စတုရောစအသင်္ခိယေတိ၊ ကား။ ဥဒ္ဓံ၊ အထက်ဖြစ်သော အတိတ်ကာလသို့။ အာရောဟနဝသေန၊ တက်၍ ရေတွက်ခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်။ အတိက္ကမိတွာ၊ ကျော်လွန်၍။ အမရံနာမ၊ အမရမည်သော။ နာဂရံ၊ နေပြည်တော်သည်။ အဟောသိ၊ ရှိခဲ့ဖူးပြီ။ ဣတိ၊ သို့။ ဝစနသေသယောဇနာ၊ သဒ္ဒါအကြွင်းကို ယှဉ်စေခြင်းကို။ ကာတဗ္ဗာ၊ ၏။

ဒသဟီတိ၊ ကား။ ဟတ္ထိ၊ပေ၊သမ္မတာဠေဟိ၊ ဆင်သံ, မြင်းသံ, ရထားသံ, စည်ကြီးသံ, ခရုသင်းသံ, မရိုးစည်သံ, စောင်းသံ, သီချင်းသံ, မောင်းကြေးနင်း ခွက်ခွင်းသံတို့ဖြင့်လည်းကောင်း။ အသ္နာထ၊ စားလှည့်ပါကုန်။ ပိဝထ၊ သောက်လှည့် ပါကုန်။ ခါဒထ၊ ခဲလှည့်ပါကုန်။ ဣတိ၊ သို့။ ဒသမေန၊ ဆယ်ခုတို့ ပြည့်ကြောင်းဖြစ်သော။ သဒ္ဒေန၊ အသံဖြင့်လည်းကောင်း။ (အဝိဝိတ္တံ၊ မကင်းဆိတ်သည်။ ဟောတိ၊ ။)

ပန၊ ဆက်။ တေ၊ ထိုဆယ်မျိုးသော အသံတို့ကို။ ဧကဒေသေန၊ တစ်စိတ်တစ်ဒေသအားဖြင့်။ (၆−မျိုးလောက်ဖြင့်)။ ဒဿေတုံ၊ ငှာ။ ဟတ္ထိ သဒ္ဒန္တိအာဒိ၊ အစရှိသောစကားကို။ (ဘဂဝတာ)ဝုတ္တံ။ [ဤ၌ အသံ ၁၀−မျိုးစုံအောင်မပြ၊ ၆−မျိုးလောက်ကိုသာပြသည်ဟု ဋီကာဖွင့်ထား၏၊ ဗုဒ္ဓဝင်အဋ္ဌကထာ၌ကား ဘေရိသဒ္ဒဖြင့် မုဒိင်္ဂသဒ္ဒကိုလည်းကောင်း, သင်္ခသဒ္ဒဖြင့် ဝီဏာ, ဂီတ, သမ္မတာဠသဒ္ဒ တို့ကိုလည်းကောင်း ယူ၍ ၁၀−မျိုးလုံးကိုပင် တိုက်ရိုက်ပြသည်ဟု ဖွင့်ထား၏။]

ဟတ္ထိသဒ္ဒန္တိ(ဧတ္ထ)၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။ ကရဏတ္ထေ၊ ကရိုဏ်းအနက်၌။ ဥပယောဂေါ၊ ဒုတိယာဝိဘတ်ကို။ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ၏။

ဘေရီသင်္ခရထာနံ၊ စည်ကြီး, ခရုသင်း, ရထားတို့၏။ သဒ္ဒေဟိစ၊ အသံတို့ဖြင့်လည်း။ အဝိဝိတ္တံ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ။ ဣတိဝါ၊ ဤသို့သော်လည်းကောင်း။ ဃောသိတံ၊ ကြွေးကြော်အပ်သည်။ ဟောတိ၊ ။ ဣတိဝါ၊ ဤသို့သော်လည်းကောင်း။ ယောဇေတဗ္ဗံ၊ ယှဉ်စေရာ၏။

ဝါ၊ တစ်နည်း။ ဟတ္ထိသဒ္ဒန္တိ၊ ကား။ နဂရံ၊ နေပြည်တော်သည်။ ဟတ္ထိသဒ္ဒဝန္တိံ၊ ဆင်သံရှိသည်လည်းကောင်း။ (ဟောတိ)။ [‘’ဟတ္ထိသဒ္ဒေါ ဧတ္ထာတိ ဟတ္ထိသဒ္ဒံ’’ဟု အဿတ္ထိဝစနတ်ပြုပါ−ဟူလို။]

ခါဒထ ပိဝထစေဝါတိ (ဧတ္ထ)၊ ဟူသောပါဌ်၌။ ဣတိသဒ္ဒေါ၊ ဣတိသဒ္ဒါကို။ ဉာတတ္ထာတ္တာ၊ သိအပ်သော အနက်ရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ အပ္ပယုတ္တော၊ တိုက်ရိုက်မယှဉ်အပ်ဟူ၍။ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ၏။ [အခြားနေရာတို့၌ ဂမျမာနတ္ထဟူသော အသုံးကိုပင် ဤ၌ ‘’ဉာတတ္ထ’’ဟု သုံးစွဲထား၏။] ဥယျာန ပေါက္ခရဏီ အာဒိသမ္ပန္နတ္တာ၊ ဥယျာဉ် ရေကန် အစရှိသည်တို့နှင့် ပြည့်စုံသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ [အာဒိဖြင့်−ကျုံး, မြို့ ရိုး, ပစ္စင်, ယင်းတားစသည်ကိုယူ။]

