4. Kuṇḍadhānavaggo
1. Kuṇḍadhānattheraapadānaṃ
1.
‘‘ Sattāhaṃ
M1.91V1.80 paṭisallīnaṃ , sayambhuṃ aggapuggalaṃ ;Pasannacitto sumano , buddhaseṭṭhaṃ upaṭṭhahiṃ .
2.
‘‘ Vuṭṭhitaṃ kālamaññāya , padumuttaraṃ mahāmuniṃ ;
Mahantiṃ kadalīkaṇṇiṃ , gahetvā upagacchahaṃ .
3.
‘‘ Paṭiggahetvā
T1.117 [ paṭiggahesi ( syā . ka .)] bhagavā , sabbaññū [ taṃ phalaṃ ( sī .)] lokanāyako ;Mama cittaṃ pasādento , paribhuñji mahāmuni .
4.
‘‘ Paribhuñjitvā sambuddho , satthavāho anuttaro ;
Sakāsane nisīditvā , imā gāthā abhāsatha .
5.
‘‘‘ Ye
P1.82 ca santi samitāro [ ye vasanti sametāro ( sī .)], yakkhā imamhi pabbate ;Araññe bhūtabhabyāni [ bhūtagaṇā sabbe ( syā .)], suṇantu vacanaṃ mama ’.
6.
‘‘ Yo so buddhaṃ upaṭṭhāsi , migarājaṃva kesariṃ [ migarājāva kesarī ( sī .)];
Tamahaṃ kittayissāmi , suṇātha mama bhāsato .
7.
‘‘‘ Ekādasañcakkhattuṃ , so [ soyamekādasakkhattuṃ ( sī .)] devarājā bhavissati ;
Catutiṃsatikkhattuñca , cakkavattī bhavissati .
8.
‘‘‘ Kappasatasahassamhi , okkākakulasambhavo ;
Gotamo nāma gottena , satthā loke bhavissati .
9.
‘‘‘ Akkositvāna samaṇe , sīlavante anāsave ;
Pāpakammavipākena , nāmadheyyaṃ labhissati [ bhavissati ( ka .)].
10.
‘‘‘ Tassa dhammesu dāyādo , oraso dhammanimmito ;
Kuṇḍadhānoti nāmena , sāvako so bhavissati ’.
11.
‘‘ Pavivekamanuyutto , jhāyī jhānarato ahaṃ ;
Tosayitvāna satthāraṃ , viharāmi anāsavo .
12.
‘‘ Sāvakehi
M1.92V1.81 [ sāvakaggehi ( sī .)] parivuto , bhikkhusaṅghapurakkhato ;Bhikkhusaṅghe nisīditvā , salākaṃ gāhayī jino .
13.
‘‘ Ekaṃsaṃ
T1.118 cīvaraṃ katvā , vanditvā lokanāyakaṃ ;Vadataṃ varassa purato , paṭhamaṃ aggahesahaṃ .
14.
‘‘ Tena kammena bhagavā , dasasahassīkampako ;
Bhikkhusaṅghe nisīditvā , aggaṭṭhāne ṭhapesi maṃ .
15.
‘‘ Vīriyaṃ me dhuradhorayhaṃ , yogakkhemādhivāhanaṃ ;
Dhāremi antimaṃ dehaṃ , sammāsambuddhasāsane .
16.
‘‘ Paṭisambhidā catasso , vimokkhāpi ca aṭṭhime ;
Chaḷabhiññā sacchikatā , kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kuṇḍadhāno thero imā gāthāyo abhāsitthāti .
Kuṇḍadhānattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ .
2. Sāgatattheraapadānaṃ
17.
‘‘ Sobhito
P1.83 nāma nāmena , ahosiṃ brāhmaṇo tadā ;Purakkhato sasissehi , ārāmaṃ agamāsahaṃ .
18.
‘‘ Bhagavā tamhi samaye , bhikkhusaṅghapurakkhato ;
Ārāmadvārā nikkhamma , aṭṭhāsi purisuttamo .
