘‘‘ Tidhāpabhinnaṃ
T1.96P1.68 mātaṅgaṃ , kuñjaraṃ saṭṭhihāyanaṃ ;Balī nāgo upagantvā , yūthā nīharate gajaṃ .
15.
‘‘‘ Yūthā vinissaṭo santo , sukhaṃ sātaṃ na vindati ;
Dukkhito vimano hoti , pajjhāyanto pavedhati .
16.
‘‘‘ Tatheva jaṭilā tampi , nīharissanti dummatiṃ ;
Tehi tvaṃ nissaṭo santo , sukhaṃ sātaṃ na lacchasi .
17.
‘‘‘ Divā vā yadi vā rattiṃ , sokasallasamappito ;
Ḍayhasi pariḷāhena , gajo yūthāva nissaṭo .
18.
‘‘‘ Jātarūpaṃ yathā kūṭaṃ , neva jhāyati [ yāyati ( syā .)] katthaci ;
Tathā sīlavihīno tvaṃ , na jhāyissasi [ yārissati ( syā .)] katthaci .
19.
‘‘‘ Agāraṃ vasamānopi , kathaṃ jīvihisi tuvaṃ ;
Mattikaṃ pettikañcāpi , natthi te nihitaṃ dhanaṃ .
20.
‘‘‘ Sayaṃ kammaṃ karitvāna , gatte sedaṃ pamocayaṃ ;
Evaṃ jīvihisi gehe , sādhu te taṃ na ruccati .
21.
‘‘‘ Evāhaṃ tattha vāremi , saṃkilesagataṃ manaṃ ;
Nānādhammakathaṃ katvā , pāpā cittaṃ nivārayiṃ ’.
22.
‘‘ Evaṃ me viharantassa , appamādavihārino ;
Tiṃsavassasahassāni , vipine me atikkamuṃ .
23.
‘‘ Appamādarataṃ disvā , uttamatthaṃ gavesakaṃ ;
Padumuttarasambuddho , āgacchi mama santikaṃ .
24.
‘‘ Timbarūsakavaṇṇābho
T1.97 , appameyyo anūpamo ;Rūpenāsadiso buddho , ākāse caṅkamī tadā .
25.
‘‘ Suphullo
M1.76 sālarājāva , vijjūvabbhaghanantare ;Ñāṇenāsadiso buddho , ākāse caṅkamī tadā .
26.
‘‘ Sīharājā
V1.66 vasambhīto [ chambhito ( ka .)],Gajarājāva dappito [ dammito ( ka .)].
Lāsito [ abhīto ( syā .)] byaggharājāva , ākāse caṅkamī tadā .
27.
‘‘ Siṅgīnikkhasavaṇṇābho , khadiraṅgārasannibho ;
Maṇi yathā jotiraso , ākāse caṅkamī tadā .
28.
‘‘ Visuddhakelāsanibho
P1.69 , puṇṇamāyeva candimā ;Majjhanhikeva [ majjhantikeva ( sabbattha )] sūriyo , ākāse caṅkamī tadā .
29.
‘‘ Disvā nabhe caṅkamantaṃ , evaṃ cintesahaṃ tadā ;
‘ Devo nu kho ayaṃ satto , udāhu manujo ayaṃ .
30.
‘‘‘ Na me suto vā diṭṭho vā , mahiyā ediso naro ;
Api mantapadaṃ atthi , ayaṃ satthā bhavissati ’.
31.
‘‘ Evāhaṃ cintayitvāna , sakaṃ cittaṃ pasādayiṃ ;
Nānāpupphañca gandhañca , sannipātesahaṃ [ sannipātetvāhaṃ ( sī .)] tadā .
32.
‘‘ Pupphāsanaṃ paññapetvā , sādhucittaṃ manoramaṃ ;
Narasārathinaṃ aggaṃ , idaṃ vacanamabraviṃ .
33.
‘‘‘ Idaṃ me āsanaṃ vīra , paññattaṃ tavanucchavaṃ ;
Hāsayanto mamaṃ cittaṃ , nisīda kusumāsane ’.
34.
‘‘ Nisīdi
T1.98 tattha bhagavā , asambhītova [ achambhitova ( ka .)] kesarī ;Sattarattindivaṃ buddho , pavare kusumāsane .
35.
‘‘ Namassamāno aṭṭhāsiṃ , sattarattindivaṃ ahaṃ ;
Vuṭṭhahitvā samādhimhā , satthā loke anuttaro ;
Mama kammaṃ pakittento , idaṃ vacanamabravi .
36.