သဗ္ဗင်္ဂသမ္ပန္နံ၊ အလုံးစုံသော မြို့အင်္ဂါနှင့်ပြည့်စုံ၏။

...လက္ခဏေတိ၊ ကား။ ဣတ္ထိလက္ခဏေ၊ ဣတ္ထိလက္ခဏ ကျမ်း၌လည်းကောင်း။ ပုရိသလက္ခဏေစ၊ ပုရိသလက္ခဏ ကျမ်း၌လည်းကောင်း။

ဣတိဟာသေတိ၊ ကား။ ပုရာဏေ၊ ပုရာဏ်ကျမ်း၌လည်းကောင်း။

သဓမ္မေတိ၊ ကား။ အတ္တနော၊ မိမိ၏။ တေဝိဇ္ဇဓမ္မေစ၊ ဝိဇ္ဇာ ၃−ပါးဟူသော တရား၌လည်းကောင်း။ ယညဝိဓိအာဒိကေစ၊ ယဇ်ပူဇော်ပုံ အစီအရင် အစရှိသည်၌လည်းကောင်း။

ပါရိမိန္တိ၊ ကား။ ပါရညာဏံ၊ တစ်ဖက်ကမ်းခတ်, အပြီးအဆုံးကို သိတတ်သောဉာဏ်သို့။ ပါရာဓိဂမံ၊ တစ်ဖက်ကမ်းခတ်, အပြီးအဆုံးကို ရကြောင်း သိကြောင်းဉာဏ်သို့။ ဂတော၊ ရောက်သော။ (‘’သုမေဓောနာမ ဗြာဟ္မဏော ပဋိဝသတိ’’၌စပ်)။

စိန္တေသဟန္တိ၊ ကား။ သုမေဓဘူတော၊ သုမေဓာ ဖြစ်၍ဖြစ်သော။ အဟံ၊ ငါသည်။ စိန္တေသိံ၊ ကြံခဲ့ပြီ။ [ဘုရားရှင် ကိုယ်တော်တိုင် စကားဖြစ်သောကြောင့် ‘’အဟံ’’ဟု ဆိုသည်။] ဣတိ၊ သို့။ သတ္ထာ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ ဝဒတိ၊ မိန့်တော်မူ၏။

အတ္ထိ ဟေဟိတီတိ၊ ကား။ သော (မဂ္ဂေါ)၊ ဘဝ ၃−ဖြာ, သံသရာမှ, လွတ်ရာလွတ်ကြောင်း, ကောင်းမြတ်သာထို အကျင့်သည်။ ဝိဇ္ဇာမာနော၊ ထင်ရှားရှိသည်။ ဘဝိဿတိ၊ ဖြစ်လတ္တံ့။ [ဟေဟိတိကို ‘’ဘဝိဿတိ’’ဟု ဖွင့်သည်။]

န ဟေတုယေတိ၊ ကား။ အဘဝိတုံ၊ မဖြစ်ခြင်းငှာ။

ဧဝမေဝါတိ၊ ကား။ ဧဝမေဝံ၊ ဤအတူ။ [ဧဝမေဝံဟု ဆိုလိုလျက် နိဂ္ဂဟိတ် ချေထားသည်−ဟူလို၊ အဘိဓာန်၌ ‘’ဧဝမေဝံ’’ဟုသာရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် ‘’ဧဝမေဝ− ဤအတူသာလျှင်’’ဟု မပေးစေလို၍ ‘’ဧဝမေဝံ’’ဟု ဖွင့်သည်။]

နဂဝေသတီတိ၊ ကား။ ဂန္တုံ၊ သွားခြင်းငှာ။ န ဧသတိ, န ဣစ္ဆတိ၊ အလိုမရှိ။ [ဤအလို ဧသ (တစ်နည်း) ဣသုဓာတ်သည် ဣစ္ဆာအနက်ဟော၊ ကြွင်းအဓိပ္ပာယ်ကို ဘာသာဋီကာ၌ ပြထားပြီ။] ဝါ၊ တစ်နည်း။ နာနုဂစ္ဆတိ၊ မသွား။ [ဤအလို ‘’ဓာတူနံ အနေကတ္ထတ္တာ’’နှင့်အညီ ဂဝေသဓာတ်သည်ပင် ဂမနအနက်ဟော။]

ဓောဝေတိ၊ ကား။ ဓောဝန္တေ၊ ဆေးလျှော်တတ်သော။ (အမတန္တဠေ၊ အမြိုက်နိဗ္ဗာန်, တစ်ဖက်ဆည်ကန်သည်)။ (ဝိဇ္ဇန္တေ၊ ၌စပ်)။

သေရီတိ၊ ကား။ သာယတ္တိကော (သ+အာယတ္တိကော)၊ မိမိ၏စပ်သော ဥစ္စာရှိသည်။ ဝါ၊ မိမိကို မိမိပိုင်သည်။ [သေရီပုဒ်ပြီးပုံကို ဘာသာဋီကာ၌ပြထားပြီ၊ သာယတ္တိကောကား အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်သာ။]

သယံဝသီတိ၊ ကား။ သဝသော၊ မိမိအလိုရှိသည်။ ဝါ၊ မိမိအလိုအတိုင်း သွားလာနေနိုင်သည်။ (ဟုတွာ ဂစ္ဆေယျ၊ ၌စပ်)။

မဟာစောရသမာဝိယာတိ၊ ကား။ ကာယသာရာဂဝသေန၊ ကိုယ်ကို လွန်စွာသာယာခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ ဒုစ္စရိတာနေသနေဟိ၊ ဒုစရိုက်, မသင့်သော ရှာဖွေခြင်းတို့ဖြင့်။ ကုသလဘဏ္ဍာစ္ဆေဒနာ၊ ကုသိုလ်ဘဏ္ဍာကိုဖြတ်တောက်လုယူခြင်းကြောင့်။ (မဟာစောရသမောဝိဘ၊ ကြီးစွာသော တောပုန်းဓားပြနှင့် တူ၏)။