19.
‘‘ Tamaddasāsiṃ sambuddhaṃ , dantaṃ dantapurakkhataṃ ;
Sakaṃ cittaṃ pasādetvā , santhaviṃ lokanāyakaṃ .
20.
‘‘ Ye keci pādapā sabbe , mahiyā te virūhare ;
Buddhimanto
T1.119 tathā sattā , ruhanti jinasāsane . 21.
‘‘ Satthavāhosi sappañño , mahesi bahuke jane ;
Vipathā uddharitvāna , pathaṃ ācikkhase tuvaṃ .
22.
‘‘ Danto
M1.93 dantaparikiṇṇo [ purakkhato ( syā .)], jhāyī jhānaratehi ca ;Ātāpī pahitattehi , upasantehi tādibhi .
23.
‘‘ Alaṅkato parisāhi , puññañāṇehi sobhati ;
Pabhā niddhāvate tuyhaṃ , sūriyodayane yathā .
24.
‘‘ Pasannacittaṃ
V1.82 disvāna , mahesī padumuttaro ;Bhikkhusaṅghe ṭhito satthā , imā gāthā abhāsatha .
25.
‘‘‘ Yo so hāsaṃ janetvāna , mamaṃ kittesi brāhmaṇo ;
Kappānaṃ satasahassaṃ , devaloke ramissati .
26.
‘‘‘ Tusitā hi cavitvāna , sukkamūlena codito ;
Gotamassa bhagavato , sāsane pabbajissati .
27.
‘‘‘ Tena kammena sukatena , arahattaṃ [ tuṭṭhahaṭṭhaṃ ( syā . ka .)] labhissati ;
Sāgato nāma nāmena , hessati satthu sāvako ’.
28.
‘‘ Pabbajitvāna kāyena , pāpakammaṃ vivajjayiṃ ;
Vacīduccaritaṃ hitvā , ājīvaṃ parisodhayiṃ .
29.
‘‘ Evaṃ
P1.84 viharamānohaṃ , tejodhātūsu kovido ;Sabbāsave pariññāya , viharāmi anāsavo .
30.
‘‘ Paṭisambhidā
T1.120 catasso … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.Itthaṃ sudaṃ āyasmā sāgato thero imā gāthāyo abhāsitthāti .
Sāgatattherassāpadānaṃ dutiyaṃ .
3. Mahākaccānattheraapadānaṃ
31.
‘‘ Padumuttaranāthassa , padumaṃ nāma cetiyaṃ ;
Silāsanaṃ [ sīhāsanaṃ ( ka .)] kārayitvā , suvaṇṇenābhilepayiṃ .
32.
‘‘ Ratanāmayachattañca , paggayha vāḷabījaniṃ [ vāḷabījanī ( sī . syā .)];
Buddhassa abhiropesiṃ , lokabandhussa tādino .
33.
‘‘ Yāvatā
M1.94 devatā bhummā [ bhūmā ( ka .)], sabbe sannipatuṃ tadā ;Ratanāmayachattānaṃ , vipākaṃ kathayissati .
34.
‘‘ Tañca sabbaṃ suṇissāma , kathayantassa satthuno ;
Bhiyyo hāsaṃ janeyyāma , sammāsambuddhasāsane .
35.
‘‘ Hemāsane nisīditvā , sayambhū aggapuggalo ;
Bhikkhusaṅghaparibyūḷho [ paribbūḷho ( sī .)], imā gāthā abhāsatha .
36.
‘‘‘ Yenidaṃ
V1.83 āsanaṃ dinnaṃ , sovaṇṇaṃ ratanāmayaṃ ;Tamahaṃ kittayissāmi , suṇātha mama bhāsato .
37.
‘‘‘ Tiṃsakappāni
T1.121 devindo , devarajjaṃ karissati ;Samantā yojanasataṃ , ābhāyābhibhavissati .
38.