‘‘‘ Bhāvehi buddhānussatiṃ , bhāvanānamanuttaraṃ ;
Imaṃ satiṃ bhāvayitvā , pūrayissasi mānasaṃ .
37.
‘‘‘ Tiṃsakappasahassāni , devaloke ramissasi ;
Asītikkhattuṃ devindo , devarajjaṃ karissasi ;
Sahassakkhattuṃ cakkavattī , rājā raṭṭhe bhavissasi .
38.
‘‘‘ Padesarajjaṃ
M1.77 vipulaṃ , gaṇanāto asaṅkhiyaṃ ;Anubhossasi taṃ sabbaṃ , buddhānussatiyā phalaṃ .
39.
‘‘‘ Bhavābhave
V1.67 saṃsaranto , mahābhogaṃ labhissasi ;Bhoge te ūnatā natthi , buddhānussatiyā phalaṃ .
40.
‘‘‘ Kappasatasahassamhi , okkākakulasambhavo ;
Gotamo nāma gottena , satthā loke bhavissati .
41.
‘‘‘ Asītikoṭiṃ chaḍḍetvā , dāse kammakare bahū ;
Gotamassa bhagavato , sāsane pabbajissasi .
42.
‘‘‘ Ārādhayitvā sambuddhaṃ , gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ ;
Subhūti nāma nāmena , hessati satthu sāvako .
43.
‘‘‘ Bhikkhusaṅghe
T1.99P1.70 nisīditvā , dakkhiṇeyyaguṇamhi taṃ ;Tathāraṇavihāre ca , dvīsu agge ṭhapessati ’.
44.
‘‘ Idaṃ vatvāna sambuddho , jalajuttamanāmako ;
Nabhaṃ abbhuggamī vīro , haṃsarājāva ambare .
45.
‘‘ Sāsito lokanāthena , namassitvā tathāgataṃ ;
Sadā bhāvemi mudito , buddhānussatimuttamaṃ .
46.
‘‘ Tena kammena sukatena , cetanāpaṇidhīhi ca ;
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ , tāvatiṃsaṃ agacchahaṃ .
47.
‘‘ Asītikkhattuṃ devindo , devarajjamakārayiṃ ;
Sahassakkhattuṃ rājā ca , cakkavattī ahosahaṃ .
48.
‘‘ Padesarajjaṃ vipulaṃ , gaṇanāto asaṅkhiyaṃ ;
Anubhomi susampattiṃ , buddhānussatiyā phalaṃ .
49.
‘‘ Bhavābhave saṃsaranto , mahābhogaṃ labhāmahaṃ ;
Bhoge me ūnatā natthi , buddhānussatiyā phalaṃ .
50.
‘‘ Satasahassito kappe , yaṃ kammamakariṃ tadā ;
Duggatiṃ nābhijānāmi , buddhānussatiyā phalaṃ .
51.
‘‘ Paṭisambhidā
M1.78 catasso , vimokkhāpi ca aṭṭhime ;Chaḷabhiññā sacchikatā , kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā subhūti thero imā gāthāyo abhāsitthāti .
Subhūtittherassāpadānaṃ paṭhamaṃ .
2. Upavānattheraapadānaṃ
52.
‘‘ Padumuttaro
T1.100V1.68 nāma jino , sabbadhammāna pāragū ;Jalitvā aggikkhandhova , sambuddho parinibbuto .
53.
‘‘ Mahājanā samāgamma , pūjayitvā tathāgataṃ ;
Citaṃ katvāna sukataṃ , sarīraṃ abhiropayuṃ .
54.
‘‘ Sarīrakiccaṃ katvāna , dhātuṃ tattha samānayuṃ ;
Sadevamānusā sabbe , buddhathūpaṃ akaṃsu te .
55.
‘‘ Paṭhamā
P1.71 kañcanamayā , dutiyāsi maṇīmayā ;Tatiyā rūpiyamayā , catutthī phalikāmayā .
56.
‘‘ Tathā [ tattha ( syā . ka .)] pañcamiyā bhūmi [ nemi ( sī .)], lohitaṅgamayā ahu ;
Chaṭṭhā masāragallassa , sabbaratanamayūpari .
57.
‘‘ Jaṅghā maṇimayā āsi , vedikā ratanamayā ;
Sabbasoṇṇamayo thūpo , uddhaṃ yojanamuggato .
58.
‘‘ Devā tattha samāgantvā , ekato mantayuṃ tadā ;
Mayampi thūpaṃ kassāma , lokanāthassa tādino .
59.
‘‘ Dhātu āveṇikā natthi , sarīraṃ ekapiṇḍitaṃ ;
Imamhi buddhathūpamhi , kassāma kañcukaṃ mayaṃ .