နာထာတိ၊ ကား။ နာထဝန္တော၊ ကိုးကွယ်ရာရှိသူတို့တည်း။

..ပဉ္စဒေါသ ဝိဝဇ္ဇိတန္တိဧဝမာဒိကဿ၊ ပဉ္စဒေါသဝိဝဇ္ဇိတံ ဤသို့အစရှိသော ပုဒ်အပေါင်း၏။ အတ္ထော၊ အနက်ကို။ ကေသုစိ အဋ္ဌကထာပေါတ္ထကေသု၊ အချို့သော အဋ္ဌကထာပေစာ (ဘုတ်အုပ်) တို့၌။ လိခိတော၊ ရေးအပ်ပြီ။ ဣတိ ကတွာ၊ ဤအကြောင်းကြောင့်။ န ဝက္ခာမ၊ ငါတို့ မဆိုကုန်တော့အံ့။

သာသနေတိ ဧတ္ထ၊ ၌။ တာပသသာသနံ၊ ရသေ့တို့၏ သာသနာဟူသည်။ ဈာနံစ၊ ဈာန်သည်လည်းကောင်း။ အဘိညာစ၊ အဘိညာဉ်တို့သည်လည်းကောင်းတည်း။

ဝသီဘူတဿ၊ စွမ်းရည်သတ္တိရှိသည်ဖြစ်၍ဖြစ်သည်။ သတော၊ ဖြစ်စဉ်။

မယိ၊ ငါသည်။ ဧဝံဘူတေ၊ ဤသို့ဖြစ်၍ဖြစ်စဉ်။ ဒီပင်္ကရော၊ သော။ ဇိနော၊ သည်။ ဥပ္ပဇ္ဇိ၊ ပြီ။

ဇနော၊ များစွာသောလူအပေါင်းသည်။ သောဓေတိ၊ သုတ်သင်ရှင်းလင်းနေ၏။ [သောဓေတိ ကြိယာ၏ကတ္တားကို ဇနာဟု ထည့်ပါ−ဟူလို၊ ယခုစာအုပ်များ၌ ‘’သောဓေန္တိ တုဋ္ဌမာနသာ’’ဟု ဗဟုဝုစ်ဖြင့်ရှိ၏၊ နောက်၌ ဧကဝုစ်ဖြင့်ချည်းရှိသောကြောင့် ဋီကာဖွင့်သည့်အတိုင်း ‘’သောဓေတိ တုဋ္ဌမာနသော’’သာ ရှေးပါဌ် ဖြစ်ဟန်တူသည်။]

အဉ္ဇသံ၊ပေ၊ဝစနေဟိ၊ အဉ္ဇသံ, ဝဋုမံ အယနံဟူသော ပရိယာယ် သဒ္ဒါတို့ဖြင့်။ မဂ္ဂမေဝ၊ လမ်းကိုသာ။ ဝဒသိ၊ ဟော၏။

မာနံ အက္ကမိတ္ထာတိဧတ္ထ၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။ နန္တိ၊ နံဟူသော သဒ္ဒါသည်။ ပဒပူရဏမတ္တေ၊ ပုဒ်၏ပြည့်ကြောင်းမျှ၌။ (ပဝတ္ထော၊ သော)။ နိပါတော၊ တည်း။

စ၊ ဆက်။ ဃာဋိယာမဟန္တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။ အ ဣတိစ၊ အဟူသော သဒ္ဒါသည်လည်းကောင်း။ ဟံ ဣတိစ၊ ဟံ ဟူသော သဒ္ဒါသည်လည်းကောင်း။ နိပါတာ၊ အနက်မရ, နိပါတ်မျှတို့သာတည်း။ ဝါ၊ တစ်နည်း။ အဟဣတိ၊ အဟဟူသော။ ဧကော၊ တစ်ခုတည်းသော။ နိပါတော၊ ကို။ သာနုနာသိကော၊ အနုနာသိကနှင့်တကွဖြစ်သည်ကို။ ဝါ၊ နိဂ္ဂဟိတ်နှင့်တကွ ဖြစ်သည်ကို။ ကတော၊ ပြုအပ်ပြီ။

အာဟုတီနန္တိ၊ ကား။ ဒက္ခိဏာဟုတီနံ၊ ဒက္ခိဏာဟု ဆိုအပ်သော ပေးလှူဖွယ်တို့ကို။ (ပဋိဂ္ဂဟော၊ ၌စပ်)။

မန္တိ၊ ကား။ မမ၊ ၏။ (ဥဿီသကေ၊ ၌စပ်)။ ဝါ၊ တစ်နည်း။ မံ၊ ငါ့ကို။ အဗြဝိ၊ မိန့်မြွက်တော်မူပြီ။ [ဤအလို မံကို အဗြဝိ၌ စပ်ပါ။]

ကပ္ပေ၊ ကမ္ဘာတို့ကို။ အတိက္ကမိတွာ၊ ကျော်လွန်၍။ (ကပ္ပေ၏ စပ်ပုဒ်မရှိသော ကြောင့် ‘’အတိက္ကမိတွာ’’ဟု ထည့်သည်)။ ဗောဓိမှိ၊ ဗောဓိကို။ ဝုတ္တေပိ၊ ဆိုအပ်ပြီးပါသော်လည်း။ မာတာဒိသံကိတ္တနေ၊ မယ်တော်အစရှိသည်တို့ကိုမိန့်ဆိုရာအခန်း၌။ သင်္ဂဏှိတုံ၊ ဗောဓိကိုသိမ်းယူခြင်းငှာ။ ဗောဓိ၊ပေ၊အာဒိံ၊ အစရှိသောဂါထာစကားကို။ အာဟ၊ ပြီ။ [ဆိုလိုရင်းကား ''အဿတ္ထ ရုက္ခမူလမှိ, ဗုဇ္ဈိဿတိ မဟာသယော''ဟု ရှေးနား၌ ဗောဓိကို ဆိုခဲ့ပြီးဖြစ်သော်လည်း မယ်တော်စသည်တို့ကိုဆိုရာဝယ် ဗောဓိကို သိမ်းယူလိုသောကြောင့် ''ဗောဓိ တဿ ဘဂဝတော, အဿတ္ထောတိ ပဝုစ္စတိ''ဟု ထပ်၍မိန့်ရသည်−ဟူလို။]