‘‘‘ Manussalokamāgantvā , cakkavattī bhavissati ;
Pabhassaroti nāmena , uggatejo bhavissati .
39.
‘‘‘ Divā vā yadi vā rattiṃ , sataraṃsīva uggato ;
Samantā aṭṭharatanaṃ , ujjotissati khattiyo .
40.
‘‘‘ Kappasatasahassamhi , okkākakulasambhavo ;
Gotamo nāma gottena , satthā loke bhavissati .
41.
‘‘‘ Tusitā
P1.85 hi cavitvāna , sukkamūlena codito ;Kaccāno nāma nāmena , brahmabandhu bhavissati .
42.
‘‘‘ So pacchā pabbajitvāna , arahā hessatināsavo ;
Gotamo lokapajjoto , aggaṭṭhāne ṭhapessati .
43.
‘‘‘ Saṃkhittapucchitaṃ [ saṃkhittaṃ pucchitaṃ ( syā . ka .)] pañhaṃ , vitthārena kathessati ;
Kathayanto ca taṃ pañhaṃ , ajjhāsayaṃ [ ajjhāsaṃ ( sī .), abbhāsaṃ ( ka .)] pūrayissati ’.
44.
‘‘ Aḍḍhe kule abhijāto , brāhmaṇo mantapāragū ;
Ohāya dhanadhaññāni , pabbajiṃ anagāriyaṃ .
45.
‘‘ Saṃkhittenapi pucchante , vitthārena kathemahaṃ ;
Ajjhāsayaṃ tesaṃ pūremi , tosemi dvipaduttamaṃ .
46.
‘‘ Tosito
M1.95 me mahāvīro , sayambhū aggapuggalo ;Bhikkhusaṅghe nisīditvā , etadagge ṭhapesi maṃ .
47.
‘‘ Paṭisambhidā
T1.122 catasso … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahākaccāno thero imā gāthāyo abhāsitthāti .
Mahākaccānattherassāpadānaṃ tatiyaṃ .
4. Kāḷudāyittheraapadānaṃ
48.
‘‘ Padumuttarabuddhassa
V1.84 , lokajeṭṭhassa tādino ;Addhānaṃ paṭipannassa , carato cārikaṃ tadā .
49.
‘‘ Suphullaṃ padumaṃ gayha , uppalaṃ mallikañcahaṃ ;
Paramannaṃ gahetvāna , adāsiṃ satthuno ahaṃ .
50.
‘‘ Paribhuñji mahāvīro , paramannaṃ subhojanaṃ ;
Tañca pupphaṃ gahetvāna , janassa sampadassayi .
51.
‘‘ Iṭṭhaṃ kantaṃ [ kantayidaṃ ( syā .)], piyaṃ loke , jalajaṃ pupphamuttamaṃ ;
Sudukkaraṃ kataṃ tena , yo me pupphaṃ adāsidaṃ .
52.
‘‘ Yo
P1.86 pupphamabhiropesi , paramannañcadāsi me ;Tamahaṃ kittayissāmi , suṇātha mama bhāsato .
53.
‘‘‘ Dasa aṭṭha cakkhattuṃ [ dasa caṭṭhakkhattuṃ ( sī .), dasamaṭṭhakkhattuṃ ( syā .)] so , devarajjaṃ karissati ;
Uppalaṃ padumañcāpi , mallikañca taduttari .
54.
‘‘‘ Assa
T1.123 puññavipākena , dibbagandhasamāyutaṃ ;Ākāse chadanaṃ katvā , dhārayissati tāvade .
55.
‘‘‘ Pañcavīsatikkhattuñca , cakkavattī bhavissati ;
Pathabyā rajjaṃ pañcasataṃ , vasudhaṃ āvasissati .
56.
‘‘‘ Kappasatasahassamhi , okkākakulasambhavo ;
Gotamo nāma gottena [ nāmena ( sī . syā . ka .)], satthā loke bhavissati .
57.
‘‘‘ Sakakammābhiraddho
M1.96 so , sukkamūlena codito ;Sakyānaṃ nandijanano , ñātibandhu bhavissati .