60.
‘‘ Devā sattahi ratnehi [ sattaratanehi ( sī .)], aññaṃ vaḍḍhesu yojanaṃ ;
Thūpo dviyojanubbedho , timiraṃ byapahanti so .
61.
‘‘ Nāgā
T1.101 tattha samāgantvā , ekato mantayuṃ tadā ;Manussā ceva devā ca , buddhathūpaṃ akaṃsu te .
62.
‘‘ Mā
M1.79 no pamattā assumha [ assumhā ( sī . syā .), āsimhā (?)], appamattā sadevakā ;Mayampi thūpaṃ kassāma , lokanāthassa tādino .
63.
‘‘ Indanīlaṃ mahānīlaṃ , atho jotirasaṃ maṇiṃ ;
Ekato sannipātetvā , buddhathūpaṃ achādayuṃ .
64.
‘‘ Sabbaṃ maṇimayaṃ āsi , tāvatā buddhacetiyaṃ ;
Tiyojanasamubbiddhaṃ [ tīṇi yojanamubbiddhaṃ ( sī . ka .)], ālokakaraṇaṃ tadā .
65.
‘‘ Garuḷā
V1.69 ca samāgantvā , ekato mantayuṃ tadā ;Manussā devā nāgā ca , buddhathūpaṃ akaṃsu te .
66.
‘‘‘ Mā no pamattā assumha , appamattā sadevakā ;
Mayampi thūpaṃ kassāma , lokanāthassa tādino ’.
67.
‘‘ Sabbaṃ maṇimayaṃ thūpaṃ , akaruṃ te ca kañcukaṃ [ sabbamaṇimayaṃ thūpe , akaruttarakañcukaṃ ( sī .)];
Yojanaṃ tepi vaḍḍhesuṃ , āyataṃ buddhacetiyaṃ .
68.
‘‘ Catuyojanamubbiddho , buddhathūpo virocati ;
Obhāseti disā sabbā , sataraṃsīva uggato .
69.
‘‘ Kumbhaṇḍā ca samāgantvā , ekato mantayuṃ tadā ;
Manussā ceva devā ca , nāgā ca garuḷā tathā .
Paccekaṃ buddhaseṭṭhassa , akaṃsu thūpamuttamaṃ .
70.
‘‘‘ Mā no pamattā assumha , appamattā sadevakā ;
Mayampi thūpaṃ kassāma , lokanāthassa tādino ;
Ratanehi chādessāma , āyataṃ buddhacetiyaṃ ’.
71.
‘‘ Yojanaṃ tepi vaḍḍhesuṃ , āyataṃ buddhacetiyaṃ ;
Pañcayojanamubbiddho , thūpo obhāsate tadā .
72.
‘‘ Yakkhā
P1.72 tattha samāgantvā , ekato mantayuṃ tadā ;Manussā devā nāgā ca , garuḷā kumbhaaṇḍakā .
73.
‘‘ Paccekaṃ buddhaseṭṭhassa , akaṃsu thūpamuttamaṃ ;
‘ Mā no pamattā assumha , appamattā sadevakā .
74.
‘‘‘ Mayampi
T1.102M1.80 thūpaṃ kassāma , lokanāthassa tādino ;Phalikāhi chādessāma , āyataṃ buddhacetiyaṃ ’.
75.
‘‘ Yojanaṃ tepi vaḍḍhesuṃ , āyataṃ buddhacetiyaṃ ;
Cha yojanāni ubbiddho , thūpo obhāsate tadā .
76.
‘‘ Gandhabbā ca samāgantvā , ekato mantayuṃ tadā ;
‘ Manujā devatā nāgā , garuḷā kumbhayakkhakā .
77.
‘‘‘ Sabbekaṃsu buddhathūpaṃ , mayamettha akārakā ;
Mayampi thūpaṃ kassāma , lokanāthassa tādino ’.
78.
‘‘ Vediyo
V1.70 satta katvāna , chattamāropayiṃsu te ;Sabbasoṇṇamayaṃ thūpaṃ , gandhabbā kārayuṃ tadā .
79.
‘‘ Sattayojanamubbiddho , thūpo obhāsate tadā ;
Rattindivā na ñāyanti , āloko hoti [ ālokā honti ( syā . ka .)] sabbadā .
80.
‘‘ Abhibhonti
T1.103 na tassābhā , candasūrā satārakā ;Samantā yojanasate , padīpopi na pajjali .
81.
‘‘ Tena kālena ye keci , thūpaṃ pūjenti mānusā ;
Na te thūpamāruhanti , ambare ukkhipanti te .
82.