သုခေနာတိ၊ ကား။ ဥတ္တမေန၊ မွန်မြတ်သော။ သုခေန၊ သုခဖြင့်။ (သုခိတော၏ ဝိသေသနတည်း)။

အသမောတိ၊ ကား။ တာပသေဟိ၊ အခြားရသေ့တို့နှင့်။ အသမော၊ မတူသည်။ (ဟုတွာ၊ ၍)။ [အသမောဟု သာမညဆိုရကား၊ ‘’ဘုရားရှင်နှင့်တောင်မတူ’’ဟု ယူမှားမည်စိုးသောကြောင့် ‘’တာပသေဟိ’’ဟု သဟာဒိယောဂကို ထည့်၍မိန့်သည်။]

အဘိညာသုခတောပိ၊ လောကီအဘိညာဉ်ကိုရခြင်းကြောင့်ဖြစ်သော ချမ်းသာထက်လည်း။ ဝိသိဋ္ဌံ၊ ထူးကဲသော။ ဤဒိသံ၊ ဤကဲ့သို့ရှုအပ်သော။ ဗုဒ္ဓတ္ထဗျာကရဇံ၊ ဘုရားအဖြစ်သို့ မိန့်မြွက်တော်မူခြင်းကြောင့်ဖြစ်သော။ (ဘုရားအဖြစ်ကို ဗျာဒိတ်ပေးတော်မူခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော)။ သုခံ၊ စိတ်၏ချမ်းသာခြင်းကို။ အလဘိံ၊ ရခဲ့ပြီ။

ယာတိ၊ ကား။ ယာနိ နိမိတ္တာနိ၊ အကြင်နိမိတ်တို့သည်။ (ပဒိဿန္တိ၌စပ်)။ [ယာနိမှ နိကို အာပြု၍ ‘’ယာ’’ဟု ဖြစ်သည်ဟုသိစေလို၍ ‘’ယာနိ’’ဟု ဖွင့်သည်။]

အာဘုဇတီတိ၊ ကား။ အာဝတ္တတိ၊ လက်ယာရစ်လည်၏။

အဘိရဝန္တီတိ၊ ကား။ သဒ္ဒံ၊ အသံကို။ ကရောန္တိ၊ ကုန်၏။

ဆုဒ္ဓါတိ၊ ကား။ နိက္ခန္တာ၊ ထွက်ပါကုန်၏။

နုဒ္ဓံသတီတိ၊ ကား။ ဥဒ္ဓံ၊ အထက်သို့။ န ဂစ္ဆတိ၊ မသွား။ ဝါ၊ မတက်။

ဥဘယန္တိ၊ ကား။ ဥဘယဝစနံ၊ နှစ်ပါးစုံသောစကားကို။ (သုတွာ၌စပ်)။

ဓုဝသဿတန္တိ၊ ကား။ ဧကန္တသဿတံ၊ ဧကန်မြဲ၏။ အဝိပရီတမေဝ၊ မဖောက်ပြန်သည်သာ။ ဝါ၊ မလွဲသည်သာ။ ဣတိအတ္ထော၊ နက်။

အာပန္နသတ္တာနန္တိ၊ ကား။ ဂဗ္ဘီနီနံ၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိန်းမတို့၏။

ယာဝတာ၊ အကြင်မျှ အတိုင်းအရှည်ရှိကုန်သော။ ဒသဒိသာ၊ အရပ်ဆယ်မျက်နှာတို့သည်။ (သန္တိ၊ ကုန်၏)။ တတ္ထ၊ ထိုအရပ်ဆယ်မျက်နှာတို့၌။

ဓမ္မဓာတုယံ၊ ဓမ္မဓာတ်၌။ သဗ္ဗေသု၊ အလုံးစုံကုန်သော။ ဓမ္မေသု၊ တရားတို့၌။ ဝိစိနာမိ၊ မရမနေ, ရှာဖွေအံ့။ ဣတိအတ္ထော၊ နက်။

ယဿ၊ အကြင်အရေဖြင့်။ သမ္ပုဏ္ဏော၊ ပြည့်၏။ တံ ဥဒကံ၊ ထိုအရေကို။ နိဿေသံ၊ အကြွင်းမရှိအောင်။ ဝမတေဝ၊ အန်ထုတ်သည်သာ။

ဧတေတိ၊ ကား။ ဧကိဿာပိ၊ တစ်ခုလည်းဖြစ်သော။ ဒါန ပါရမိတာယ၊ ဒါနပါရမီ၏။ အနေကပ္ပကာရတာယ၊ တစ်ပါးမက များသောအပြားရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဗဟုဝစန နိဒ္ဒေသော၊ ဧတေဟု ဗဟုဝုစ်ဖြင့် ညွှန်ပြခြင်းကို။ ကတော၊ ပြုတော်မူအပ်ပြီ။