58.
‘‘‘ So pacchā pabbajitvāna , sukkamūlena codito ;
Sabbāsave pariññāya , nibbāyissatināsavo .
59.
‘‘‘ Paṭisambhidamanuppattaṃ , katakiccamanāsavaṃ ;
Gotamo lokabandhu taṃ [ so ( sī .)], etadagge ṭhapessati .
60.
‘‘‘ Padhānapahitatto so , upasanto nirūpadhi ;
Udāyī nāma nāmena , hessati satthu sāvako ’.
61.
‘‘ Rāgo
V1.85 doso ca moho ca , māno makkho ca dhaṃsito ;Sabbāsave pariññāya , viharāmi anāsavo .
62.
‘‘ Tosayiñcāpi sambuddhaṃ , ātāpī nipako ahaṃ ;
Pasādito [ pamodito ( sī .)] ca sambuddho , etadagge ṭhapesi maṃ .
63.
‘‘ Paṭisambhidā catasso … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.
Itthaṃ
T1.124 sudaṃ āyasmā kāḷudāyī thero imā gāthāyo abhāsitthāti ;Kāḷudāyītherassāpadānaṃ catutthaṃ .
5. Mogharājattheraapadānaṃ
64.
‘‘ Atthadassī
P1.87 tu bhagavā , sayambhū aparājito ;Bhikkhusaṅghaparibyūḷho , rathiyaṃ paṭipajjatha .
65.
‘‘ Sissehi samparivuto , gharamhā abhinikkhamiṃ ;
Nikkhamitvānahaṃ tattha , addasaṃ lokanāyakaṃ .
66.
‘‘ Abhivādiya sambuddhaṃ , sire katvāna añjaliṃ ;
Sakaṃ cittaṃ pasādetvā , santhaviṃ lokanāyakaṃ .
67.
‘‘ Yāvatā rūpino sattā , arūpī vā asaññino ;
Sabbe te tava ñāṇamhi , anto honti samogadhā .
68.
‘‘ Sukhumacchikajālena
M1.97 , udakaṃ yo parikkhipe ;Ye keci udake pāṇā , antojāle bhavanti te .
69.
‘‘ Yesañca cetanā atthi , rūpino ca arūpino ;
Sabbe te tava ñāṇamhi , anto honti samogadhā .
70.
‘‘ Samuddharasimaṃ lokaṃ , andhakārasamākulaṃ ;
Tava dhammaṃ suṇitvāna , kaṅkhāsotaṃ taranti te .
71.
‘‘ Avijjānivute loke , andhakārena otthaṭe ;
Tava
T1.125 ñāṇamhi jotante , andhakārā padhaṃsitā . 72.
‘‘ Tuvaṃ cakkhūsi sabbesaṃ , mahātamapanūdano ;
Tava dhammaṃ suṇitvāna , nibbāyati bahujjano .
73.
‘‘ Puṭakaṃ
V1.86 pūrayitvāna [ pīṭharaṃ ( sī .), putaraṃ ( syā .)], madhukhuddamaneḷakaṃ ;Ubho hatthehi paggayha , upanesiṃ mahesino .
74.
‘‘ Paṭiggaṇhi mahāvīro , sahatthena mahā isī ;
Bhuñjitvā tañca sabbaññū , vehāsaṃ nabhamuggami .
75.
‘‘ Antalikkhe ṭhito satthā , atthadassī narāsabho ;
Mama cittaṃ pasādento , imā gāthā abhāsatha .
76.
‘‘‘ Yenidaṃ thavitaṃ ñāṇaṃ , buddhaseṭṭho ca thomito ;
Tena cittappasādena , duggatiṃ so na gacchati .
77.
‘‘‘ Catuddasañcakkhattuṃ [ catusaṭṭhiñca ( syā .)] so , devarajjaṃ karissati ;
Pathabyā rajjaṃ aṭṭhasataṃ , vasudhaṃ āvasissati .