‘‘ Devehi ṭhapito yakkho , abhisammatanāmako ;
Dhajaṃ vā pupphadāmaṃ vā , abhiropeti uttari .
83.
‘‘ Na te passanti taṃ yakkhaṃ , dāmaṃ passanti gacchato ;
Evaṃ passitvā gacchantā , sabbe gacchanti suggatiṃ .
84.
‘‘ Viruddhā [ visaddhā ( sī .)] ye pāvacane , pasannā ye ca sāsane ;
Pāṭiheraṃ daṭṭhukāmā , thūpaṃ pūjenti mānusā .
85.
‘‘ Nagare haṃsavatiyā , ahosiṃ bhatako [ varako ( syā . ka .)] tadā ;
Āmoditaṃ janaṃ disvā , evaṃ cintesahaṃ tadā .
86.
‘‘‘ Uḷāro bhagavā heso , yassa dhātudharedisaṃ ;
Imā ca janatā tuṭṭhā , kāraṃ kubbaṃ na tappare [ kubbantanappakaṃ ( sī .)].
87.
‘‘‘ Ahampi
M1.81 kāraṃ kassāmi , lokanāthassa tādino ;Tassa dhammesu dāyādo , bhavissāmi anāgate ’.
88.
‘‘ Sudhotaṃ
P1.73 rajakenāhaṃ , uttareyyapaṭaṃ mama ;Veḷagge ālagetvāna , dhajaṃ ukkhipimambare .
89.
‘‘ Abhisammatako gayha , ambarehāsi me dhajaṃ ;
Vāteritaṃ dhajaṃ disvā , bhiyyo hāsaṃ janesahaṃ .
90.
‘‘ Tattha
T1.104 cittaṃ pasādetvā , samaṇaṃ upasaṅkamiṃ ;Taṃ bhikkhuṃ abhivādetvā , vipākaṃ pucchahaṃ dhaje .
91.
‘‘ So me kathesi ānanda , pītisañjananaṃ mama ;
‘ Tassa dhajassa vipākaṃ , anubhossasi sabbadā .
92.
‘‘‘ Hatthī
V1.71 assā rathā pattī , senā ca caturaṅginī ;Parivāressanti taṃ niccaṃ , dhajadānassidaṃ phalaṃ .
93.
‘‘‘ Saṭṭhitūriyasahassāni , bheriyo samalaṅkatā ;
Parivāressanti taṃ niccaṃ , dhajadānassidaṃ phalaṃ .
94.
‘‘‘ Chaḷāsītisahassāni , nāriyo samalaṅkatā ;
Vicittavatthābharaṇā , āmuttamaṇikuṇḍalā .
95.
‘‘‘ Aḷārapamhā hasulā , susaññā tanumajjhimā ;
Parivāressanti taṃ niccaṃ , dhajadānassidaṃ phalaṃ .
96.
‘‘‘ Tiṃsakappasahassāni , devaloke ramissasi ;
Asītikkhattuṃ devindo , devarajjaṃ karissasi .
97.
‘‘‘ Sahassakkhattuṃ rājā ca , cakkavattī bhavissasi ;
Padesarajjaṃ vipulaṃ , gaṇanāto asaṅkhiyaṃ .
98.
‘‘‘ Kappasatasahassamhi , okkākakulasambhavo ;
Gotamo nāma gottena , satthā loke bhavissati .
99.
‘‘‘ Devalokā cavitvāna , sukkamūlena codito ;
Puññakammena saṃyutto , brahmabandhu bhavissasi .
100.
‘‘‘ Asītikoṭiṃ
T1.105 chaḍḍetvā , dāse kammakare bahū ;Gotamassa bhagavato , sāsane pabbajissasi .
101.
‘‘‘ Ārādhayitvā
M1.82 sambuddhaṃ , gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ ;Upavānoti nāmena , hessasi satthu sāvako ’.
102.
‘‘ Satasahasse kataṃ kammaṃ , phalaṃ dassesi me idha ;
Sumutto saravegova kilese jhāpayī mama .
103.
‘‘ Cakkavattissa santassa , catudīpissarassa me ;
Tiyojanāni samantā , ussīsanti dhajā sadā .
104.
‘‘ Satasahassito
P1.74 kappe , yaṃ kammamakariṃ tadā ;Duggatiṃ nābhijānāmi , dhajadānassidaṃ phalaṃ .
105.
‘‘ Paṭisambhidā catasso , vimokkhāpi ca aṭṭhime ;
Chaḷabhiññā sacchikatā , kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.
Itthaṃ
V1.72 sudaṃ āyasmā upavāno thero imā gāthāyo abhāsitthāti .Upavānattherassāpadānaṃ dutiyaṃ .