ပဋိလဂ္ဂိတံ၊ ချိတ်မိ ငြိနေသော။ (ဝါလံ၊ မြီးဆံကို)။ ရက္ခတိ၊ စောင့်ရှောက်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝစနသေသော၊ သဒ္ဒါကြွင်းကို။ (ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏)။ [ဤအလို ‘’ရက္ခတိ’’ကြိယာထည့်၍ အနက်ပေးပါ−ဟူလို။] ဝါ၊ တစ်နည်း။ ဘုမ္မတ္ထေ၊ သတ္တမီဝိဘတ်၏အနက်၌။ ဥပယောဂေါ၊ ဒုတိယာဝိဘတ်ကို။ (ကတော၊ ပြုအပ်ပြီ)။ [ဤအလို ‘’ဝါလံ−သည်၊ ပဋိလဂ္ဂိတံ− ချိတ်မိငြိနေလသော်’’ဟု လက္ခဏအနက်ပေးပါ။]

စတူသု ဘူမီသူတိ၊ ကား။ ပါတိမောက္ခာဒီသု၊ ပါတိမောက္ခ အစရှိကုန်သော။ သံဝရဘူမီသု၊ သံဝရ၏ ဖြစ်ရာဘုံတို့၌။ [သီလာနိ−ပရိပူရယ ၌စပ်။]

အဒွေဇ္ဈမာနသောတိ၊ ကား။ ကဒါစိ၊ တစ်ရံတစ်ခါ၌။ ခမနံ၊ သည်းခံခြင်းလည်းကောင်း။ ကဒါစိ၊ ၌။ အက္ခမနံ၊ သည်းမခံခြင်းသည်လည်းကောင်း။ ကဿစိ၊ အချို့ပုဂ္ဂိုလ်၏(အမှုကို)။ ခမနံ၊ လည်းကောင်း။ ကဿစိ၊ ကို။ အက္ခမနံ၊ လည်းကောင်း။ ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။ ဒွေဓာဘာဝံ၊ ၂−ပါး အပြား၏အဖြစ်သို့။ အနာပန္နမာနသော၊ မရောက်သော စိတ်ရှိသည်။ ဟုတွာ၊ ၍။ (သမ္ဗောဓိံ ပါပုဏိဿတိ ၌စပ်)။

သစ္စဿ၊ သစ္စာ၏။ ဝီထိနာမ၊ လမ်းကြောင်းမည်သည်။ ဒိဋ္ဌာဒိစ၊ ဒိဋ္ဌ အစရှိသည်လည်းဖြစ်သော။ (ဒိဋ္ဌ သုတ မုတလည်းဖြစ်သော)။ အဒိဋ္ဌာဒိစ၊ အဒိဋ္ဌ အစရှိသည်လည်းဖြစ်သော။ (အဒိဋ္ဌ အသုတ အမုတလည်းဖြစ်သော)။ ယထာဘူတံဝ၊ အကြင်အကြင် ဟုတ်မှန်သည်သာလျှင်ဖြစ်သော။ ဝတ္ထု၊ ဝတ္ထုတည်း။ [မြင်အပ်သောအာရုံကို မြင်၏ဟု ပြောခြင်းသည် သစ္စဝီထိမည်၏၊ ဤသို့စသည်ဖြင့် သုတ မုတတို့၌လည်း သိပါ။]

အဓိဋ္ဌာနန္တိ၊ ကား။ ကုသလ သမာဒါနာဓိဋ္ဌာနံ၊ ကုသိုလ်ဆောက်တည်မှုဝယ် စွဲစွဲမြဲမြဲ တည်ခြင်းလည်းကောင်း။ သမာဒိန္နေသု၊ ဆောက်တည်အပ်ပြီးကုန်သော။ ကုသလေသု၊ ကုသိုလ်တရားတို့၌။ အစလတာ၊ မတုန်လှုပ်သည်၏အဖြစ်လည်းကောင်းတည်း။ (တစ်နည်း) ကုသလသမာဒါနာဓိဋ္ဌာနံ၊ ကုသိုလ်ဆောက်တည်ခြင်း၌ စွဲစွဲမြဲမြဲ တည်ခြင်းသည်လည်းကောင်း။ သမာဒိန္နေသု၊ ကုန်သော။ ကုသလေသု၊ တို့၌။ အစလတာ၊ မတုန်လှုပ်သည်၏အဖြစ်လည်းကောင်း။ အဓိဋ္ဌာနန္တိ၊ အဓိဋ္ဌာနမည်၏။ [ဤသို့လည်းပေးနိုင်၏၊ ယခုစာအုပ်တို့၌ အစလတာ၏နောက်ဝယ် အဓိဋ္ဌာနံနာမဟု ပါနေသည်ကား စာသွားထုံးစံ မကျပါ။]

ပထဝိယာ၊ မြေ၏။ ဥပေက္ခနံနာမ၊ လျစ်လျူရှုခြင်းမည်သည်။ ဝိကာရာနာပတ္တိ၊ ဖောက်ပြန်ခြင်းသို့မရောက်ခြင်းတည်း။