78.
‘‘‘ Pañceva
P1.88 satakkhattuñca [ atha pañcasatakkhattuṃ ( sī .)], cakkavattī bhavissati ;Padesarajjaṃ asaṅkheyyaṃ , mahiyā kārayissati .
79.
‘‘‘ Ajjhāyako mantadharo , tiṇṇaṃ vedāna pāragū ;
Gotamassa bhagavato , sāsane pabbajissati .
80.
‘‘‘ Gambhīraṃ nipuṇaṃ atthaṃ , ñāṇena vicinissati ;
Mogharājāti nāmena , hessati satthu sāvako .
81.
‘‘‘ Tīhi
M1.98 vijjāhi sampannaṃ , katakiccamanāsavaṃ ;Gotamo
T1.126 satthavāhaggo , etadagge ṭhapessati ’. 82.
‘‘ Hitvā mānusakaṃ yogaṃ , chetvāna bhavabandhanaṃ ;
Sabbāsave pariññāya , viharāmi anāsavo .
83.
‘‘ Paṭisambhidā catasso … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.
Itthaṃ
T1.127 sudaṃ āyasmā mogharājo thero imā gāthāyo abhāsitthāti ;Mogharājattherassāpadānaṃ pañcamaṃ .
6. Adhimuttattheraapadānaṃ
84.
‘‘ Nibbute lokanāthamhi , atthadassīnaruttame ;
Upaṭṭhahiṃ bhikkhusaṅghaṃ , vippasannena cetasā .
85.
‘‘ Nimantetvā
V1.87 bhikkhusaṅghaṃ [ saṃgharatanaṃ ( sī . syā .)], ujubhūtaṃ samāhitaṃ ;Ucchunā maṇḍapaṃ katvā , bhojesiṃ saṅghamuttamaṃ .
86.
‘‘ Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi , devattaṃ atha mānusaṃ ;
Sabbe satte abhibhomi [ atibhomi ( sī . ka .)], puññakammassidaṃ phalaṃ .
87.
‘‘ Aṭṭhārase kappasate , yaṃ dānamadadiṃ tadā ;
Duggatiṃ nābhijānāmi , ucchudānassidaṃ phalaṃ .
88.
‘‘ Paṭisambhidā catasso … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā adhimutto thero imā gāthāyo abhāsitthāti ;
Adhimuttattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ .
7. Lasuṇadāyakattheraapadānaṃ
89.
‘‘ Himavantassāvidūre
P1.89 , tāpaso āsahaṃ tadā ;Lasuṇaṃ upajīvāmi , lasuṇaṃ mayhabhojanaṃ .
90.
‘‘ Khāriyo
M1.99 pūrayitvāna , saṅghārāmamagacchahaṃ ;Haṭṭho haṭṭhena cittena , saṅghassa lasuṇaṃ adaṃ .
91.
‘‘ Vipassissa naraggassa , sāsane niratassahaṃ ;
Saṅghassa lasuṇaṃ datvā , kappaṃ saggamhi modahaṃ .
92.
‘‘ Ekanavutito kappe , lasuṇaṃ yamadaṃ tadā ;
Duggatiṃ nābhijānāmi , lasuṇassa idaṃ phalaṃ .
93.
‘‘ Paṭisambhidā catasso … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā lasuṇadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti ;
Lasuṇadāyakattherassāpadānaṃ sattamaṃ .
8. Āyāgadāyakattheraapadānaṃ
94.
‘‘ Nibbute
T1.128 lokanāthamhi , sikhimhi vadataṃ vare ;Haṭṭho haṭṭhena cittena , avandiṃ thūpamuttamaṃ .
95.
‘‘ Vaḍḍhakīhi
V1.88 kathāpetvā , mūlaṃ datvānahaṃ tadā ;Haṭṭho haṭṭhena cittena , āyāgaṃ kārapesahaṃ .
96.