3. Tisaraṇagamaniyattheraapadānaṃ
106.
‘‘ Nagare candavatiyā [ bandhumatiyā ( aṭṭha .)], mātuupaṭṭhāko [ mātupaṭṭhāyako ( sī .), mātupaṭṭhānako ( syā .)] ahuṃ ;
Andhā mātā pitā mayhaṃ , te posemi ahaṃ tadā .
107.
‘‘ Rahogato
T1.106 nisīditvā , evaṃ cintesahaṃ tadā ;Posento mātāpitaro , pabbajjaṃ na labhāmahaṃ .
108.
‘‘ Mahandhakārapihitā [ tamandhakārapihitā ( syā .)], tividhaggīhi ḍayhare ;
Etādise bhave [ bhaye ( sī .)] jāte , natthi koci vināyako .
109.
‘‘ Buddho loke samuppanno , dippati [ dibbati ( ka .)][ jinasāsanaṃ ( sī .)] dāni sāsanaṃ ;
Sakkā uddharituṃ attā , puññakāmena jantunā .
110.
‘‘ Uggayha tīṇi saraṇe , paripuṇṇāni gopayiṃ ;
Tena kammena sukatena , paṭimokkhāmi duggatiṃ .
111.
‘‘ Nisabho
M1.83 nāma samaṇo , buddhassa aggasāvako ;Tamahaṃ upagantvāna , saraṇagamanaṃ gahiṃ .
112.
‘‘ Vassasatasahassāni , āyu vijjati tāvade ;
Tāvatā saraṇagamanaṃ , paripuṇṇaṃ agopayiṃ .
113.
‘‘ Carime vattamānamhi , saraṇaṃ taṃ anussariṃ ;
Tena kammena sukatena , tāvatiṃsaṃ agacchahaṃ .
114.
‘‘ Devalokagato santo , puññakammasamāhito ;
Yaṃ desaṃ [ yaṃ yaṃ desaṃ ( syā .)] upapajjāmi [ upagacchāmi ( sī .)], aṭṭha hetū labhāmahaṃ .
115.
‘‘ Disāsu
P1.75 pūjito homi , tikkhapañño bhavāmahaṃ ;Sabbe devānuvattanti , amitabhogaṃ labhāmahaṃ .
116.
‘‘ Suvaṇṇavaṇṇo sabbattha , paṭikanto bhavāmahaṃ ;
Mittānaṃ acalo homi , yaso abbhuggato mamaṃ .
117.
‘‘ Asītikkhattu
T1.107 devindo , devarajjamakārayiṃ ;Dibbasukhaṃ anubhaviṃ , accharāhi purakkhato .
118.
‘‘ Pañcasattatikkhattuñca
V1.73 , cakkavattī ahosahaṃ ;Padesarajjaṃ vipulaṃ , gaṇanāto asaṅkhiyaṃ .
119.
‘‘ Pacchime bhave sampatte , puññakammasamāhito ;
Pure sāvatthiyaṃ jāto , mahāsāle suaḍḍhake .
120.
‘‘ Nagarā nikkhamitvāna , dārakehi purakkhato ;
Hasakhiḍḍasamaṅgīhaṃ [ sāhaṃ khiḍḍasamaṅgī ( syā .)], saṅghārāmaṃ upāgamiṃ .
121.
‘‘ Tatthaddasāsiṃ [ tatthaddasāhaṃ ( ka .)] samaṇaṃ , vippamuttaṃ nirūpadhiṃ ;
So me dhammamadesesi , saraṇañca adāsi me .
122.
‘‘ Sohaṃ sutvāna saraṇaṃ , saraṇaṃ me anussariṃ ;
Ekāsane nisīditvā , arahattamapāpuṇiṃ .
123.
‘‘ Jātiyā sattame vasse , arahattamapāpuṇiṃ ;
Upasampādayi buddho , guṇamaññāya cakkhumā .
124.
‘‘ Aparimeyye
M1.84 ito kappe , saraṇāni agacchahaṃ ;Tato me sukataṃ kammaṃ , phalaṃ dassesi me idha .
125.
‘‘ Sugopitaṃ me saraṇaṃ , mānasaṃ suppaṇīhitaṃ ;
Anubhotvā yasaṃ sabbaṃ , pattomhi acalaṃ padaṃ .
126.
‘‘ Yesaṃ sotāvadhānatthi , suṇotha mama bhāsato ;
Ahaṃ [ atthaṃ ( syā .)] vo kathayissāmi , sāmaṃ diṭṭhaṃ padaṃ mama .