...အညတြာတိ၊ ကား။ အညံ၊ အခြားသောတရားသည်။ (နတ္ထိ၊ မရှိတော့)။

သဘာဝရသလက္ခဏေတိ ဧတ္ထ၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။ ဘာဝေါတိ၊ ဘာဝေါ ဟူသည်ကား။ အဝိပရီတတာ၊ မဖောက်မပြန် ဟုတ်မှန်သည်၏အဖြစ်ဟူသော။ ဝိဇ္ဇမာနတာ၊ ထင်ရှားရှိသည်၏အဖြစ်တည်း။ ယော၊ အကြင်ရသသည်။ ဘာဝေန၊ ထင်ရှားရှိသည်၏အဖြစ်နှင့်။ သဟ၊ တကွ။ ဝတ္တတိ၊ ဖြစ်၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ (သော၊ သည်။) သဘာဝေါ၊ မည်၏။ [ဤသို့ အပြည့်အစုံထည့်ပေး၊ ‘’သဟဒေဝေဟိ သဒေဝကံ’’၌ ကဲ့သို့ ‘’သဟဘာဝေန’’ကား ဝိဂြိုဟ်ပြသာတည်း။] အဝိပရီတော၊ မဖောက်မပြန်သော။ အတ္တနော၊ ၏။ ဗောဓိပရိပါစနက ကိစ္စသင်္ခါတော၊ ဗောဓိဉာဏ်ကို ရင့်သန့်စေခြင်းကိစ္စဟု ဆိုအပ်သော။ ရသော၊ ကိစ္စလည်း။ အနဝဇ္ဇဝတ္ထုပရိစ္စာဂါဒိသင်္ခါတံ၊ အပြစ်မရှိသေ ဝတ္ထုကို စွန့်ကြဲခြင်း အစရှိသည်ဟု ဆိုအပ်သော။ လက္ခဏဉ္စ၊ လက္ခဏာလည်း။ သဘာဝရသလက္ခဏံ၊ ထင်ရှားရှိသော ဗောဓိဉာဏ်ကို ရင့်သန်စေခြင်းကိစ္စ, အနဝဇ္ဇဝတ္ထုကို စွန့်ကြဲခြင်းစသော လက္ခဏာ။ တတော၊ ထိုထင်ရှားသောကိစ္စ, အနဝဇ္ဇဝတ္ထုကို စွန့်ကြဲခြင်းစသော လက္ခဏာ။ တတော၊ ထိုထင်ရှားရှိသော ကိစ္စ လက္ခဏာအားဖြင့်။ သမ္မသတော၊ သုံးသပ်သောငါ၏။ (ဓမ္မတေဇေန၊ ၌စပ်)။ [ဤတတောကိုကြည့်၍ သဘာဝရသလက္ခဏေ၌ ကြိယာဝိသေသန အနက်ဝယ် သတ္တမီသက်ထားသည်ဟု သိ။]

ဓမ္မတေဇေနာတိ၊ ကား။ ဉာဏတေဇေန၊ ဆင်ခြင်သုံးသပ်သောဉာဏ်၏တန်ခိုးကြောင့်။ (ဝသုဓာ ပကမ္ပထ၊ ၌စပ်)။

စလတာတိ၊ ကား။ စလတာယ၊ တုန်လှုပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ [စလတာယဟုဆိုလိုလျက် ‘’အလဇ္ဇိတာ အညာဏတာ’’တို့ကဲ့သို့ ယ ချေထားသည်−ဟူလို။]

သေသီတိ၊ ကား။ သယိ၊ အိပ်ပြီ။ ဝါ၊ လဲပြီ။

မာဘာထာတိ၊ ကား။ မာဘာယိတ္ထ၊ မကြောက်ကြကုန်လင့်။ [မာဘာယိတ္ထဟုဆိုလိုလျက် တ္ထကို ထပြု, ယကိုလည်းချေ၍ ‘’မာဘာထ’’ဟု ဖြစ်သည်။]

သဗ္ဗီတိယောတိ၊ ကား။ သဗ္ဗာ၊ အလုံးစုံကုန်သော။ ဤတိယော, ဥပဒ္ဒဝါ၊ ဘေးရန်တို့သည်။ တံ၊ သင့်ကို။ ဝိဝဇ္ဇန္တု၊ ရှောင်လွှဲပါစေကုန်သတည်း။ [ဤတိနှင့် ဥပဒ္ဒေဝေါကား ‘’ဤတိတွိတ္ထီအဇညံစ, ဥပသဂ္ဂေါ ဥပဒ္ဒေဝေါ’’ဟူသော အဘိဓာန် (၄၀၁)နှင့်အညီ ပရိယာယ်တည်း၊ ဧန္တိ သတ္တေ အဘိဘဝန္တီတိ ဤတိယော−သတ္တဝါတို့ကိုနှိပ်စက်တတ်သော ဘေးရန်တို့ကို ‘’ဤတိ’’ ဟုခေါ်၏၊ ဥပဂန္တွာ ဒဝန္တီတိ ဥပဒ္ဒဝါ−ကပ်၍ နှိပ်စက်တတ်သော ဘေးရန်တို့။

သုမေဓကထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ၊ ။ **အနဝဇ္ဇ ဝတ္ထု ပရိစ္စာဂါဒိ သင်္ခါတံ**။ ။သာဝဇ္ဇဝတ္ထုပရိစ္စာဂ−အပြစ်ရှိသော ပစ္စည်း ဝတ္ထုတို့ကို စွန့်ကြဲခြင်းလည်းရှိသောကြောင့် ‘’အနဝဇ္ဇ’’ဟု ဝိသေသန ကူမရသည်၊ ထိုသာဝဇ္ဇဝတ္ထုပရိစ္စာဂတို့ဟူသည် သေရည်အရက်အလှူ ဇာတ်ပွဲသဘင်အလှူ မိန်းမအလှူ နွားမတို့အလယ်ပ နွားလားဥသဘလွတ်သောအလှူ ဆန်းကြယ်စွာ (မေထုန်မှီဝဲပုံစသည်) ပြုလုပ်အပ်သော ပန်းချီ ဆေးရေး အလှူတို့တည်း၊ လူအများတို့က ကောင်းမှုဟု ထင်မှတ်နေကြသော်လည်း ဤသာဝဇ္ဇဝတ္ထုတို့ကို စွန့်လှူခြင်းကား ကောင်းမှုမဟုတ်။ [ပဉ္စဒါနာနိ အပုညာနိ ပုညသမ္မတာနိ−မဇ္ဇဒါနံ သမဇ္ဇဒါနံ ဣတ္ထိဒါနံ ဥဘသဒါနံ စိတ္တကမ္မဒါနံ။−ဧကုတ္တရိကနယ ပဉ္စက ပရိဝါ။]