‘‘ Aṭṭha kappāni devesu , abbokiṇṇaṃ [ abbocchinnaṃ ( sī .)] vasiṃ ahaṃ ;
Avasesesu kappesu , vokiṇṇaṃ saṃsariṃ ahaṃ .
97.
‘‘ Kāye visaṃ na kamati , satthāni na ca hanti me ;
Udakehaṃ na miyyāmi , āyāgassa idaṃ phalaṃ .
98.
‘‘ Yadicchāmi ahaṃ vassaṃ , mahāmegho pavassati ;
Devāpi me vasaṃ enti , puññakammassidaṃ phalaṃ .
99.
‘‘ Sattaratanasampanno , tisakkhattuṃ ahosahaṃ ;
Na maṃ kecāvajānanti , puññakammassidaṃ phalaṃ .
100.
‘‘ Ekattiṃse
P1.90 ito kappe , āyāgaṃ yamakārayiṃ ;Duggatiṃ nābhijānāmi , āyāgassa idaṃ phalaṃ .
101.
‘‘ Paṭisambhidā
M1.100 catasso … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.Itthaṃ sudaṃ āyasmā āyāgadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti .
Āyāgadāyakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ .
9. Dhammacakkikattheraapadānaṃ
102.
‘‘ Siddhatthassa
T1.129 bhagavato , sīhāsanassa sammukhā ;Dhammacakkaṃ me ṭhapitaṃ , sukataṃ viññuvaṇṇitaṃ .
103.
‘‘ Cāruvaṇṇova sobhāmi , sayoggabalavāhano ;
Parivārenti maṃ niccaṃ , anuyantā bahujjanā .
104.
‘‘ Saṭṭhitūriyasahassehi , paricāremahaṃ sadā ;
Parivārena sobhāmi , puññakammassidaṃ phalaṃ .
105.
‘‘ Catunnavutito kappe , yaṃ cakkaṃ ṭhapayiṃ ahaṃ ;
Duggatiṃ nābhijānāmi , dhammacakkassidaṃ phalaṃ .
106.
‘‘ Ito ekādase kappe , aṭṭhāsiṃsu janādhipā ;
Sahassarājanāmena , cakkavattī mahabbalā .
107.
‘‘ Paṭisambhidā
V1.89 catasso … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhammacakkiko thero imā gāthāyo abhāsitthāti .
Dhammacakkikattherassāpadānaṃ navamaṃ .
10. Kapparukkhiyattheraapadānaṃ
108.
‘‘ Siddhatthassa bhagavato , thūpaseṭṭhassa sammukhā ;
Vicittadusse lagetvā [ laggetvā ( sī . syā .)], kapparukkhaṃ ṭhapesahaṃ .
109.
‘‘ Yaṃ
T1.130M1.101 yaṃ yonupapajjāmi , devattaṃ atha mānusaṃ ;Sobhayanto mama dvāraṃ , kapparukkho patiṭṭhati .
110.
‘‘ Ahañca
P1.91 parisā ceva , ye keci mama vassitā [ nissitā ( sī .)];Tamhā dussaṃ gahetvāna , nivāsema mayaṃ sadā [ tadā ( syā .)].
111.
‘‘ Catunnavutito kappe , yaṃ rukkhaṃ ṭhapayiṃ ahaṃ ;
Duggatiṃ nābhijānāmi , kapparukkhassidaṃ phalaṃ .
112.
‘‘ Ito ca sattame kappe , suceḷā aṭṭha khattiyā ;
Sattaratanasampannā , cakkavattī mahabbalā .
113.
‘‘ Paṭisambhidā catasso … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kapparukkhiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti .
Kapparukkhiyattherassāpadānaṃ dasamaṃ .
Kuṇḍadhānavaggo catuttho .
Tassuddānaṃ –
Kuṇḍasāgatakaccānā , udāyī mogharājako ;
Adhimutto lasuṇado , āyāgī dhammacakkiko ;
Kapparukkhī ca dasamo , gāthā dvayadasasataṃ [ gāthāyo dvādasasataṃ ( sī .)].