127.
‘‘‘ Buddho
T1.108 loke samuppanno , vattate jinasāsanaṃ ;Amatā vāditā bherī , sokasallavinodanā .
128.
‘‘‘ Yathāsakena thāmena , puññakkhette anuttare ;
Adhikāraṃ kareyyātha , passayissatha nibbutiṃ .
129.
‘‘‘ Paggayha tīṇi saraṇe , pañcasīlāni gopiya ;
Buddhe cittaṃ pasādetvā , dukkhassantaṃ karissatha .
130.
‘‘‘ Sammā dhammaṃ bhāvetvāna [ mamopamaṃ karitvāna ( sī . syā .)], sīlāni
P1.76 parigopiya ;Aciraṃ arahattaṃ vo , sabbepi pāpuṇissatha .
131.
‘‘‘ Tevijjo iddhipattomhi , cetopariyakovido ;
Sāvako te mahāvīra , saraṇo [ caraṇe ( sī . syā .)] vandati satthuno ’.
132.
‘‘ Aparimeyye
V1.74 ito kappe , saraṇaṃ buddhassa gacchahaṃ ;Duggatiṃ nābhijānāmi , saraṇaṃ gamane phalaṃ .
133.
‘‘ Paṭisambhidā catasso , vimokkhāpi ca aṭṭhime ;
Chaḷabhiññā sacchikatā , kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tisaraṇagamaniyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti .
Tisaraṇagamaniyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ .
4. Pañcasīlasamādāniyattheraapadānaṃ
134.
‘‘ Nagare candavatiyā , bhatako āsahaṃ tadā ;
Parakammāyane yutto , pabbajjaṃ na labhāmahaṃ .
135.
‘‘ Mahandhakārapihitā
T1.109M1.85 , tividhaggīhi ḍayhare ;Kena nu kho upāyena , visaṃyutto bhave ahaṃ .
136.
‘‘ Deyyadhammo ca me natthi , varāko bhatako ahaṃ ;
Yaṃnūnāhaṃ pañcasīlaṃ , rakkheyyaṃ paripūrayaṃ .
137.
‘‘ Anomadassissa munino , nisabho nāma sāvako ;
Tamahaṃ upasaṅkamma , pañcasikkhāpadaggahiṃ .
138.
‘‘ Vassasatasahassāni , āyu vijjati tāvade ;
Tāvatā pañcasīlāni , paripuṇṇāni gopayiṃ .
139.
‘‘ Maccukāle ca sampatte , devā assāsayanti maṃ ;
‘ Ratho sahassayutto te , mārisāyaṃ [ mārisassa ( ka .)] upaṭṭhito ’.
140.
‘‘ Vattante carime citte , mama sīlaṃ anussariṃ ;
Tena kammena sukatena , tāvatiṃsaṃ agacchahaṃ .
141.
‘‘ Tiṃsakkhattuñca
P1.77 devindo , devarajjamakārayiṃ ;Dibbasukhaṃ [ dibbaṃ sukhaṃ ( sī .)] anubhaviṃ , accharāhi purakkhato .
142.
‘‘ Pañcasattatikkhattuñca , cakkavattī ahosahaṃ ;
Padesarajjaṃ vipulaṃ , gaṇanāto asaṅkhiyaṃ .
143.
‘‘ Devalokā cavitvāna , sukkamūlena codito ;
Pure vesāliyaṃ jāto , mahāsāle suaḍḍhake .
144.
‘‘ Vassūpanāyike
V1.75 kāle , dippante [ dibbanti ( ka .)] jinasāsane ;Mātā ca me pitā ceva , pañcasikkhāpadaggahuṃ .
145.
‘‘ Saha
T1.110 sutvānahaṃ sīlaṃ , mama sīlaṃ anussariṃ ;Ekāsane nisīditvā , arahattamapāpuṇiṃ .
146.
‘‘ Jātiyā pañcavassena , arahattamapāpuṇiṃ ;
Upasampādayi buddho , guṇamaññāya cakkhumā .
147.
‘‘ Paripuṇṇāni gopetvā , pañcasikkhāpadānahaṃ ;
Aparimeyye ito kappe , vinipātaṃ na gacchahaṃ .
148.
‘‘ Svāhaṃ
M1.86 yasamanubhaviṃ , tesaṃ sīlāna vāhasā ;Kappakoṭimpi kittento , kittaye ekadesakaṃ .
149.
‘‘ Pañcasīlāni gopetvā , tayo hetū labhāmahaṃ ;
Dīghāyuko mahābhogo , tikkhapañño bhavāmahaṃ .
150.