ပဝေစ္ဆတီတိ၊ ကား။ ဒေတိ၊ ပေးတော်မူ၏။

ယောဂေနာတိ၊ ကား။ ဥပါယေန၊ အကြောင်းနည်းလမ်းဖြင့်။ (ဇနကာယံ၊ လူအပေါင်းကို။ ဩဝေတိ၊ ဆုံးမတော်မူ၏)။

သမိံသူတိ၊ ကား။ သန္နိပတိံသု၊ စုဝေးကြကုန်ပြီ။ [သံပုဗ္ဗ, ဣဓာတ်, ဥံကို ဣံသုပြု၍ ‘’သမိံသု’’ပြီးသည်၊ သမယော, သမာဂမောပုဒ်တို့နှင့် အနက်တူသောကြောင့် ‘’သန္နိပတိံသု’’ဟု ဖွင့်သည်။]

အပ္ပတ္တ မာနသာတိ၊ ကား။ အပ္ပတ္တ အရဟတ္တာ၊ မရောက်အပ်သော အရဟတ္တဖိုလ်ရှိကုန်သော။ ဘိက္ခူ၊ ရဟန်းတို့သည်။ ဝါ၊ တို့ကို။ ဂရဟိတာ၊ ကဲ့ရဲ့အပ်ကုန်သည်။ ဘဝန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။

ရိတ္တာတိ၊ ကား။ သုညာ၊ နိစ္စသာရစသည်တို့မှ ကင်းဆိတ်ကုန်၏။ အန္တရဟိတာ၊ ကင်းပျောက်ကုန်၏။

..သာလကလျာဏီနာမ၊ သာလကလျာဏီမည်သည်။ ဧကော၊ တစ်မျိုးသော။ ရုက္ခော၊ သစ်ပင်တည်း။

ဗုဒ္ဓဝက္ကစတ္တိ ကာလေယေဝ၊ ဘုရားပွင့်တော်မူရာအခါ, စကြဝတေးမင်းဖြစ်ရာအခါ၌သာလျှင်။ ဧကာဟေနေဝ၊ တစ်ရက်တည်းဖြင့်။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ကိရ၊ ဖြစ်ပေါ်သတတ်။

လိင်္ဂသမ္ပတ္တီတိ၊ ကား။ ပုရိသလိင်္ဂတာ၊ ပုရိသလိင်ရှိသူ၏အဖြစ်လည်းကောင်း။

ဟေတူတိ၊ ကား။ တိဟေတုက ပဋိသန္ဓိတာ၊ တိဟိတ် ပဋိသန္ဓေ ရှိသည်၏အဖြစ်လည်းကောင်း။

ဂုဏသမ္ပတ္တီတိ၊ ကား။ အဘိညာသမာပတ္တိလာဘိတာ၊ အဘိညာဉ်သမာပတ်တို့ကိုရခြင်းရှိသူ၏အဖြစ်လည်းကောင်း။

အဓိကာရောတိ၊ ကား။ ဗုဒ္ဓါနံ၊ ဘုရားရှင်တို့အား။ သက္ကာရကရဏံ၊ ပူဇော်သက္ကာရကို ပြုခြင်းလည်းကောင်း။ [’’သက္ကာရကရဏံ’’ဟု ဆိုအပ်သော်လည်း သာမန်မဟုတ်၊ အသက်ကိုစွန့်လှူ၍ သုမေဓာရှင်ရသေ့၏ တံတားခင်းခြင်းမျိုးကဲ့သို့ ‘’အဓိ−လွန်လွန်ကဲကဲ၊ ကာရ−ပြုအပ်သော ကောင်းမှု အထူး’’လည်းဖြစ်ရသည်။]

ဆန္ဒတာတိ၊ ကား။ ဗုဒ္ဓတ္တပ္ပံတ္တိယံ၊ ဘုရားဖြစ်သို့ ရောက်ခြင်း၌။ ဆန္ဒသမာယောဂေါ၊ ဆန္ဒနှင့် ယှဉ်ခြင်းလည်းကောင်း။ [ဘုရားဖြစ်လိုသော ဆန္ဒ၏ ထက်သန်ခြင်းလည်းကောင်း−ဟူလို။]

သဗ္ဗင်္ဂသမ္ပန္နာတိ၊ ကား။ အဋ္ဌင်္ဂါနိ၊ ရှစ်ပါးသောအင်္ဂါတို့ကို။ သမောဓာနေတွာ၊ ပေါင်းစု၍။ ကတပဏိဓာနာ၊ ပြုအပ်ပြီးသော သဗ္ဗညုတဉာဏ်သို့ ရှေးရှုဆောင်ကြောင်းကောင်းမှု အထူးရှိကြကုန်သော။ (နိယတာနရာ၌စပ်)။

ပက္ခိကာတိ၊ ကား။ ပီဌသပ္ပိကာ၊ ဘီးတပ်အပ်သော အင်းပျဉ်ဖြင့် သွားရခြင်း ရှိသူတို့သည်။ ဝါ၊ ဆွံ့သူတို့သည်။ (န ဘဝန္တိ၊ ၌စပ်)။

ပဏ္ဍာကာတိ၊ ကား။ ဥဘယလိင်္ဂရဟိတာ၊ ၂−ပါးစုံသော ပုလ္လိင် ဣတ္ထိလိင်မှ ကင်းသူတို့သည်။ (န ဘဝန္တိ)။