‘‘ Saṃkittento ca [ pakittentova ( sī .), pakittente ca ( syā .)] sabbesaṃ , abhimattañca porisaṃ ;
Bhavābhave saṃsaritvā , ete ṭhāne labhāmahaṃ .
151.
‘‘ Aparimeyyasīlesu , vattantā jinasāvakā ;
Bhavesu yadi rajjeyyuṃ , vipāko kīdiso bhave .
152.
‘‘ Suciṇṇaṃ me pañcasīlaṃ , bhatakena tapassinā [ vipassinā ( sī .)];
Tena sīlenahaṃ ajja , mocayiṃ sabbabandhanā .
153.
‘‘ Aparimeyye ito kappe , pañcasīlāni gopayiṃ ;
Duggatiṃ nābhijānāmi , pañcasīlānidaṃ phalaṃ .
154.
‘‘ Paṭisambhidā catasso , vimokkhāpi ca aṭṭhime ;
Chaḷabhiññā sacchikatā , kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.
Itthaṃ
T1.111 sudaṃ āyasmā pañcasīlasamādāniyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti .Pañcasīlasamādāniyattherassāpadānaṃ catutthaṃ .
5. Annasaṃsāvakattheraapadānaṃ
155.
‘‘ Suvaṇṇavaṇṇaṃ
P1.78 sambuddhaṃ , gacchantaṃ antarāpaṇe ;Kañcanagghiyasaṃkāsaṃ , bāttiṃsavaralakkhaṇaṃ .
156.
‘‘ Siddhatthaṃ
V1.76 lokapajjotaṃ , appameyyaṃ anopamaṃ ;Alatthaṃ paramaṃ pītiṃ , disvā dantaṃ jutindharaṃ .
157.
‘‘ Sambuddhaṃ abhināmetvā , bhojayiṃ taṃ mahāmuniṃ ;
Mahākāruṇiko loke [ nātho ( sī .)], anumodi mamaṃ tadā .
158.
‘‘ Tasmiṃ
M1.87 mahākāruṇike , paramassāsakārake ;Buddhe cittaṃ pasādetvā , kappaṃ saggamhi modahaṃ .
159.
‘‘ Catunnavutito kappe , yaṃ dānamadadiṃ tadā ;
Duggatiṃ nābhijānāmi , bhikkhādānassidaṃ phalaṃ .
160.
‘‘ Paṭisambhidā catasso , vimokkhāpi ca aṭṭhime ;
Chaḷabhiññā sacchikatā , kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā annasaṃsāvako thero imā gāthāyo abhāsitthāti .
Annasaṃsāvakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ .
6. Dhūpadāyakattheraapadānaṃ
161.
‘‘ Siddhatthassa
T1.112 bhagavato , lokajeṭṭhassa tādino ;Kuṭidhūpaṃ mayā dinnaṃ , vippasannena cetasā .
162.
Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi , devattaṃ atha mānusaṃ ;
Sabbesampi piyo homi , dhūpadānassidaṃ phalaṃ .
163.
‘‘ Catunnavutito kappe , yaṃ dhūpamadadiṃ tadā [ yaṃ dhūpanamadāsahaṃ ( ka .)];
Duggatiṃ nābhijānāmi , dhūpadānassidaṃ phalaṃ .
164.
‘‘ Paṭisambhidā catasso , vimokkhāpi ca aṭṭhime ;
Chaḷabhiññā sacchikatā , kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhūpadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti .
Dhūpadāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ .
7. Pulinapūjakattheraapadānaṃ
165.
‘‘ Vipassissa
V1.77P1.79 bhagavato , bodhiyā pādaputtame ;Purāṇapulinaṃ hitvā [ chaḍḍetvā ( sī . syā .)], suddhapulinamākiriṃ .
166.
‘‘ Ekanavutito
M1.88 kappe , yaṃ pulinamadāsahaṃ ;Duggatiṃ nābhijānāmi , pulinadānassidaṃ phalaṃ .
167.
‘‘ Tiṃsatime
T1.113 [ tipaññāse ( sī . syā .)] ito kappe , rājā āsiṃ janādhibhū ;Mahāpulinanāmena , cakkavattī mahabbalo .
168.
‘‘ Paṭisambhidā catasso , vimokkhāpi ca aṭṭhime ;
Chaḷabhiññā sacchikatā , kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pulinapūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti .
Pulinapūjakattherassāpadānaṃ sattamaṃ .
8. Uttiyattheraapadānaṃ
169.
‘‘ Candabhāgānadītīre , susumāro ahaṃ tadā ;
Sagocarappasutohaṃ [ sabhojanapasutāhaṃ ( syā . ka .)], nadītitthaṃ agacchahaṃ .
170.
‘‘ Siddhattho tamhi samaye , sayambhū aggapuggalo ;
Nadiṃ taritukāmo so , nadītitthaṃ upāgami .
171.
‘‘ Upāgate ca [ upāgatamhi ( syā . ka .)] sambuddhe , ahampi tatthupāgamiṃ ;
Upagantvāna sambuddhaṃ , imaṃ vācaṃ udīrayiṃ .
172.
‘‘‘ Abhirūha mahāvīra , tāressāmi ahaṃ tuvaṃ ;
Pettikaṃ visayaṃ mayhaṃ , anukampa mahāmuni ’.
173.
‘‘ Mama uggajjanaṃ sutvā , abhirūhi mahāmuni ;
Haṭṭho haṭṭhena cittena , tāresiṃ lokanāyakaṃ .
174.
‘‘ Nadiyā
T1.114 pārime tīre , siddhattho lokanāyako ;Assāsesi mamaṃ tattha , amataṃ pāpuṇissasi .
175.
‘‘ Tamhā
V1.78 kāyā cavitvāna , devalokaṃ āgacchahaṃ ;Dibbasukhaṃ anubhaviṃ , accharāhi purakkhato .
176.
‘‘ Sattakkhattuñca
M1.89 devindo , devarajjamakāsahaṃ ;Tīṇikkhattuṃ cakkavattī , mahiyā issaro ahuṃ .
177.
‘‘ Vivekamanuyuttohaṃ
P1.80 , nipako ca susaṃvuto ;Dhāremi antimaṃ dehaṃ , sammāsambuddhasāsane .
178.
‘‘ Catunnavutito kappe , tāresiṃ yaṃ narāsabhaṃ ;
Duggatiṃ nābhijānāmi , taraṇāya idaṃ phalaṃ .
179.
‘‘ Paṭisambhidā catasso , vimokkhāpi ca aṭṭhime ;
Chaḷabhiññā sacchikatā , kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā uttiyo [ uttiriyo ( sī .)] thero imā gāthāyo abhāsitthāti .
Uttiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ .
9. Ekañjalikattheraapadānaṃ
180.
‘‘ Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ , gacchantaṃ antarāpaṇe ;
Vipassiṃ satthavāhaggaṃ , naravaraṃ vināyakaṃ .
181.
‘‘ Adantadamanaṃ
T1.115 tādiṃ , mahāvādiṃ mahāmatiṃ ;Disvā pasanno sumano , ekañjalimakāsahaṃ .
182.
‘‘ Ekanavutito kappe , yamañjaliṃ kariṃ [ yaṃ añjalimakariṃ ( syā .), añjalimakariṃ ( ka .)] tadā ;
Duggatiṃ nābhijānāmi , añjalissa idaṃ phalaṃ .
183.
‘‘ Paṭisambhidā catasso , vimokkhāpi ca aṭṭhime ;
Chaḷabhiññā sacchikatā , kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekañjaliko thero imā gāthāyo abhāsitthāti .
Ekañjalikattherassāpadānaṃ navamaṃ .
10. Khomadāyakattheraapadānaṃ
184.
‘‘ Nagare
M1.90V1.79 bandhumatiyā , ahosiṃ vāṇijo tadā ;Teneva dāraṃ posemi , ropemi bījasampadaṃ .
185.
‘‘ Rathiyaṃ paṭipannassa , vipassissa mahesino ;
Ekaṃ khomaṃ mayā dinnaṃ , kusalatthāya satthuno .
186.
‘‘ Ekanavutito
P1.81 kappe , yaṃ khomamadadiṃ tadā ;Duggatiṃ nābhijānāmi , khomadānassidaṃ phalaṃ .
187.
‘‘ Sattarase [ sattavīse ( sī . syā .)] ito kappe , eko sindhavasandhano ;
Sattaratanasampanno , catudīpamhi issaro .
188.
‘‘ Paṭisambhidā
T1.116 catasso , vimokkhāpi ca aṭṭhime ;Chaḷabhiññā sacchikatā , kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā khomadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti .
Khomadāyakattherassāpadānaṃ dasamaṃ .
Tassuddānaṃ –
Susūti upavāno ca , saraṇo sīlagāhako ;
Annasaṃsāvako khomadāyī ca , daseva tatiye gaṇe ;
Añjalī khomadāyī ca , daseva tatiye gaṇe ;
Pañcālīsītisataṃ vuttā , gāthāyo sabbapiṇḍitā .
Subhūtivaggo tatiyo .
Catutthabhāṇavāraṃ .