စ၊ ဆက်။ ဗောဓိသတ္တာ၊ တို့သည်။ ဗြဟ္မလောကူပပတ္တိပဌမကပ္ပိကေသု၊ ဗြဟ္မပြည်ဝယ် ဖြစ်ရာအခါ, ကမ္ဘာဦးဝယ် ဖြစ်ရာအခါဟူကုန်သော။ ကာလေသု၊ အခါတို့၌။ ဥဘယလိင်္ဂရဟိတာ၊ ၂−ပါးစုံသော လိင်မှ ကင်းကုန်သည်။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ ပန၊ ထိုသို့ပင် ၂−ပါးစုံသောလိင်မှ ကင်းပါကုန်သော်လည်း။ န ပဏ္ဍကပရိယာပန္နာ၊ ပဏ္ဍုက်တို့၌ အကျုံးမဝင်ကုန်။ ဣတိ ဧတမတ္ထံ၊ ဤအနက်အဓိပ္ပာယ်ကို။ ဒဿေတုံ၊ ငှာ။ ပရိယာပန္နာ န ဘဝန္တီတိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်ပြီ။ ဝါ၊ တစ်နည်း။ ယထာဝုတ္တေသု၊ အကြင်အကြင်ဆိုအပ်ကုန်ပြီးသော။ သဗ္ဗေသု၊ ကုန်သော။ ဒေါသေသု၊ အဝိစိငရဲ၌ ဖြစ်ရခြင်း အစရှိသောအပြစ်တို့၌။ ပရိယာပန္နာ၊ အကျုံးဝင်ကုန်သည်။ န ဘဝန္တိ၊ ကုန်။ ဝါ၊ တစ်နည်း။ ဗောဓိသတ္တေသု၊ တို့၌။ ပရိယာပန္နာ၊ ကုန်သော။ တဒန္တောဂဓာ၊ ထိုဘုရားအလောင်းတို့၌ အတွင်းဝင်ကုန်သော။ (နရာ၊ ၌စပ်)။ ဝါ၊ တစ်နည်း။ ပရိစ္ဆိန္နသံသာရတ္တာ၊ ပိုင်းဖြတ်အပ်ပြီးသော သံသရာရှိကုန်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ပရိယာပန္နာ၊ သံသရာကိုပိုင်းဖြတ်၍ ရောက်လာကုန်သော။ ဗောဓိသတ္တာ၊ တို့သည်။ ဥဘတောဗျဉ္ဇနကပဏ္ဍတာ၊ ဥဘတောဗျဉ်း, ပဏ္ဍုက်တို့သည်။ န ဘဝန္တိ၊ ကုန်။ ဣတိအတ္ထော၊ နက်။

ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံသော ကာယစိတ္တဝေဒနာ ဓမ္မတို့၌။ ဝါ၊ အလုံးစုံသော ဘဝတို့၌။ သုဒ္ဓဂေါစရာ၊ အသုဘ စသည်ကို ယူသောအားဖြင့် စင်ကြယ်သော အာရုံရှိကြကုန်၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိံ၊ ကို။ န သေဝန္တိ၊ မမှီဝဲကြတော့ကုန်။

မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိန္တိ၊ ကား။ နတ္ထိကာဟေတုကာကိရိယဒိဋ္ဌိံ၊ နတ္ထိကဒိဋ္ဌိ, အဟေတုကဒိဋ္ဌိ, အကိရိယဒိဋ္ဌိကို။ (နသေဝန္တိ)။

ဘဝါဘဝေတိ၊ ကား။ ခုဒ္ဒေကေ၊ ငယ်သော။ ဘဝေစေဝ၊ ဘဝ၌လည်းကောင်း။ မဟန္တေ၊ ကြီးသော။ ဘဝေစ၊ ၌လည်းကောင်း။ (ဝိသံယုတ္တာ စရန္တိ၊ ၌စပ်)။ ဤ၌ အသဒ္ဒါသည် ဝုဍ္ဎိအနက်ဟော)။

ဘောဇနပုတ္တေတိ၊ ကား။ လုဒ္ဒကေ၊ မုဆိုးတို့ကို။ (နကုပ္ပာမိ၊ အမျက်မထွက်ခဲ့)။

လဂနန္တိ၊ ကား။ သင်္ဂေါ၊ ကပ်ငြိခြင်းသည်။ (န ဟောတိ၊ မဖြစ်ခဲ့)။

..အညထာတိ၊ ကား။ လီနတာ၊ တွန့်ဆုတ်ခြင်းရှိသူ၏အဖြစ်သည်။ (နတ္ထိ၌စပ်)။

...ဂါမဏ္ဍလာတိ၊ ကား။ ဂါမဒါရကာ၊ ရွာသားကလေးတို့သည်။

..ရူပန္တိ၊ ကား။ ဝိပ္ပကာရံ၊ အထူးထူး အတန်တန် ဖောက်ပြန်သော ပြောင်လှောင်မှုစသည်ကို။ (ဒဿေန္တိ)။

ယာယ (ကထာယ)၊ အကြင်ကထာကြောင့်။ အဘိဓမ္မဿ၊ အဘိဓမ္မာ ပါဠိတော်၏။ ဗုဒ္ဓဘာသိတတာသိဒ္ဓိ၊ ဗုဒ္ဓဘာသိတအဖြစ်၏ ပြီးစီးခြင်းသည်။ (ဟောတိ)၊ ။ တာဝ၊ အဘိဓမ္မဋ္ဌကထာမှ ရှေးဦးစွာ။ (နိဒ္ဒိဋ္ဌာ၊ ညွှန်ပြအပ်သော)။ အယံ (ကထာ)၊ ဤကထာသည်။ နိဒါနကထာ၊ နိဒါန်းကို ပြဆိုရာစကားရပ်တည်း။ ဣတိ၊ သို့။ အတ္ထယောဇနာ၊ အနက်ကို ယှဉ်စေခြင်းကို။ ကာတဗ္ဗာ၊ ၏။

နိဒါနကထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ၊ ။